Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed, İsrail’in ayrılıkçı Somaliland bölgesini tanıma ve burada askeri üs kurma girişimlerini “uluslararası hukuka aykırı” olarak niteledi. Muhammed, böyle bir adımın yalnızca Somali’nin egemenliğini değil, Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz hattındaki kırılgan dengeleri de tehdit ettiğini söyledi.

El Cezire'ye verdiği özel röportajda konuşan Muhammed, Somaliland’da bir İsrail askeri üssü kurulmasına “asla izin vermeyeceklerini” vurgulayarak, “Bu tür bir girişimle karşı karşıya kalırsak kendimizi savunuruz” dedi.

Muhammed, kurulması gündeme gelen İsrail üssünün komşu ülkelere yönelik saldırılar için bir “sıçrama tahtası” işlevi görebileceği uyarısında da bulundu.

Netanyahu’nun tanıma hamlesi gerilimi tırmandırdı

Somali Cumhurbaşkanı’nın açıklamaları, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun aralık ayında Somaliland’ı tanıma yönünde attığı adımın ardından geldi. Bu hamleyle İsrail, Somaliland’ı “bağımsız devlet” olarak tanıyan ilk ülke oldu.

Somali’nin kuzeybatısında yer alan ve eski bir İngiliz sömürgesi olan Somaliland, 1990’lı yıllarda Somali’den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan etmişti. Bölge, Afrika Boynuzu ile Ortadoğu’yu birbirine bağlayan ve dünya ticareti açısından kritik önemdeki deniz yolları üzerinde bulunuyor.

İsrail’in bu adımı, Associated Press’in daha önce yayımladığı ve İsrailli yetkililerin, Gazze’de yürütülen savaş sırasında Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi için Somaliland’daki aktörlerle temas kurduğunu bildiren haberlerin ardından geldi. İsrail ve Somaliland yönetimleri bu iddiaları reddetti.

Ancak Somaliland Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, ocak ayında İsrail’in Kanal 12 televizyonuna yaptığı açıklamada, İsrail askeri üssü seçeneğinin “masada olduğunu” ve görüşmelerin sürdüğünü kabul etti.

'Bu, Somali’nin birliğine saldırıdır'

Somali yönetimi, İsrail’in Somaliland’ı tanımasını ülkenin toprak bütünlüğüne doğrudan bir saldırı olarak değerlendirirken, bu tutumun birçok Afrika ve Arap ülkesi tarafından da desteklendiğini belirtti. Mogadişu yönetimi, Netanyahu’ya tanıma kararını geri çekme çağrısında bulundu.

Buna karşılık Somaliland lideri Abdirahman Mohamed Abdullahi (Cirro), İsrail’in diplomatik hamlesini memnuniyetle karşıladı. Cirro, Netanyahu’yu bölgede “istikrar ve barışı teşvik eden bir lider” olarak övdü.

'Güçlünün hukuku dayatılıyor'

El Cezire’ye verdiği röportajda İsrail’in adımını “pervasız, temelden yanlış ve yasadışı” olarak tanımlayan Muhammed, Somaliland’da herhangi bir İsrail askeri varlığına karşı koyacaklarını yineledi.

“Kendimizi savunacağız. Bu, gelen herhangi bir İsrail gücüyle karşı karşıya gelmek anlamına geliyor” diyen Muhammed, İsrail’in Gazze’de Filistinlilere yönelik saldırıları ile Somaliland’daki girişimlerin birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini ifade etti.

Muhammed, “Kurallara dayalı uluslararası düzen ciddi biçimde zayıflıyor. Artık uluslararası hukuk değil, güçlünün haklı olduğu anlayış öne çıkıyor” diyerek İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan küresel kurumların da ciddi tehdit altında olduğunu belirtti.

ABD’den belirsiz mesaj

Öte yandan Amerika Birleşik Devletleri, Somaliland konusunda şu ana dek açık bir politika değişikliği sinyali vermedi.

Ancak ağustos ayında ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen bir basın toplantısında Somaliland’la ilgili soruya “üzerinde çalışıyoruz” yanıtını vererek olası bir yön değişikliğinin sinyalini verdi.