“Elim birine değsin,
Isıtayım üşüdüyse
Boşa gitmesin son sıcaklığım.”

Son Şiirim, Rıfat Ilgaz

Aydın Ağabey’e veda ettiğimiz gerçeğini altı gündür idrak etmeye çalışıyoruz. Vefatı için yazanlar ya da cenazesinde onu yalnız bırakmayanlar Aydın Ağabey’in ne kadar çok sevildiğini defalarca anlattı. 

Kimi yayıncılık sektöründeki –artık mumla aradığımız– etik anlayışından dem vurdu, kimi babası Rıfat Ilgaz’ın mirasını yaşatmak ve “hep çocuklar için” yazan bir aydını unutturmamak adına gösterdiği çabadan söz etti, kimi de sadece “Aydın Ağabey” olduğu için onu sevdiğini ve hep saygı duyduğunu anlattı. Bende ise bu duygu ve düşünceler iç içe, bir arada…

Rıfat Ilgaz, 1944’te Devrim Kitabevi tarafından yayımlanan kitabı Sınıf’ın toplatılması ve sonrasında hakkında çıkarılan yakalama kararı sebebiyle bir süre kaçıp sonrasında hapse girdiğinde Aydın Ilgaz sadece dört yaşındaydı. Babasının tutukluluk sürecini dün gibi hatırlayıp anlatırdı. Annesiyle beraber cezaevi ziyaretlerini, o küçücük haliyle olanları anlamlandırmaya çalışmasını ve babasına duyduğu özlemi…

1980’lerde, Aydın Ilgaz memleketin en büyük havayolu şirketinde yönetici olarak çalışırken, babasının yeniden yargılanması ve hapse girmesinin üzerine yayıncılar Rıfat Ilgaz’ın kitaplarını yayımlamaktan imtina ediyordu. Ilgaz’a yönelik bu sansür ve yok sayma çabasının karşısında 1983’te Rıfat Ilgaz ve Aydın Ilgaz Çınar Yayınları’nı kurdu. Başta Rıfat Ilgaz’ın eserlerini okurla buluşturan ama zamanla kitap çeşitliğini artıran Çınar, kısa sürede saygın yayınevleri arasında yerini aldı, “Karartma Geceleri”nde ve boğucu günlerde edebiyatımıza büyük katkılar sağladı.

Rıfat Ilgaz, Aydın Ağabey için “babadan öteydi” demek yanlış olmaz sanırım. Değerli bir aydın, büyük bir yazar, önemli bir şair, bu ülkenin edebiyatının en üretken ve en cefakâr isimlerindendi. Eğitimciliğinden asla vazgeçmeyen, hep daha iyisi için, aydınlık günler için mücadele veren bir aydındı. Aydın Ağabey de işte bunun bilinciydi. O, bu mirası bizlere ulaştırmak için her şeyi göze almasaydı, Rıfat Ilgaz belki de sadece aslından epey uzaklaştırılmış Hababam Sınıfı filmleriyle –ki onlarda bile adı geçmiyordu– anılacaktı. Belki de Suat Derviş gibi çok sonradan külliyatına erişebilecektik. Yıllarca okuyamayacaktık, anlattıklarını, derdini, mücadelesini ve umudunu bilemeyecektik. Rıfat Ilgaz’ı yıllardır tanıyorsak, eserleriyle buluşmuşsak, bu Aydın Ilgaz sayesindedir. 

Bu özelliğinin yanı sıra gerek kişiliği gerekse yayıncılık dünyasındaki yeri bakımından da herkeste bir iz bırakmıştır Aydın Ilgaz. Örneğin onu kitap fuarlarından tanıyan herkes gerçek bir “abi” olarak sever; tüm yayıncıların, yayınevi emekçilerinin saygı duyduğu, değer verdiği “abi”sidir Aydın Ilgaz. Nilgün Ilgaz’la beraber Çınar Yayınları standında on yıllarca emek veren, Türkiye Yayıncılar Birliği’nin başkanlığını yapmış, yayıncılığa getirdiği emek dostu yeniliklerle bilinen saygın bir isimdir. Fuar ziyaretçileriyle, özellikle çocuklarla çok iyi anlaşmasını, içten ve sevecen tavrını, babasını anlatmaya doyamadığı sohbetleri kim bilmez ki?.. 

Rıfat Ilgaz’ı, Tülay German’ı, Aziz Nesin’i, Asım Bezirci’yi ve daha nicelerini kendine özgü üslubuyla anlatmasını, samimiyetini, bize öğrettiklerini, mücadelesini kim unutabilir ki? 

Sağ baştan sırayla: Aydın Ilgaz, Leylâ Erbil, İlhan Selçuk, Ahmed Arif, Rahmi Saltuk, Rıfat Ilgaz, Rady Fiş, Asuman Saltuk, Nilgün Ilgaz, Handan Selçuk, Ahmet Nesin. 1988 Tüyap Kitap Fuarı sonrası Yeşilköy. Kaynak: Aydın Ilgaz arşivi.

Seni de, yıllardır verdiğin mücadeleyi de unutmayacağız Aydın Ağabey... Sana layık olmaya çalışacak, Rıfat Ilgaz’ın mirasını hep birlikte yaşatacağız. Elin, elimize değdi ve sıcaklığını aldık, hiçbir şey boşa gitmeyecek. 

Aydınlık günlere umutla bakıyoruz, sayende!

Hoşça kal...