“Bizim alayda altı aydır tek bir tank görmedim.”

Ukrayna ordusundan Kolenskiy, alayın elindeki tankların sığınaklara kaldırıldığını söylüyor.

The New York Times’ın iki muhabiri, Ukrayna’da savaş bölgesine giderek yaptıkları haberde, askeri teknolojinin, özel olarak da uydu görüntüleme sistemlerinin kullanımının nasıl değiştiğini yazdı.

2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesiyle başlayan savaş, beşinci yılında.

Ukrayna Savaşı, daha ilk yılında askeri tarihe adını yazdıracak bir değişimin oyun alanı olmuştu. Yüzlerce, binlerce dronun gökyüzünde süzüldüğü görüntüler, yakın geçmişe kadar bilimkurgu filmlerinden birer sahneyken, daha sonra İran Savaşı’nda da görüldüğü üzere, modern savaşın en ayırt edici imgelerinden birine dönüştü.

Keskin nişancının yerini dron operatörü aldı

85 yıl önce aynı Ukrayna topraklarında korku salan keskin nişancılar, tüfekleri ve gerilla taktikleriyle donanmış şeklinde araziye yayılıyor, Kızıl Ordu’nun moral ve gurur kaynağı oluyordu.

85 yıl sonra sosyalizmi yıkıp kendisini semirtmiş Rus sermayesi eski Sovyet topraklarına saldırırken, Ukraynalılar Kızıl Ordu kahramanlarını unutup Nazi işbirlikçisi teröristleri sembol kabul ediyor ve arkalarına NATO'yu alarak savaşıyor. 

Artık keskin nişancılar tüfek değil, oyun konsolu kullanıyor. Hedef alma ve isabet bulma yöntemleriyse gez-göz-arpacık değil, uydu görüntüleri.

Uydu görüntüsü için artık günlerce beklenmiyor

Geçen yıla kadar cephe hattındaki birliklerin bir olası hedefe ait uydu görüntülerini elde etmesi günler sürüyordu.

Geçen yıl Rusya’yla yakınlaşma denemeleri sırasında ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD’nin Ukrayna’ya uydu görüntüsü sağlamasını engelleme kararı almasıyla bu erişim iyice zora girmişti.

Fakat bir yılda çok şey değişti. Trump, söz konusu kararı geri çekti. NATO’nun Avrupa’daki müttefikleri, Türkiye dahil, hem askerileşmeyi hızlandırma hem de Ukrayna’da ellerini taşın altına daha fazla koyma konusunda Washington’dan gelen baskıya ayak uydurdu. Bu arada çeşitli özel şirketler de boşlukları doldurdu.

Birkaç kırık dal bile hedefi ele verebiliyor

NYT’nin haberine göre bu günlerde Ukrayna birliklerinin bir uydu görüntüsüne erişmesi, 15 dakika içinde dahi gerçekleşebiliyor. Ortalama süre birkaç saat.

Bu teknoloji sayesinde dron operatörleri, aynı noktanın bir günde 15 kadar fotoğrafını çekip karşılaştırarak, en ufak hareket izlerini tespit etmeye odaklanmış durumda.

Yalnızca binalar ve sığınaklar değil, ormanın içinde gizlenmiş operasyon noktaları dahi topraktaki ayak izlerinin, yerde birikmiş yapraklardaki yer değiştirmelerin, birkaç kırılan dalın ele vermesi olasılığı nedeniyle tehlikede.

Savaşın kumandası artık askerin elinde

Hollanda şirketi Bravo1Alpha, Ukrayna birliklerine yeni bir dron kontrol aleti sağlıyor. Video oyun konsoluna benzer alet, dron operatörlerinin uydu görüntülerini doğrudan bu konsolda incelemelerine, hedefleri belirlemelerine, uçuş rotalarını tayin etmelerine ve saldırı düzenleyip dronlardan ateş etmelerine imkan sağlıyor.

Ukrayna ordusu, savaşın başından beri ABD’li faşist zengin Elon Musk’ın Starlink uydularından geniş ölçüde yararlanıyor.

Ancak daha butik kimi şirketler de savaş teknolojisindeki niş alanları hızla doldurmaya başladı.

Amerikan Vantor şirketi, savaştan edindiği büyük kârlar sayesinde yakın zamanda altı uyduyu daha yörüngeye fırlatarak toplam uydu sayısını 10’a çıkardı.

Bir şirket yetkilisinin NYT’ye yaptığı açıklamaya göre şirket, uyduların kontrolünü doğrudan sahadaki Ukrayna birliklerinin kullanımına açık hale getirdi.

Daha önce ordu hiyerarşisi içinde bir süreçle talep edilen uydu görüntüleri, artık ellerinde Hollanda yapımı bir konsol bulunan bir Ukrayna askeri tarafından kimseyle konuşmaksızın uzaydaki bir cihaz üzerinden doğrudan çekilebiliyor.

Son İran Savaşı’nda İran’ın bölgede ABD’ye ait radar üsleri başta olmak üzere birçok stratejik hedefi başarıyla vurmasının ardından Batı basını, bu isabetlilik düzeyinin arkasında Rusya’nın ve Çin’in İran’a sağladığı uydu görüntülerinin olduğunu öne sürmüştü.

Devletlerin tekelinden askerin elindeki konsola

Ukrayna savaşı, on yıllar boyunca yalnızca güçlü devletlerin kamu kaynaklarıyla başardığı yörüngeye uydu oturtma işinin, bir özel şirketten kiralanan uyduların arazideki bir asker tarafından kullanıldığı bir düzene gelmesine sahne oldu.

Rusya’nın “kısa sürede Kiev düşecek” şeklindeki ilk beklentisinin aksine giderek uzayan savaş epeydir pat durumunda.

Ukrayna Savaşı’nın siyasi sonuçlarının ne olacağı halen belirsiz. Ancak askeri sonuçları, şimdiden savaş tarihinde birden fazla dönüm noktası yaşanmasına yol açmış durumda.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.