AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, dört yıl öncesine dek “katil”, “darbeci”, “zalim” diye hedef aldığı Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile dün Kahire’de bir araya geldi.

Dışişleri, Milli Savunma ve Sanayi Bakanları dahil çok sayıda bakanın yer aldığı heyeti Mısır hükümetiyle bir dizi anlaşma imzaladı.

Al-İttihadiye Sarayı'ndaki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında imzalanan anlaşmalar arasında Askeri Çerçeve Anlaşması da bulunuyor.

Ortak silah üretim tesisi mi kurulacak?

Erdoğan ile Sisi’nin giderek güçlenen ilişkileri “stratejik ortaklığa” dönüştürmeyi hedeflerken The National’a konuşan ismi açıklanmayan kaynaklar, Kahire’deki görüşmenin gündeminde Mısır’ın Akdeniz kıyısında kurulacak bir silah üretim tesisinin yer aldığını söyledi. 

Buna göre söz konusu tesisin Türkiye’nin insansız hava araçları konusundaki "uzmanlığından yararlanarak" kurulması ve savaş gemilerinin de üretilmesi öngörülüyor.

Suudi Arabistan ziyaretinin hemen ardından Mısır’a giden Erdoğan, Sisi ile birlikte iki ülke arasındaki Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ikinci toplantısına katıldı, çok sayıda anlaşma imzaladı.

Erdoğan’ın ziyareti ABD'nin bölgedeki müttefiklerinden Suudi Arabistan, Mısır ve Türkiye arasında gayrı resmi bir ittifak kurulması gündemiyle de eş zamanlı gerçekleşti.

Mısır'da tarım arazileri arasına gizli üsten kalkan Baykar İHA'ları

Ziyaret aynı zamanda Mısır ile Türkiye hükümetlerinin Sudan’da Hızlı Destek Kuvvetleri’ne karşı Egemenlik Konseyi’ni desteklediği bir dönemde gerçekleşti.

Mısır'ın Sahra Çölü'nün hemen sınırında bulunan Doğu Oweinat bölgesindeki devasa tarlalar arasında kurulan gizli askeri üsten havalanan İHA'ların, en az altı aydır Sudan'daki HDK bölgelerine saldırılar düzenlediği ortaya çıkmıştı. 

Bu, şimdiye dek Sudan’daki iç savaşta “diplomatik bir aktör” olarak konumlanan Mısır’ın savaşa taraf olduğunu ortaya koymuştu. 

soL’dan Yalçın Cuğ’un dünkü haberinde Mısır’daki gizli askeri üsten havalanan İHA’ların Baykar üretimi olduğuna işaret edilmişti.

Dün Sisi ile Erdoğan’ın başkanlık ettiği Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ikinci toplantısı sonrası yayımlanan ortak açıklamada iki ülkenin Sudan’da “ulusal kurumlara” destek verdiği ve “paralel hükümet yapılarını kategorik olarak reddettiği” belirtildi.

Erdoğan ile Sisi patronlarla buluşmaya Togg ile gitti

Anlaşmaların imza töreni ve ortak basın toplantısının ardından, Erdoğan’ın Sisi'ye "Anadolu" renginde Togg armağan etmesi de dikkat çekti.

Al-İttihadiye Sarayı bahçesinde Togg'un içinde fotoğraf çektiren Erdoğan ile Sisi’ye , Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da eşlik etti.

Erdoğan, daha sonra, Sisi'nin kullandığı Togg ile Türkiye-Mısır İş Forumu Kapanış Oturumu'nun yapıldığı otele geçti.

Erdoğan'dan Kahire'de patronlara: Önünüzü açmaya devam edeceğiz

Erdoğan Kahire’deki iş forumunda patronlara hitaben yaptığı konuşmada “Siz çalıştığınız, siz ürettiğiniz, siz istihdam sağladığınız müddetçe biz de sizin önünüzü açmaya devam edeceğiz. 15 milyar dolar ticaret hedefine giden yolda her türlü öneriye açığız” dedi.

Mısır ile Gazze’nin yeniden imarında birlikte çalışmak istediklerini de söyleyen Erdoğan ayrıca Mısır ile gemi inşası alanında da birlikte çalışabileceklerini dile getirdi.

Türk patronların 4 milyar dolara yaklaşan Mısır’daki yatırımlarını öven Erdoğan bunun 100 bin Mısırlının istihdamına destek sağladığını görmekten memnun olduklarını söyledi.

Erdoğan ayrıca Türkiye’den inşaat firmalarının Mısır’ın 2030 vizyonu kapsamında kurulması planlanan 14 yeni akıllı şehrin inşasında pay almasını dilediklerini de kaydetti.

‘Katil, darbeci, zalim Sisi’den ‘değerli kardeşim’e giden yol

Ankara ile Kahire arasındaki gerilimli ilişkiler 2013’te Mısır’da Müslüman Kardeşler’den cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin darbeyle devrilip Abdül Fettah Sisi’nin cumhurbaşkanı olmasıyla başlamıştı.

Kahire Mursi'nin devrilmesinden sonra Müslüman Kardeşler'i terör örgütü ilan etmiş, pek çok Müslüman Kardeşler üyesi, Mısır'da faaliyetleri yasaklandığı için Türkiye'ye kaçmıştı.

AKP’nin Mursi'ye verdiği destek nedeniyle on yıl süren gerilimli ilişkiler boyunca Erdoğan, Sisi için “Katil”, “Darbeci”, “Zalim” gibi ifadeler kullanmıştı.

Gerilimli ilişkilerde bir ilk Kasım 2022’de Katar’daki Dünya Kupası açılışında Erdoğan ile Sisi’nin tokalaşmasıyla yaşanmış, ilişki Eylül 2023’te ise ilk resmi görüşmelerini Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de gerçekleştirilen G20 Zirvesi’nde yapmıştı.

Görüşmede iki ülke ilişkileri, ticaret hacminin artırılması, enerji alanındaki yeni işbirlikleri ile bölgesel ve küresel meselelerin ele alındığı açıklanmıştı.

Söz konusu gelişmenin ardından Asya Altyapı Yatırım Bankası'nın (AIIB) yıllık toplantısına katılan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, Mısır'ı "dost ve kardeş ülke" olarak tanımlaması dikkat çekmişti.

Aralık 2023'te yeniden Mısır Cumhurbaşkanı seçilen Sisi'yi telefonla arayan Erdoğan Sisi’ye başarılar dilemiş, "yeni dönemin Türkiye-Mısır ilişkileri açısından hayırlara vesile olması temennisini" dile getirmişti.

Erdoğan 14 Şubat 2024’te 12 yıl aradan sonra ilk kez Kahire’ye gitmiş ve düzenlenen ortak basın toplantısında Sisi için "Değerli kardeşim" ifadesini kullanmıştı. Sisi de “İki ülke arasında yeni bir sayfa açıyoruz” demişti.

Sisi Eylül 2024’te Ankara’ya resmi ziyaret düzenlemişti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planı çerçevesinde Mısır’ın Şarm el Şeyh kentinde düzenlediği "Barış Zirvesi"nde Erdoğan, Trump’ın Gazze’deki planının imzacılarından olmuştu.