AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Türkiye ile Irak arasında 1973’ten bu yana yürürlükte olan Kerkük–Yumurtalık Ham Petrol Boru Hattı Anlaşmasının uzatılmamasına yani 2026 Temmuz'unda sona ermesine karar verdi.

Anlaşmanın iptali, Irak hükümetinin 5 gün önce Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile varılan yeni petrol anlaşması onaylamasının ardından geldi.

Anlaşmaya göre IKBY günde 230 bin varil petrolü Irak devlet şirketi SOMO’ya devrecek, varil başına 16 dolar avans alacak. 50 bin varil yerel tüketime ayrılacak, maliyeti IKBY tarafından karşılanacak. İhracat yapılamazsa tüm üretim Irak hükümetine geçecek.

Bağdat-Erbil hattında bir yumuşamaya işaret eden bu anlaşma, Kerkük-Ceyhan Boru Hattı'nın yeniden devreye alınmasının önünü açabilir.

Irak 11 yıl önce IKBY petrolünü Bağdat yönetiminin izni olmadan ihraç ettiği gerekçesiyle Türkiye'ye dava açmıştı. Türkiye para cezasına çarptırılsa da dava sonuçlanmış değil. Ancak bu nedenle 2023 yılından bu yana petrol hattı fiilen kapalı.

Ankara'dan Bağdat'a yeni teklif

Nitekim Irak'ta varılan yeni anlaşma ve Türkiye'nin çıkmaza giren mevcut anlaşmayı iptal etmesinin ardından ilk adım atıldı.

Anadolu Ajansı, Ankara ve Bağdat arasında Irak petrolünün taşınmasına yönelik daha kapsamlı bir anlaşma için görüşmelerin başladığını duyurdu.

Rudaw'a konuşan Irak Petrol Bakanlığı yetkilileri de Türkiye'nin bir taslak teklif sunduğunu açıkladı.

Tekeller iştahlı, ABD bastırıyor: Saldırıların ardında İran mı var?

Pazarlık masası yeniden kurulurken dikkat çeken bir gelişme de son aylarda IKBY petrol sahalarına insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırılar.

soL'un görüştüğü yerel kaynaklar, bölge kamuoyunda, saldırıların arkasında İran'ın olduğu kanaatinin yaygın olduğunu söylüyor. Şimdiye kadar hiçbir aktör, saldırıların arkasında kimin olduğuna dair açıktan bir adres göstermedi.

ABD'nin uzun süredir Bağdat yönetimine hattın açılması yönünde baskı yaptığı biliniyor. Bölgede faaliyet gösteren Exxon, Chevron, DNO, Genel Energy, Gulf Keystone gibi petrol tekelleri yeniden Ceyhan Limanı üzerinden ihracata başlamak istiyor.

Hattın açılması gelirleri büyük ölçüde petrole bağlı olan Erbil yönetimi için de kritik önem taşıyor. Zira bir süredir kamu çalışanlarının maaşları ödenemiyor, bölgede altyapı yatırımları da durmuş vaziyette.

Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki petrol sahalarına İHA’lı saldırılar