Bugünkü Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ‘OHAL kapsamında yerleşme ve yapılaşmaya ilişkin kararname' ile yeni yerleşim bölgeleri oluşturulması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na resen karar alma yetkisi verildi. Bakanlık, yerleşimlerle ilgili yer belirleme çalışmaları yaparken ‘gereklilik bulunması’ halinde mera ve orman alanlarını da kullanılabilecek. İmar Kanunu'nun plan ve parselasyon ile ilgili işlemlerindeki askı, ilan, itirazlara ilişkin hükümleri de uygulanmayacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla bugünkü Resmî Gazetede yayımlanan kararname ile depremin ardında OHAL ilan edilen illerde yapılacak yeniden yerleşme çalışmalarıyla ilgili düzenlemeleri belirliyor.

Bakanlığa geniş OHAL yetkisi

Kararnameye göre, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi olarak belirlenen yerlerde yeniden yerleşim çalışmaları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na geniş yetkiler tanındı.

Orman arazileri hedefte

Bakanlık, yeniden yerleşim için belirleme yapılırken ‘gereklilik bulunması’ halinde 4342 sayılı Mera Kanunu ile 6831 sayılı Orman Kanunu'nun ek 16'ncı maddesinde belirtilen alanlar da kullanılabilecek. Bu kapsamda belirlenen alanlarda vasıf değişikliği gereken yerlerin resen vasıf değişikliği yapılacak ve bu yerler Hazine adına tescil olunarak yapılan işlemler ilgili kurumlara bildirilecek.

Hazine arazileri ormana tahsis edilecek

Düzenlemeye göre vasıf değişikliği gereken yerlerde, Orman Kanunu'nun ek 16'ncı maddesinde belirtilen alanların bulunması halinde bu alanın iki katından az olmamak üzere Hazine taşınmazı, orman tesis edilmek üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilecek.

Doğa alanları risk altında

Yıkıcı depremin ardından doğayla uyumlu bir yeniden yapılanma beklenirken, çıkarılan kararnamenin doğal alanları tehdit eden içeriğe sahip olması endişe yarattı. Orman dışına çıkarılan taşlık, kayalık ve verimsiz alanların biyolojik çeşitlilik açısından önemli olduğu kaydediliyor. Çok sayıda önemli doğa alanının bulunduğu deprem bölgesi, çeşitli doğal ekosistemlerin yanı sıra kuş türleri açısından da zengin sulak alanları barındırıyor.

Kararname ne getirecek?

Düzenlemeyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, dava süreci devam edenler ile kesinleşen ancak henüz tapuya tescil edilmemiş olanlar hariç olmak üzere, tespit dışı bırakılan yerlerin Kadastro Kanunu'nun 22'nci maddesi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının talebine istinaden ilgili kurumların görüşleri alınmaksızın bu kararnamenin amacı doğrultusunda Hazine adına idari yoldan tescili yapılacak.

Plan ve imar uygulaması beklenmeyecek

Köy yerleşme alanları dahil belirlenen kesin iskân alanlarında ve mevcut kentsel alanlarda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak plan ve imar uygulamaları beklenmeksizin, jeolojik etüt raporu ve zemin etüt raporu doğrultusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanacak vaziyet planına ve düzenlenecek yapı ruhsatına göre uygulama yapılacak.

Askı ve itiraz yolu kapalı olacak

Bu alanlarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan plan ve parselasyon planlarında, İmar Kanunu'nun plan ve parselasyon ile ilgili işlemlerindeki askı, ilan, itirazlara ilişkin hükümleri uygulanmayacak. Bu alanlarda taşınmaz mülkiyeti veya imar hakları kısmen veya tamamen başka bir alana aktarılabilecek. Bu haklar takas ve trampa işlemlerine konu edilebilecek.

Kiralama ve tahsisler iptal edilecek

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen geçici veya kesin iskan alanlarında, Mera Kanunu gereğince verilen izinler, Orman Kanunu gereğince verilen izinler, Orman Genel Müdürlüğü tarafından Devlet İhale Kanunu gereğince kiraya verilen mesire yerleri, orman parkları ve taşınmazlara ilişkin kiralama sözleşmeleri ile Mera Kanunu kapsamında tahsis amacı değişikliği gerçekleştirilen ancak tapuda henüz Hazine adına tescil edilmeyen alanların tahsis amacı değişiklikleri, Turizmi Teşvik Kanunu'nun 8'inci maddesi kapsamında verilen tahsis alanları ilgisine göre resen iptal edilmiş veya feshedilmiş sayılacak.

Yıkıntı atıkları altyapı için kullanılacak

Afet alanlarından çıkan yıkıntı atıklarının dökümü, çevrenin korunmasına ilişkin önlemler alınmak kaydıyla ilgili valilikçe belirlenen alanlara yapılacak. Yıkıntı atıkları, geri dönüşüme tabi tutulmak sureti ile ilgili standartları ve gerekli şartları sağlayarak altyapı ve üst yapı yatırımlarında kullanılabilecek. Bu döküm sahaları ve bu sahalarda yapılacak iş ve işlemler ilgili mevzuatın belgelendirmeye ilişkin hükümlerinden müstesna olacak.

Haber

TMMOB'den deprem bölgesinde yapılaşma kararnamesine tepki: Devlet eliyle yeni afetler inşa ediliyor