Çalışma koşullarının düzletilmesi ve özlük haklarının iyileştirilmesi için Tez-Koop İş Sendikası’nda örgütlenen Mimarlar Odası çalışanları, oda yönetiminin TİS görüşmelerindeki süreci tıkayan tavırlarına ve tekliflerine karşı hakları için mücadele etmeye devam ediyor.

Tez Koop-İş sendikası ile TMMOB’a bağlı Mimarlar Odası Genel Merkezi arasında yürütülen toplu iş sözleşmesi sürecinin olumlu sonuçlanmaması üzerine çalışanlar, oda yönetimini, 11 Mart'ta yapılacak olan TİS görüşmeleri öncesinde tüm işyerlerinde protesto etti.

Gelinen nokta itibariyle arabulucuya giren TİS sürecinde anlaşmazlık devam ederse grev sürecinin yolu açılmış olacak.

Sürecin nereye doğru evrildiğini ve çalışanların taleplerinin ne olduğunu öğrenmek için Mimarlar Odası İstanbul Şubesi'nden bir çalışanla konuştuk.

'Oda yönetimi ilk günden beri iyi niyet taşımıyor'

Uzun süredir devam eden görüşmelerde tıkanma var. Bunun sebebi nedir ve sizin talebinize karşılık Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu nasıl bir teklif sundu?

Maalesef, toplu sözleşme sürecinde ciddi bir dirençle karşılaştık. Sorunuzda “tıkanma” olarak ifade ettiğiniz sonuç aslında “tıkanma” bile değil. Uyuşmazlığın da uyuşmazlığının raporunun tutulduğu bu süreçte, oda yönetimi ileri bir teklifle masaya gelmedi. TİS süreci içerisinde üç oturum yapılabildi ve son görüşmeye teklifle gelmesini beklediğimiz yönetim, idari maddelerimizin tamamını İş Kanunu’na havale ederek bu dönem hiç zam yapmamayı teklif etti. Tıkanması için bir yere kadar ilerlemek gerektiğini düşünüyorum ama o ilerlemeyi hiç sağlayamadık. Biz çalışanlar olarak, “idari maddelerde sorun yaşamayız ücret konusunda da müzakere edebiliriz” zannediyorduk ama oda yönetimi çok geri bir noktada tutum takındı. Neredeyse geçen tek bir madde olmadı. Mobbing maddesine bile itiraz edildi düşünebiliyor musunuz? 8 Mart izni talebimize “Biz çalışanlarımıza eyleme gitmeleri için izin veriyoruz” diyerek karşı çıktılar örneğin.

Anlayamadığımız, anlamlandıramadığımız, yakıştıramadığımız bunun gibi pek çok tutarsız gerekçelerle taleplerimizin tamamına yakını reddedildi. “İş Kanunu neyse odur” denildi. Toplu sözleşmenin önemini anlayabildiklerini zannetmiyorum ve bu durum bizde “sendikalaşmaya karşı” bir rahatsızlık olduğunu düşündürtüyor.

Oda çalışanları daha özgün koşullarda çalışıyor. Çünkü aynı zamanda toplumsal alanda meslek haklarını ve mesleğin toplumsal çıkarlarını savunma amacı olan bir meslek örgütünde çalışıyorsunuz.

Evet, hepimiz bu bilinçle yıllardır yaşadığımız sorunlara kendi içimizde yanıt bulmaya çalıştık. Sık sık kendi aramızda konuştuğumuz bir konu var mesela… “Doğrudan piyasada ya da çok uluslu bir şirkette çalışsak, ‘sistemin yapısı gereği’ der ona göre mücadele ederiz ve belki bu kadar hayal kırıklığı yaşamazdık” diyoruz. Odalar, meslek örgütleri, STK’larda yaşadıklarımıza benzer sorunlar yaşanıyor. O zaman çıkıp “Hangisi gerçek?” diye sormak istiyor insan. Toplumsal alanda ileri sürdüğümüz değerler, mücadele ettiğimiz alanlar ortadayken içeride durum neden farklı? Biz o yüzden Mimarlar Odası’nda yürüttüğümüz bu haklı mücadelemizin bir turnusol görevi gördüğünü düşünüyoruz. Emekten yana olanlar ve olmayanlar gibi bir ayrım açığa çıkıyor. Mücadelemiz, sözlerle eylemler arasındaki açıyı sınıyor.

'15-20 yıldır asgari ücret alan var, nasıl olabilir?'

Ücretler ne düzeyde odada, geçinebiliyor musunuz?

Dışarıdan insanlar iyi koşullarda çalıştığımızı düşünebilir. Ancak ne yazık ki durum pek öyle değil. Bizde her şubede farklı uygulamalar söz konusu. Örneğin biz İstanbul Şube’de günlük 36 liralık bir yemek ücreti alıyoruz, aldığımız yan ödeme bir tek bu. Yol yok, yardım yok, ikramiye yok. Pazar-bayram mesaisi dahi yok; saat ücretiniz neyse o. Bir tek yılbaşında 100 liralık bir market çeki hediyemiz var, bu sene 200 lira olarak ödendi. Yemek konusunda da, şube binamız Karaköy’de. Tahmin edersiniz ki Karaköy İstanbul’un en pahalı yemek yenilen yerlerinden biri. Ama diğer şubelerde bunu da alamayan arkadaşlarımız var. Neredeyse çoğu şubede yol-yemek yok. Çok arkadaşımız karşılığı ödenmeden fazla mesai yapıyor. Kötü değil mi? Ücretler komik. Uzun hizmet sürelerine rağmen çalışanların çoğu yeni yılda asgari ücretin altında kalıyor. Ortalama ücret, asgari ücret seviyesinde. Şimdi bu sendika ve toplu sözleşmenin dışında yapılan yüzde 20 bandındaki zamlarla bile gelecek sene asgari ücretin altında kalacaktır. 15-20 yıldır hatta daha üstünde bir süredir çalışıp asgari ücret alan arkadaşlarımız var. Bir insan 15 yıldır çalışıp nasıl asgari ücret alabilir?

Çalışma koşullarınız nasıl?

Az sayıda çalışanla çok fazla işi sırtlanır Mimarlar Odası emekçileri. Giden her çalışanın işi başka birine kalır. Bir çalışan asla tek bir kalem iş yapmaz. Yük çalışanın sırtındadır. Kamusal bir kurumda çalışmanın farkındalığıyla işlerimizi yüksek sorumluluk ile yapmaya çalışırız. Size şubelerden örnekler vereyim…

Çoğu temsilcilikte arkadaşlarımız tek çalışan. Odayı açar, çay demler, temizlik yapar, üyelik yapar, muhasebeye bakar, etkinlik düzenler, yazışmaları gerçekleştirir, yönetim kurulunun görevlerini yerine getirir, telefonları açar… Her şeyi yapar. Aldığı ücret, asgari.. Oda yönetim kurullarının çalışana bakış açısı hep, “ne iş yapıyorsunuz ki? Çalışmıyorsunuz…” şeklinde. Ödüllendirilmek, motive edilmek bir yana dursun çalışanın motivasyonu günden güne kıran, iş barışını bozan olaylar yaşanıyor. Kişisel işlerini yaptıran yöneticiler bile var..

Önlüklerle çalışarak farklı bir eylemlilik deniyorsunuz, bu eylem biçiminin amacı, anlamı açısından neler söylersiniz?

Barışçıl, pasif bir eylem biçimi deniyoruz. Sendikamızı ve irademizi görmezden gelen, tanımayan Mimarlar Odası MYK’sına aslında “biz buradayız, burada sendika” var demek istiyoruz. Taleplerimiz tanına kadar da önlüklerimizle görevde olmaya devam edeceğiz.

Bu süreç greve doğru mu ilerliyor, ne dersiniz?

-Arabulucu raporu sendikaya tebliğ edildikten sonra yasal olarak greve çıkabileceğimiz sürece girmiş oluyoruz. Bu sırada, Mimarlar Odası MYK tarafından TİS’in biz emekçilerin talepleri etrafında imzalanmasına dönük iyi niyetli bir adım atılmaz ve anlaşma sağlanamazsa Anayasal tüm haklarımızı kullanacağız. Birliğimize, öz gücümüze güveniyoruz. Kararlıyız ve kazanacağımıza inanıyoruz.