Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), yeni eğitim öğretim döneminde izinsiz açılan, merdiven altı kurslarla mücadele planını açıkladı: Kursların girişine QR kod koymak.

Plana göre MEB’e bağlı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü bünyesinde izinli ve müfredatı onaylı olan özel öğretim kurslarına QR kodla kimlik tanımlaması yapıldı. Bu kodlar kursların girişlerine konulacak. Veliler kursun kapısına geldiklerinde telefonlarıyla bu kodları tarayıp “tamam burası izinli” veya “aaa, burası merdiven altıymış” diyecek.

Bakanlık, 2018-2019 eğitim ve öğretim yılının sonunda temel liseleri, bir sonraki yıl da özel eğitim kurslarını kapatmıştı. O dönemden bu yana ülkenin dört bir yanında pıtrak gibi özel eğitim kursları açılıyor. Öte yandan, hem kimi lise öğrencilerinin, pandemi sürecinin de etkisiyle, okula devam etmek yerine liseyi dışarıdan bitirip kendisi hazırlanmayı tercih etmesi, hem de çok sayıda tarikatın “lise statüsünde” diye kaçak okullar açıp öğrencilere açık liselerden diploma aldırması, durumu içinden çıkılmaz hale getirdi.

Bakanlığın kontrol yetkisini kaybettiğinin itirafı

Eğitim-İş Balıkesir Şube Başkanı Serap Müjdeci Gökgün’e göre karar itiraf niteliğinde: “Böyle bir uygulama, Bakanlığın denetim sorumluluğunun gereklerini yerine getiremediğinin ve eğitim sisteminde kendisine ait olması gereken kontrol yetkisini de kaybettiğinin itirafıdır.”

Bakanlığın sorumluluğu, denetim yapmak ve mevzuata uygun olmayan, “merdiven altı” tüm işletmeleri kapatmak. Ancak yeni sistemde Bakanlık bu sorumluluğu “QR kodları okutun” dediği velilerin üzerine atıyor.

Müjdeci, “Bakanlığın, velilerin denetimsiz, merdiven altı kurslarla yüz yüze gelebileceğini düşünerek onları uyarması, kendi görevini yapmak konusunda yetersiz kaldığının kabulüdür” görüşünde:

“Bu uygulama, merdiven altı kursların varlığının sürdürülebilmesi için düşünülmüş ve sorumluluğu velilere yükleyen bir uygulamaya dönüştürülmesi hedeflenmiştir. Merdiven altı kurslar, ya mevzuattaki koşulları yerine getirmesi sağlanarak kayıt altına alınmalı ya da kapatılmalıdır.”

Müjdeci, iki ay önce Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yaptığı bir konuşmayı hatırlatıyor. Erdoğan, 16 Haziran 2023 tarihinde İstanbul Haydarpaşa Anadolu Lisesi Karne Töreni’nde yaptığı konuşmada “Merdiven altı kapkaççılara kendinizi kaptırmayın. Gençlik ve Spor Bakanlığımızın, Diyanet İşleri Başkanlığımızın sizlere yönelik çalışmaları var” demişti.

“O konuşmanın üzerine MEB’in böyle bir girişimde bulunması pek çok tarikat ve cemaatle eğitimde koordinasyon halinde olan Diyanet İşleri Başkanlığı’nın eğitime doğrudan müdahil olacağının da habercisi olmuştur. Bunun en açık örneği son günlerde etkisini hissettirmeye başlayan MEB ile Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ortaklaşa yürüttüğü ÇEDES projesidir.”

‘FETÖ’ bahanesini bırakın, tarikat okullarını kapatın

MEB’in uygulamasına dair yandaş basında yer verilen haberlerde, bir gerekçe olarak da FETÖ’cüler zikredildi: “MEB kaynaklarından edinilen bilgiye göre, açık lise okuyan öğrenciler merdiven altı, denetimsiz, izinsiz ve içeriği konusunda faydası olmayan kurslara devam ediyor. Bunun yanı sıra bir kısım merdiven altı kursların, özellikle FETÖ bağlantısı sebebiyle resmi ve özel okullarda ilişiği kesilen kişiler tarafından yönetildiği bilgisi edinildi.”

Oysa Türkiye’de eğitimdeki durum, Gülen Cemaati’nin çok ötesinde. Çok sayıda tarikat ve cemaat, sayısız kursa, okula, medreseye sahip. 

Müjdeci, “Şu an ülkemizde binlerce sıbyan mektebi, medrese ve kurs adı altında kaçak oluşumlar dururken ve bu kaçak kurs merkezlerinin tamamı Öğretim Birliği Kanunu’na aykırı iken sadece bu kurs merkezlerini kapatmak da gerçekçi olmayacaktır” diyor ve ekliyor: “Merdiven altı kursların hangi tarikat ve cemaatlerin ya da kimlerin elinde olduğu başlı başına araştırma konusu olup, verileriyle kamuoyuna sunulması MEB’in en büyük sorumluluklarındandır.”

Müjdeci, çözümün, sendikalarının da mücadelesini verdiği laik, bilimsel, karma, çağdaş, kamusal ve parasız eğitim hakkı olduğunu belirtiyor. “Çözüm, bu hak tüm öğrencilerimize devlet okullarında eşit şekilde sağlandığı; zengin ile yoksul öğrenci arasında giderek açılan makasın daraltıldığı ve eğitimin ayrıcalıktan çıkartılarak bir yurttaşlık hakkına dönüştürüldüğü bir eğitim sistemini inşa etmektir.”