ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Budapeşte ziyareti, 12 Nisan seçimleri öncesinde Macaristan siyasetinde dış müdahale tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Ziyaret, yalnızca diplomatik bir temastan öte, Washington’ın, uzun süredir iktidarda olan sağ-popülist lider Viktor Orbán’a açık desteğinin yeni bir aşaması olarak görülüyor.

Orbán’ın bu kez işi kolay değil: Kendi partisinden çıkan güçlü bir rakip

1998–2002 yılları arasındaki ilk döneminin ardından 16 yıldır kesintisiz iktidarda olan Orbán, bu kez bugüne kadarki en güçlü rakibiyle karşı karşıya.

Anketlerde öne çıkan isim, Tisza Partisi lideri Péter Magyar. 

45 yaşındaki Magyar, bir dönem Orbán’ın partisi Fidesz’de yer alırken 2024’te ayrılarak Tisza’yı ülkenin en hızlı yükselen siyasi gücü haline getirdi.

Washington’dan Orbán’a açık destek var

Donald Trump yönetimi Orbán’a desteğini açıkça ortaya koyuyor. Budapeşte’de düzenlenen Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı’nda Trump, gönderdiği video mesajda Orbán’ı “harika bir lider” olarak nitelendirdi.

Bugün Budapeşte’de Orbán ile görüşecek olan Vance’in, ABD ile Macaristan arasındaki “güçlü ortaklığa” dair bir konuşma yapması ve Fidesz’in büyük bir mitingine katılması bekleniyor.

Bu ziyaret, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Şubat ayında gerçekleştirdiği Macaristan ziyaretinin ardından geliyor. Rubio, Orbán’a “Macaristan’ın başarısının ABD’nin ulusal çıkarına olduğunu” söylemişti.

ABD’nin Avrupa stratejisi: Popülist sağa güçlü destek

Washington yönetimi, Avrupa’daki muhafazakâr hareketlere verdiği destekle dikkat çekiyor. Vance’in daha önce Almanya’da aşırı sağcı AfD lideri Alice Weidel ile görüşmesi ve Arjantin’de Javier Milei hükümetine seçim öncesi sağlanan finansal destek, bu politikanın örnekleri arasında gösteriliyor.

Savaşlar gölgesinde seçim

Seçim süreci uluslararası krizlerin gölgesinde ilerliyor. Özellikle ABD-İsrail'in bugünkü ateşkesle durulan İran'a dönük saldırıları Avrupa kamuoyunda tepki toplarken, Orbán bu durumu “kriz yönetimi” vurgusuyla kendi lehine kullanmaya çalışıyordu.

Ancak Macar seçmeni için asıl belirleyici konunun Ukrayna Savaşı ve Avrupa Birliği ile ilişkiler olduğu düşünülüyor. Orbán’ın Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk AB kredisine karşı çıkması ve Magyar’ı “Brüksel yanlısı” olarak konumlandırması kampanyanın merkezinde yer alıyor.

Avrupa ve ABD farklı cephelerde

Seçimler yalnızca Macaristan’ın değil, Avrupa ve ABD’nin de yakından takip ettiği bir siyasi mücadeleye dönüşmüş durumda. Washington yönetimi Orbán’a destek verirken, Brüksel’in Magyar’a yakın durduğu görülüyor.

Seçim sisteminin yapısı nedeniyle Orbán’ın en fazla oyu alamasa bile parlamentoda çoğunluğu elde etme ihtimali bulunuyor.

9,5 milyon nüfuslu Orta Avrupa ülkesinde seçimlere günler kala tablo hâlâ belirsizliğini koruyor. Ancak Macaristan’daki bu seçim, sadece ülkenin değil, Avrupa-ABD dengelerinin geleceği açısından da önemli sonuçlar doğuracak.