Fransız ekonomi gazetesi Les Échos, Türkiye’de son günlerde yaşanan fon krizini mercek altına alan bir haber yayımladı. Gazete, yaşananları “Ponzi piramidini ya da boiler room tipi bir dolandırıcılığı andıran” bir hikâye olarak niteledi.

Les Échos’un haberine göre Tera Group, birkaç ay önce Türkiye’nin “Goldman Sachs’ı” olmayı hedefliyordu. Bugün ise şirket, İstanbul Borsası’nda yıllardır yaşanan en ciddi krizlerden biriyle birlikte anılıyor.

'Goldman Sachs' hedefinden krizin merkezine

Tera Group, son yıllarda finansın yanı sıra teknoloji, siber güvenlik ve gayrimenkul alanlarına da yatırım yaparak bir holding yapısına dönüştü.

Tera'nın kurucusu Emre Tezmen, grubun düzenlemelere uygun hareket ettiğini savunuyor ve yaşananları Tera'ya yönelik spekülatif bir saldırı olarak nitelendiriyor.

Ancak mevcut tablo, grubun son dönemdeki büyüme hikâyesinin ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

Fransız gazete, Tera'nın Türkiye'nin “Goldman Sachs'ı” olma hedefini özellikle vurgularken, grubun bugün adının olağanüstü fon getirileri, yoğunlaşmış hisse pozisyonları ve yatırımcıların fonlardan çıkışta yaşadığı sorunlarla birlikte anıldığına dikkat çekti.

Fonları yükselten mekanizma nasıl çalıştı?

Tera ve Pusula Portföy bir dönem birbirine oldukça yakın bir mekanizma üzerinden hareket etti.

Bazı fonlar, son iki yılda borsada halka açıklık oranı düşük olan az sayıda şirkette çok büyük pozisyonlar biriktirdi.

Halka açık pay miktarının düşük olduğu bu şirketlerde yoğunlaşan alımlar, hisse fiyatlarının hızla yükselmesine neden olabiliyordu.

Bu yükseliş ise aynı hisseleri portföylerinde bulunduran fonların değerini artırıyordu.

Ortaya çıkan mekanizma, yeni yatırımcıları da çekti. Yüksek getiriler yeni yatırımcıların ilgisini artırıyor, fonlara giren yeni para da aynı hisselerde yeni alımlar yapılmasını sağlıyordu.

Böylece giderek kontrolden çıkan bir sarmal oluştu.

Bazı fonlarda yüzde 17 binlik getiri

Les Échos, söz konusu mekanizmanın ortaya çıkardığı getirilerin büyüklüğüne de dikkat çekti.

Pusula Portföy'ün iki fonu 2026'nın ilk yedi ayında sırasıyla yüzde 164 ve yüzde 144 getiri sağladı.

Tera Portföy tarafında ise rakamlar çok daha çarpıcıydı.

Bloomberg'in verilerine göre, öne çıkan fonlarından biri 2025 başından bu yana yüzde 17 binden fazla değer kazandı.

Les Échos ayrıca bazı fonların portföylerindeki yoğunlaşmanın alarm verici boyutlara ulaştığını yazdı. Gazeteye göre 2023 yılında bir fon, varlıklarının yüzde 99'una kadarını Tera Yatırım hissesine yatırmıştı.

Sonra mekanizma tersine döndü

Les Échos'a göre sorun, yatırımcıların aynı anda fonlardan çıkmak istemesiyle başladı.

Düşük likiditeye sahip hisselerin satışa zorlanması, fiyatların hızla düşmesine neden oldu. Düşen fiyatlar fonların değerini azaltırken, yatırımcıların yeni çıkış talepleri daha fazla satış yapılmasına yol açtı.

Gazete bu süreci, yükseliş dönemindeki mekanizmanın tersine dönmesi olarak aktardı.

Tera Yatırım'ın üç işlem seansında yaklaşık yüzde 30 değer kaybettiğini belirten Les Échos, grupla bağlantılı bazı şirketlerin hisselerinin de sert biçimde gerilediğini yazdı.

Gazeteye göre Tera'nın kısa süre önce sponsorluğunu açıkladığı Beşiktaş Futbol Yatırımları'nın hisseleri de hafta içinde yaklaşık üçte bir oranında değer kaybetti.

Pusula'da 13 milyar dolarlık varlık

Kriz, Tera ile yakın ilişkileri bulunan Pusula Portföy'e de uzandı.

Ağustos sonu itibarıyla yaklaşık 13 milyar dolarlık varlık yöneten Pusula Portföy, salı günü bazı yatırım fonlarının müşterilerden gelen geri ödeme taleplerini karşılayamadığını kabul etti.

Bloomberg'e dayandırılan haberde, yalnızca çarşamba günü bireysel yatırımcıların 1 milyar dolara kadar para çektiği belirtildi.

Les Échos, bugün on binlerce bireysel yatırımcının krizden etkilendiğini ve bazı yatırımcıların ellerindeki fon paylarını satıp paralarını geri alamadığını hatırlattı.

MSCI de uyarmıştı

Haberde krizin yalnızca son günlerde ortaya çıkmadığı, uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI'nin de haziran ayında Türkiye piyasasındaki bazı işlemler konusunda uyarıda bulunduğu belirtildi.

Gazete, MSCI'nin küçük ölçekli borsaya kote şirketlerde pay sahibi olan fonlar hakkında “potansiyel olarak koordineli davranışların tekrar eden örnekleri” konusunda uyarıda bulunduğunu aktardı.

MSCI, yeterli ilerleme sağlanmaması halinde Türkiye'nin “gelişmekte olan piyasa” statüsünden “sınır piyasa” statüsüne geçirilmesine yönelik bir süreç başlatabileceği uyarısında bulundu.

Düzenleme geldi, satış başladı

Fransız gazete, Ankara'nın ağustos sonunda kuralları sıkılaştırdığını anımsattı.

Piyasa düzenleyicisinin fonlara en yoğun pozisyonlarını azaltma talimatı vermesinin ardından düşük likiditeli hisselerde zorunlu satışlar başladı.

Gazete, piyasayı temizlemeyi amaçlayan düzenlemenin bu nedenle düşüş sarmalının tetikleyicilerinden biri olduğunu yazdı.

Satışların fiyatları aşağı çekmesi, yatırımcıların fondan çıkışını hızlandırdı ve böylece düşüş daha da derinleşti.

'İstanbul Borsası'nın imajı zarar gördü'

Les Échos, krizin BIST 100 üzerindeki etkisinin görece sınırlı kaldığını belirtti. Gazeteye göre endeks hafta boyunca yaklaşık yüzde 7 geriledi.

Ancak haber, asıl etkinin İstanbul Borsası'nın uluslararası yatırımcılar nezdindeki imajı üzerinde olduğunu savundu.

Türkiye'nin şirketlerin bankalardan yüksek faizlerle borçlanmak yerine sermaye piyasalarından finansman sağlamasını istediği bir dönemde yaşanan krizin bu nedenle önem taşıdığı belirtildi.

Haberde politika faizinin yüzde 37 seviyesinde olduğu hatırlatılırken, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in sistemik risk ihtimalini dışladığı ancak bankacılık dışı finans sektörünün daha fazla düzenlemeye ihtiyaç duyduğunu kabul ettiği aktarıldı.

Birkaç ay önce Türkiye'nin Goldman Sachs'ı olma hedefiyle büyüyen Tera Grubu'nun adı ise bugün, bu büyümenin dayandığı finansal mekanizmaların sorgulandığı büyük bir fon kriziyle birlikte anılıyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.