Rusya'nın Ukrayna üzerinden çeşitli Avrupa ülkelerine yaptığı doğalgaz ihracatı, Kiev'in bugün sona eren bir transit anlaşmasını yenilemeyi reddetmesi üzerine durduruldu.

Ukrayna, Rusya ile devam eden askeri çatışma nedeniyle beş yıllık transit anlaşmasını yenilemeyeceği konusunda uyarıda bulundu.

Ukrayna Enerji Bakanı German Galuşçenko, yaptığı açıklamada, "Rus gazının transitini durdurduk. Bu tarihi bir olay. Rusya pazarlarını kaybediyor, mali kayıplar yaşayacak. Avrupa zaten Rus gazını terk etme kararını verdi" dedi.

Rusya'nın enerji şirketi Gazprom, transit anlaşması sona erdiği için Avrupa'ya gaz ihracatının Moskova saatiyle sabah saat 08.00'den itibaren durdurulduğunu bildirdi.

Gazprom, Telegram uygulamasında yaptığı açıklamada, "Ukrayna tarafının bu anlaşmaları yenilemeyi tekrar tekrar ve açıkça reddetmesi nedeniyle Gazprom, 1 Ocak 2025'ten itibaren Ukrayna topraklarından transit gaz tedarik etme teknik ve yasal yetkisinden mahrum bırakıldı" ifadelerini kullandı.

Slovakya Başbakanı, önlem olarak Putin'i ziyaret etmişti

Ukrayna, Rus doğalgazının kendi topraklarından Slovakya, Moldova ve Macaristan da dahil olmak üzere birçok Avrupa ülkesine geçişini sağlıyordu.

Avrupa Birliği'nin Kiev'e verdiği desteği eleştiren Slovakya Başbakanı Robert Fico, geçtiğimiz hafta gaz akışının durdurulacağını öngörerek Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüşmek üzere Moskova'ya gitmişti.

Fico, geçtiğimiz Cuma günü hükümetinin Ukrayna'nın gaz geçişini durdurması durumunda Kiev'e yedek elektrik tedarikini durdurmak gibi karşı tedbirleri değerlendireceğini belirtmişti.

Fico, Brüksel'e yazdığı mektupta "Ukrayna Devlet Başkanı'nın tek taraflı kararını kabul etmek tamamen mantıksız ve yanlıştır" diyerek "bunun karmaşık bir ekonomi döneminde büyük bir mali etkisi" olduğunu söylemişti.

Moldova en çok etkilenen ülkelerden biri olacak

Durum, Ukrayna ile sınır komşusu olan ve içeride Rusya yanlısı ayrılıkçılara müdahale eden Moldova'da en kritik seviyede.

Moldova, Kiev'in beklenen kesintisini öngörerek bu ayın başlarında 60 günlük bir olağanüstü hal ilan etmişti.

Ayrılıkçı Moldova bölgesi Transdinyester de, bugün Rusya'nın Ukrayna üzerinden gaz tedarikini durdurmasıyla ardından hanelere ısıtma ve sıcak su tedarikini kesti.

Enerji şirketi Tirasteploenergo'nun web sitesinde yer alan bir açıklamada, ısıtma kesintilerinin bugün yerel saatle sabah 7'de yürürlüğe girdiği ancak hastaneler gibi bazı tesislerin muaf tutulduğu belirtildi.

Ukrayna ile gaz geçiş anlaşmasının sona ermesine kadar Rusya, Moldova'ya yılda yaklaşık 2 milyar metreküp gaz tedarik ediyordu. Bu gaz Transdinyester üzerinden pompalanıyordu.

Rus-Batı geriliminde yeni bir aşama

Rusya'nın Avrupa'ya giden en eski gaz rotasının kapatılması, Rusya'nın 2014'te Kırım'ı ele geçirmesiyle başlayan Rus-Batı geriliminde yeni bir aşamaya işaret ediyor.

Avrupa Birliği, 2022'de Ukrayna'da askeri çatışmanın patlak vermesinin ardından alternatif kaynaklar arayarak Rus enerjisine olan bağımlılığını azaltma çabalarını iki katına çıkarmıştı.

Rusya, Karadeniz'in yatağındaki Türk Akımı boru hattı aracılığıyla gaz ihraç etmeye devam ediyor.

Slovakya gibi Moskova'ya dostça yaklaşan Macaristan, Rus gaz ithalatının çoğunu Karadeniz boru hattı aracılığıyla alıyor. Sonuç olarak, Budapeşte Ukrayna'nın kararından büyük ölçüde etkilenmeyecek.