İsrail’in Suriye’de Türkiye’nin askeri üs olarak kullanmayı planladığı iddia edilen hava üslerine düzenlediği saldırıların ardından iki ülkeden de “çatışma istemiyoruz” mesajları gelirken, Ankara ile Tel Aviv arasında Suriye’de çatışmanın önlenmesi için teknik temaslar yapıldığı ortaya çıktı.

İsrail’in Kanal 12 televizyonu İsrail ile Türkiye’nin Suriye’de bir çatışmasızlık mekanizmasının hayata geçirilmesi amacıyla teknik görüşmeler yaptığını duyurdu.

Kanala konuşan bir İsrail kaynağı Suriye’de İsrail ile Rusya arasında kurulan bir mekanizmanın benzerinin Türkiye ile de kurulacağını söyledi.

Dün akşam CNN Türk televizyonunda soruları yanıtlayan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da İsrail ile temasları doğruladı. Fidan "Muharip unsurların birbirlerini yanlış anlamasını önleyici teknik temasların olduğunu söyleyebilirim” dedi.

İsrail haber sitesi Ynet, dün gece İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun savaş kabinesi toplantısında bakanlara İsrail’in Suriye’de Türkiye ile çatışmak istemediğini ancak “kendisini koruması gerekirse harekete geçmekten kaçınmayacağı”nı söylediğini duyurdu. Habere göre, Netanyahu ayrıca gerekirse Erdoğan ile yakın ilişkileri olan Trump’tan yardım talep edeceğini de kaydetti.

ABD ve Azerbaycan devrede

ABD Başkanı Donald Trump Pazartesi akşamı Oval Ofis’te bir araya geldiği İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile ilişkisinin iyi olduğunu, daha önce Rahip Brunson’ın serbest kalmasını sağladığını hatırlatarak, İsrail’in Türkiye ile sorunu varsa bunu çözebileceğini söylemişti.

ABD’nin yanısıra Azerbaycan da Türkiye ile İsrail arasında “normalleşme” için arabulucu olmayı önerdi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev dün Bakü’de katıldığı bir programda yaptığı açıklamada İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkilerin kolaylaştırılmasında ülkesinin geçmişteki rolünü hatırlatarak “İki ülke de Azerbaycan’ın yakın dostu” dedi. İsrail ile Türkiye arasında başlayan “sürecin normalleşmeye evrilmesini umduklarını” söyleyen Aliyev, bu süreci kolaylaştırmak için Azerbaycan’ın “her şeyi yaptığını” da sözlerine ekledi.

MSB'den açıklama: Görüşme Azerbaycan'da yapıldı

Milli Savunma Bakanlığı (MSB) kaynakları da bugün yaptıkları açıklamada teknik görüşmelerin Azerbaycan'da yapıldığını duyurdu.

Bakanlık kaynakları "Suriye'de istenmeyen olayların yaşanmaması için bir çatışmasızlık mekanizması kurulması konusunda dün Azerbaycan'da ilk teknik görüşme yapılmıştır. Çatışmasızlık mekanizmasının kurulması için çalışmalara devam edilecektir" açıklamasında bulundu.

Fidan: Normalleşme şartlarını ortaya koyduk, Filistin bunun için önemli

Öte yandan Hakan Fidan dün CNN Türk’teki açıklamasında İsrail ile “normalleşme” şartlarını daha önce ortaya koyduklarını belirtti. Fidan “Bizim İsrail'le olan normalleşme meselemizin şartlarını biz ortaya koyduk; Filistin meselesi bunun için önemli. Bu Amerika'nın çok fazla umurunda olmayan bir konu olabilir. Amerika sizinle de ilişki yürütür, İsrail'le de ilişki yürütür, Avrupa'yla da yürütür, onunla da yürütür. Ama bu ülkeler birbiriyle konuşmayabilir” ifadelerini kullandı.

"Türkiye olarak, Suriye'de sadece İsrail ile değil herhangi bir ülkeyle çatışma niyetimiz yok" diyen Fidan, "İsrail'in bölgedeki yayılmacı bir takım emellerini kullanarak, Suriye'de provokasyon çıkarmaya çalışması kabul edilebilir bir konu değil” diye konuştu.

Türkiye'nin “milli güvenliğini tehdit edecek” bir provokasyona maruz kalmasını izleyemeyeceklerini kaydeden Fidan, ”Türkiye, Suriye sahasında daha fazla bir askeri angajmana mı hazırlanıyor?" sorusuna, "Suriye gerçekten Türkiye'nin desteğiyle birçok sorununun üstesinden gelebilecek durumda. Önce niyetimiz var, sonra kapasitemiz var, sonra vizyonumuz var" şeklinde yanıt verdi.

'Bize saldırmayan hiçbir ülkeye açıktan saldırmayız' 

İsrail’in Suriye’de yeni gelen yönetime, silahlı kuvvetlere “hiçbir şey bırakmama konusunda bir strateji”yi adım adım geliştirdiğini savunan Fidan, “Bize saldırmayan hiçbir ülkeye açıktan saldırmayız. Başka bir ülkeyle ilgili konuya geldiğimiz zaman da orada istikrarsızlık çıkmaması önemli. Komşu bir ülkede, bize de zararı dokunacak bir istikrarsızlık alanı çıkıyorsa ortaya, buna seyirci kalamayız. Bununla ilgili başta diplomatik adımlar olmak üzere adımlarımızı atarız" diye konuştu.

Trump'ın Netanyahu'ya 'ayar vermesi' gerektiğini savundu

Fidan, ABD Başkanı Trump’ın ise Netanyahu’ya “ayar vermesi” gerektiğini savunarak Trump’ın Siyonizme sempatisi olsa da “Netanyahu ile hesaplaşmaktan kaçınmayacağı” iddiasında bulundu.

"Şu anda özellikle Gazze ve Filistin sorununu esas alan bir Orta Doğu perspektifine baktığımız zaman Amerika'nın, Netanyahu'ya tabiri caizse bir ayar vermesi, bir çerçeve çizmesi gerekiyor” diyen Fidan Trump'ın, hem Filistin hem de Ukrayna'da savaşı sonlandırmak ve küresel manada yeni bir savaş başlatmamak vaadiyle iktidara geldiğini kaydetti.

Fidan'dan Trump açıklaması: 'Siyonizme sempatisi var ama Netanyahu'yla hesaplaşmaktan kaçınmayacaktır' 

Fidan "Şimdi Amerika'nın yeni yönetiminin dünyaya vermek istediği bir mesaj varken, dünyada başka bir aktörün çıkıp Amerika'ya, Amerika'nın imkanlarıyla ve Amerika'nın desteğiyle meydan okuması, Amerika ona ayar vereceği yerde onun Amerika'ya ayar vermesi. Şimdi bu tabii bir iktidar savaşı kendi aralarında. Bu bir bölgesel savaşın da ötesinde. Yani patron kim savaşı” ifadelerini kullandı.

Trump'ın, "başkasının vesayetini, işbirliği kılıfları adı altına gizleme yöntemini takip eden bir insan olmadığını" kaydeden Fidan, "Burada, Siyonizme sempatisi vardır, İsrail'i destekler, etraftaki insanlar da gerçekten o yönde seçilmiş, atılmış insanlardır vesairedir ama günün sonunda şunu da duymak istemez, 'Ya bu da İsrail'in adamı çıktı. Yani o ne derse onu yapıyor.' Bunu duymak istemez herhalde. Bu kadar dünyayı karşısına alan bir insan, Netanyahu ile hesaplaşmaktan kaçınmayacaktır diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

İsrail ile 'önleyici teknik temaslar' 

"İsrail ile dolaylı ya da doğrudan görüşmeler olduğuna ilişkin iddialar”ın sorulması üzerine Fidan “önleyici teknik temaslar” olduğunu doğruladı.

Fidan ”Suriye'de bir takım operasyonlar yaparken gerek havadan gerek başka türlü o bölgede uçak uçuran İsrail ile belli bir noktada çatışmasızlık mekanizması tıpkı Amerikalılar ve Ruslarla yaptığımız gibi olması gerekiyor. Suriye'de, Ruslarla bu çok yoğun çalıştırılmıştır. Rusların daha etkin olduğu dönemde Amerikalılarla daha sonra İranlılarla çatışmasızlık mekanizmamız vardı. Şimdi bu mekanizmaya aslında bir noktada İsrail'in de eklenmesi gerekiyor. Bunu temin edici teknik düzeyde temasların olması normal” dedi.

“Muharip unsurların birbirlerini yanlış anlamasını önleyici teknik temasların olduğunu söyleyebilirim” diyen Fidan, bu teknik temasların ihtiyaç durumunda doğrudan yapıldığını dile getirdi.

'Netanyahu Hamas'ın çaresizliğini gördü'

Hakan Fidan, Gazze’de Hamas’ın bir an önce ateşkesi istediğini ve bunun için çoğu konuya “evet dediğini ancak Netanyahu’nun Hamas’ın bu konudaki “çaresizliğini” gördüğünü söyledi.

İsrail'in amacının Filistinlileri Gazze'de tutmamak olduğunu belirten Fidan, "Çünkü Filistin nüfusu Gazze'de kaldığı sürece ister Hamas formatında, ister başka formatta her zaman için bir direniş hareketi üretecek. Neden direniş hareketi üretilecek? Çünkü işgal devam ediyor. Direniş hareketinin olmaması için Filistinlilerin topyekun yaşadığı yerlerden sürülmeleri gerekiyor" diye konuştu.

Trump'ın Gazze planı: 'Tek başına bir şey ifade etmez'

Trump'ın Gazze'yi "emlak" olarak görmesini, Filistinlilerin Gazze'den başka ülkelere gidebileceğine ve Türkiye-İsrail ilişkilerine dair söylemlerini de değerlendiren Fidan, “hiç kimsenin planının tek başına bir şey ifade etmediğini” savunarak şunları söyledi:

"Bizim İsrail'le olan normalleşme meselemizin şartlarını biz ortaya koyduk; Filistin meselesi bunun için önemli. Bu Amerika'nın çok fazla umurunda olmayan bir konu olabilir. Amerika sizinle de ilişki yürütür, İsrail'le de ilişki yürütür, Avrupa'yla da yürütür, onunla da yürütür. Ama bu ülkeler birbiriyle konuşmayabilir."

Fidan, bütün dünyanın tek başına çözemediği bir konu varsa bunun daha büyük bir krizin habercisi olduğuna işaret ederek, ABD'nin de bunun anladığını ancak Gazzelilerin olmadığı bir planda sorunun çözülme şansının bulunmadığını kaydetti.

Hakan Fidan Irak ve Suriye adına da konuştu: ‘Bizler silahsız bütün duruşları kabullenmeye hazırız’