Gazze'ye yönelik saldırılar ve saldırıların yarattığı etkiler nedeniyle Tel Aviv hükümetine yönelik tepkiler büyürken, bir yandan da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun aşırı sağ koalisyon hükümetinde “Haredi” krizi derinleşiyor.

İsrail’de askerlikten muaf tutulmak isteyen Ultra Ortodoks Yahudilerin (Haredi) partisi Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin erken seçim talebi hükümet içinde destekçi buldu. Öte yandan muhalefet partilerinin de önümüzdeki hafta İsrail Meclisi'nin feshi için tasarı sunması bekleniyor.

Gündeme gelen erken seçim tartışmaları ise İsrail basınına yansıdı.

İktidar ortağından destek: 'Maalesef başka seçenek kalmadı'

İsrail basını, Tevrat okullarında (Yeşiva) okuyan Haredilerin askerlikten muaf tutulmasına ilişkin yasal düzenlemenin yapılmaması nedeniyle Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin büyük bir krizle karşı karşıya olduğuna ve ülkede erken seçimin kapıda olduğuna dikkati çekiyor.

Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin dini lideri olan hahamlar, koalisyondan çekilme ve meclisi feshetme seçeneklerinden ikisini de desteklediklerini belirten bir açıklama yayımlamıştı.

Yedioth Ahronot gazetesi, Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi'nin meclisin feshedilmesi yoluyla erken seçimlere gidilmesi kararına, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetinin diğer Ultra Ortodoks ortağı Şas partisinin destek verdiğini aktardı. 

Israel Hayom gazetesinin haberinde ise Şas Partisi lideri Arye Deri'nin hükümetin Tevrat kurslarında eğitim alanların askerlikten muaf tutulmasına ilişkin yasal düzenleme yapmaması nedeniyle Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin meclisin feshedilmesi kararını destekleyeceği kaydedildi. Deri'nin parti milletvekilleriyle düzenlediği acil istişare toplantısında, "Maalesef başka seçenek kalmadı. Bundan hoşlanmıyoruz ancak Meclis'in feshini desteklemek zorundayız" ifadelerini kullandığı aktarıldı.

Muhalefet de Meclis'in feshi için tasarı sunacak

Öte yandan, muhalefet partileri de İsrail Meclisi'nin (Knesset) feshi için gelecek hafta bir tasarı sunacaklarını açıkladı.

Yair Lapid liderliğindeki ana muhalefet partisi Gelecek Var Partisi, Avigdor Liberman liderliğindeki İsrail Evimiz Partisi ve Yair Golan liderliğindeki İşçi Partisi tasarıya destek vereceklerini duyurdu.

İsrail Meclisi'nin feshedilmesine ilişkin yasa tasarısının yürürlüğe girmesi için yapılacak üç oylamadan ve Meclis Komitesi’nin onayından geçmesi gerekiyor.

İsrail basını anket yayımladı: Yüzde 57 erken seçimi destekliyor

İsrail'de yayın yapan Kanal 12 televizyonunun yaptığı anketin sonuçları açıklandı. Ankete göre, katılımcıların yüzde 57'si İsrail'de erken seçimi destekliyor.

Erken seçime destek verenlerin yüzde 88'inin muhalif partilerin seçmeni olduğu, yüzde 31'lik oranla erken seçime karşı çıkanların yaklaşık yüzde 60'ının da iktidar koalisyonunu destekleyenlerden oluştuğu görüldü.

Haberde, bugün seçim yapılması durumunda 120 sandalyeli Meclis'te, eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett'in partisinin 24 sandalyeyle birinci olması öngörüldü. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki Likud partisinin ise 22 sandalye kazanacağı tahmşn edildi.

Yair Golan'ın partisi Demokratlar 12, Avigdor Liberman liderliğindeki İsrail Evimiz Partisi 10, Yair Lapid liderliğindeki ana muhalefet partisi Gelecek Var Partisi 9, Itamar Ben-Gvir'in liderliğini yaptığı Yahudi Gücü (Otzma Yehudit) ile Birleşik Tevrat Yahudiliği partileri 8'er, Benny Gantz'ın Ulusal Birlik Partisi 7 sandalyeye sahip olacak.

Meclis'teki Arap partileri dışındaki muhalefette yer alan partiler 62 sandalye, tüm muhalefet partileri 72 sandalye, mevcut koalisyon ise sadece 48 sandalye elde edebilecek.

Haredi krizi

İsrail yasalarına göre 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik hizmetini yapması gerekirken, Haredilerin askerlikten muaf tutulması yıllardır ülkede tartışılıyor.

İsrail'in başta Gazze Şeridi olmak üzere 7 Ekim 2023'ten itibaren bölgede yükselen saldırganlığı nedeniyle asker ihtiyacı da artmaya başladı.

Gazze Şeridi'nde ateşkesi bozarak saldırıların yeniden başlamasıyla bu ihtiyaç yeniden ciddi şekilde hissedilirken ordunun 7 bini savaş bölgelerinde görev alacak şekilde olmak üzere 12 bin askere ihtiyaç duyduğu ifade ediliyor.

Geçen sene asker ihtiyacının artmasıyla askerlikten muaf Ultra Ortodoks Yahudi gençlerin orduya alınmasına yönelik çalışmalar, İsrail'in en tartışmalı konularından biri haline gelmişti.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024'te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığına ve askerliğe uygun olanların göreve alınması gerektiğine karar vermişti.

Nüfusun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturan Harediler, zorunlu askerliğe karşı çıkıyor ve hayatlarını Tevrat çalışmalarına adadıklarını belirtiyorlar.

Netanyahu'nun Haredi koalisyon ortakları, Başbakan'a Haredilerin askerlikten muaf tutulacağı bir askerlik yasası çıkarılması için baskı yapıyor.

Haredi partileri, bu kapsamda bir aydır meclis oylamalarını boykot ederek hükümetin karar almasının önüne geçiyor ve Netanyahu'yu sık sık hükümeti devirmekle tehdit ediyor.

Netanyahu Gazze'de milis grupları silahlandırdıklarını doğruladı: 'IŞİD'le bağlantılı' iddiası