Irak'taki İran müttefiki güçlü milis gruplarının, ABD'nin Donald Trump yönetimiyle tırmanan bir çatışma tehdidini önlemek için ilk kez silahsızlanmaya hazırlandığı iddia ediliyor.

Reuters'a konuşan 10 üst düzey komutan ve Iraklı yetkiliye göre, gerginliği azaltma hamlesi, Trump'ın Ocak ayında iktidara gelmesinden bu yana ABD yetkilileri tarafından Irak hükümetine yapılan uyarıların ardından geldi. Gerginliği azaltma kararı alanlar arasında dört büyük milis gücünün altı yerel komutanı da var.

'Milisler ABD'nin çağrısına uyma eğiliminde'

Kaynakların aktardığına göre, ABD'li yetkililer, Bağdat'a, topraklarında faaliyet gösteren milisleri dağıtmak için harekete geçmediği takdirde, Amerika'nın milis gruplarını hava saldırılarıyla hedef alabileceğini belirtti.

Irak'ın yönetim ittifakına yakın üst düzey bir Şii Müslüman politikacı olan İzzet el Şahbındar, Reuters'a yaptığı açıklamada, Başbakan Muhammed Şii el Sudani ile birkaç milis lideri arasındaki görüşmelerin "çok ileri düzeyde" olduğunu ve grupların ABD'nin silahsızlanma çağrılarına uyma eğiliminde olduğunu ifade etti.

“Gruplar inatçı davranmıyor veya mevcut hallerinde devam etmekte ısrarcı değiller" diyen Şahbındar, milis gruplarının ABD tarafından hedef alınabileceklerinin "tamamen farkında" olduklarını sözlerine ekledi.

Bağdat'ta ve güneydeki bir eyalette görüşülen ve hassas durumu görüşmek üzere isimlerini vermek istemeyen altı milis komutanı, Katayib Hizbullah, Nucaba, Katayib Seyyid el Şuhada ve Ensarullah el Avfiye gruplarına dahil.

En güçlü Şii milis gücü olan Katayib Hizbullah'ın bir komutanı, "Trump bizimle savaşı daha da kötü seviyelere taşımaya hazır, bunu biliyoruz ve böyle kötü bir senaryodan kaçınmak istiyoruz" dedi.

'Devrim Muhafızları onay verdi' iddiası

Komutanlar, başlıca müttefikleri olan İran'ın Devrim Muhafızları askeri gücünün, ABD ve İsrail ile potansiyel olarak yıkıcı bir çatışmaya çekilmekten kaçınmak için gerekli gördükleri her türlü kararı almaları için kendilerine onay verdiğini belirtti.

Milisler, yaklaşık 10 Şii silahlı gruptan oluşan bir şemsiye grup olan Irak'taki İslam Direnişi'nin bir parçası. Toplu olarak yaklaşık 50 bin savaşçı ve uzun menzilli füzeler ve uçaksavar silahları içeren cephaneliklere komuta ediyor.

İran'ın bölgesel müttefikler ağının temel bir ayağı olan Direniş grubu, Gazze savaşı patlak verdiğinden beri Irak ve Suriye'deki İsrail ve ABD güçlerine yönelik onlarca füze ve insansız hava aracı saldırısının sorumluluğunu üstlendi.

'Başbakan milisleri Bağdat'a bağlamaya çalışıyor'

Sudani'nin dış ilişkiler danışmanı Ferhad Alaaeldin, silahsızlanma görüşmeleriyle ilgili sorulara yanıt olarak Reuters'a, başbakanın "çeşitli ulusal aktörlerle yapıcı diyalog" yoluyla Irak'taki tüm silahların devlet kontrolü altında olmasını sağlamaya kararlı olduğunu kaydetti.

İki Irak güvenlik görevlisi, Sudani'nin Irak'taki İslam Direnişi'nin tüm milislerinin silahsızlandırılması için baskı yaptığını aktardı. 

'Mevzileri terk ediyorlar'

Yetkililere ve komutanlara göre, bazı gruplar Ocak ortasından bu yana hava saldırılarına maruz kalma korkusuyla merkezlerini büyük ölçüde boşalttı ve Musul ve Anbar gibi büyük şehirlerdeki varlıklarını azalttı.

Ayrıca, birçok komutan o dönemde güvenlik önlemlerini artırdı, cep telefonlarını, araçlarını ve meskenlerini daha sık değiştirdi.

ABD: Milisler Irak ordusuna yanıt vermeli İran'a değil

ABD Dışişleri Bakanlığı ise, Bağdat'a milisleri dizginlemesi yönündeki çağrılarını sürdürdüğünü bildirdi. Bakanlık, "Bu güçler Irak'ın başkomutanına yanıt vermeli, İran'a değil" diye ekledi.

Kimliğinin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir Amerikalı yetkili ise, milislerin geçmişte ABD baskısı nedeniyle saldırılarını durdurduğu durumlar olduğunu ve herhangi bir silahsızlanmanın uzun vadeli olacağından "şüphe duyduğunu" ifade etti.

Şii siyasetçi Şahbındar, Irak hükümetinin militan liderlerle henüz bir anlaşmaya varmadığını ve silahsızlanma mekanizmasının hala görüşüldüğünü söyledi. Şahbındar'a göre, düşünülen seçenekler arasında grupları siyasi partilere dönüştürmek ve Irak silahlı kuvvetlerine entegre etmek yer alıyor.

İngiltere Başbakanı Starmer: Trump'ın tarifeleri bildiğimiz dünyanın sonunu getirdi