İspanya’da bu yılki ikinci büyük hızlı tren faciasında şu ana kadar 69 kişinin yaşamını yitirdiği kesinleşti. 100'ün üzerinde yaralının olduğu faciada devrilen vagonların enkazında halen arama-kurtarma çalışmaları devam ediyor.

Bu yılın başında 46 kişinin yaşamını yitirdiği tren faciasının ardından dün yaşananlar şirketlerin kârları uğruna atılan özelleştirme adımlarının nasıl katliamla sonuçlandığını ortaya koydu. Hükümetin aceleyle “insan hatası” diyerek sorumluluğu birkaç çalışana yüklemesiyse tepkilere yol açtı.

Dün sabah saatlerinde kamu tarafından işletilen Renfe'ye ait bir tren, Urda kasabası yakınlarında durmakta olan özel şirket Iryo’nun işlettiği bir trene arkadan çarptı.

Ölü sayısı hızla artarken son olarak 69’a yükseldi, en az 100 kişi de yaralandı. İki trende 500’ün üzerinde yolcu bulunuyordu. Yerel yetkililer yaralılardan 50’sinin durumunun ağır, 15’inse kritik durumda olduğunu belirtiyor. Halen enkaz altında arama çalışmaları sürüyor.

Facia nerede, nasıl gerçekleşti?

Hükümetin açıkladığı bilgilere göre facia, Çarşamba sabahı saat 08:53'te Mora ve Orgaz belediyeleri arasında, Madrid'in yaklaşık 140 km güneyinde meydana geldi.

Özel şirket tarafından işletilen Iryo treni Urda girişinde durmaktayken, devlete ait Renfe treni bu trene arkadan çarptı.

Çarpışma bazı vagonların raydan çıkarak şarampolden aşağı düşmesine neden oldu. 

Hattaki tüm tren trafiği güzergah üzerindeki istasyonlarda durduruldu. Renfe Madrid, Ciudad Real ve Endülüs arasındaki seferleri askıya aldı.

Olaydan kısa süre önce sistem arızası: Tüm trenler durmuştu

Yapılan açıklamalar ve basına sızdırılan ses kayıtları, olaydan bir süre önce yaşanan bir bilgisayar arızası nedeniyle hatta hareket halindeki 6 trenin durduğuna, kontrol merkezinin yönetimi devralmasının ardından trenlerden birinin harekete geçemediğine ve bu trene arkadan gelen trenin çarptığına işaret ediyor.

Ulaştırma Bakanı Óscar Puente "Bir sistem arızası durumunda kontrol merkezi yönetimi devralır" dedi ve trenlerin herhangi bir hız sınırı olmaksızın tekrar hareket etmesine izin verme kararını kontrol merkezinin aldığını söyledi. Puente, bu kararın "açıklanamaz koşullar altında" alındığını belirtti.

İspanyol medyasına sızan ses kayıtları Madrid'deki demiryolu altyapı şirketi ADIF için çalışan tren kontrolörleri ile tren makinistleri arasındaki konuşmaları içeriyor. Kayıtlardan birinde Iryo makinistinin kontrol merkeziyle iletişime geçerek "Tren sistemi kontrol etmeme izin vermiyor. Bu yüzden halen giriş sinyalinin önünde duruyorum” dediği duyuluyor.

Castilla-La Mancha bölge hükümeti sözcüsü Esther Padilla basına yaptığı açıklamada, Iryo şirketi tarafından yönetilen trenlerden birinde 146 yolcu ve bir bebek, Renfe tarafından yönetilen trende ise 397 yolcu bulunduğunu söyledi.

Eski bir hükümet bakanının da kayıplar arasında olduğu bildirildi.

Sánchez: Aynı yıl içinde iki yüksek hızlı tren kazası yaşamak kabul edilemez

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez "tüm İspanya'nın yasta olduğunu" ve "hayatların karardığını, ailelerin dağıldığını” söyledi.

Olayın meydana geldiği yerde açıklama yapan Sánchez “Yüksek hızlı tren sistemimize olan güveni yeniden tesis etmek için güvenliği daha da artırmamız gerekiyorsa bunu yapacağız. Çünkü İspanya gibi bir ülke için kabul edilemez olan şey, aynı yıl içinde iki yüksek hızlı tren kazası yaşamaktır” ifadesini kullandı.

29 Kasım’daki erken seçimler öncesinde yaşanan facianın ardından ülkede 3 gün yas ilan edilirken, anketlerde önde gözüken sağcı Halk Partisi seçim kampanyasını askıya aldı.

Aşırı sağcı Vox partisi ise seçim kampanyasını askıya almayacağını duyurdu, hükümetin vergileri altyapıya değil “rüşvet ve ideolojik fanatizmlere” harcadığını öne sürdü.

PCTE'den hükümetin 'insan hatası' açıklamasına tepki: Doğrulansa dahi yaşananları açıklamaz

İspanya İşçileri Komünist Partisi (PCTE) ise yüksek iş yükü ve yetersiz personelle çalışan kontrol merkezindeki bir emekçiyi "yegane sorumlu" ilan etmenin facianın arkasındaki gerçek nedenleri gizlemeye hizmet ettiğini belirtti.

Faciada yaşamını yitirenlerin ailelerine başsağlığı, yaralıları dayanışma ve destek mesajlarını ileten PCTE demiryolu emekçilerinin, acil müdahale ekiplerinin ve kurtarma çalışmalarına katılan bölge halkının yanında olduğunu açıkladı.

Kazanın nedenlerinin henüz kesin olarak bilinmediğine işaret edilen açıklamada hükümetin “insan hatası”na işaret etmekte gösterdiği aceleciliğin “özellikle vahim” olduğu belirtildi.

Bu yaklaşımı “aceleci ve basitleştirici” diye niteleyen PCTE “Kazanın nedenlerini esas olarak insan hatasıyla sınırlandırmaya ve sorumluluğun büyük bölümünü tek bir çalışanın üzerine yıkmaya yöneliktir” dedi.

Soruşturma özelleştirmenin rolünü de kapsamalı

Kapsamlı ve titiz soruşturmalar yürütülmeden böyle bir sonuca varılamayacağını vurgulayan PCTE’den yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

İkinci olarak, bir insan hatası söz konusu olduğu doğrulansa bile bu, yaşananların açıklanması için yeterli olmayacaktır. Teknik koşulların ve çalışma koşullarının açıklığa kavuşturulması, her şeyden önemlisi de bir hatanın faciaya dönüşmesini önlemek için var olan güvenlik mekanizmalarının neden işlemediğinin ortaya çıkarılması zorunludur. Siyasi ve işletmesel sorumluluklar kapsamlı biçimde incelenmeden tek bir çalışanın yaşananların yegâne sorumlusu ilan edilmesine yönelik her türlü girişimi reddediyoruz. Bu inceleme, güvenlik sistemlerinin ve bunların bakımının dış kaynak kullanımına açılmasının ve özelleştirilmesinin rolünü de kapsamalıdır."

'İnsan hataları'nın arkasında ne var?

İnsan hatalarının arkasında, kamu demiryollarının ve hizmetlerinin giderek kötüleşmesine yol açan siyasi ve ekonomik bir bağlamın da bulunduğuna işaret eden PCTE bu sürecin başlangıç noktalarından birinin 2004 yılında demiryolu altyapısının yönetimi (ADIF) ile tren işletmeciliğinin (Renfe-Operadora) birbirinden ayrılmasıyla başlatılan demiryollarının parçalanması ve özelleştirilmesi modeli olduğunu bildirdi.

Yatırımların parçalanması ve özel ekonomik çıkarların demiryolu güvenliği alanına girmesiyle birlikte ilerleyen bu ayrışmanın demiryollarının metalaştırılmasının bir sonucu olduğu kaydedilen açıklamada “Bu model, hizmetin niteliğini düşürmekte ve kârı, demiryolu çalışanlarının ve yolcuların güvenliğinin önüne koymaktadır” denildi.

Kazayla bağlantılı trafik kontrol merkezinde çalışan personelin çalışma koşullarının da açıklığa kavuşturulmasını talep eden PCTE personel sayısı, vardiyalar, iş yükü ve dinlenme sürelerinin ortaya konulmasını istedi.

Açıklamada “Sınırlarında işleyen bir sistem hataya yer bırakmaz. Bunun sorumluluğu ise kontrol masasının başında oturan çalışana yüklenemez” ifadesine yer verildi.

Tüm demiryolları kamu mülkiyetine ve işçilerin denetimine, işçiler genel greve

Demiryollarının bütünüyle kamusal mülkiyette, işçi denetimi altında, özel çıkarların değil emekçi çoğunluğun hizmetinde olması gerektiğini vurgulayan PCTE demiryolu işçilerini işyerlerinde örgütlenmeye ve 11 Kasım’daki genel greve hazırlanmaya çağırdı.
Özelleştirmelerin ve kesintilerin bedelinin işyerlerinde de yaşanan kazalarla ve insan hayatlarıyla ödendiğini vurgulayan PCTE siyasi sorumluların ve şirketlerin hesap vermesi için mücadele edeceğini duyurdu.

PCTE Genel Sekreteri Ástor García da sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, "Bu olayın sorumluluğunun tek tek kişilere yüklenmesi pek çoklarını memnun edecektir. Ancak bu tür faciaların arkasında, güvenliği giderek daha az, kârı ise giderek daha fazla önemseyen bir demiryolu taşımacılığı modelinin bulunduğu açıkça ortaya konmalıdır” ifadelerini kullandı.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.