Akademik bir konferansta ortaya konulan belgeler, Çin'i üç parçaya bölmek için İngiltere'nin 1990'lara kadar yaptığı planlarda Türkiye'deki ülkücü hareketi ve Abdullah Çatlı'yı kullandığını gösterdi.

İngiliz istihbarat servisi MI6 ile bağlantı, şu aralar Türkiye'nin gündeminde. 

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın geçtiğimiz günlerde başlattığı "casusluk soruşturması", İBB’ye ve gazetecilere dayandı. Savcılık CIA, MOSSAD ve MI6 ile ilişkisi olduğunu iddia ettiği Hüseyin Gün’ün, Necati Özkan ve gazeteci Merdan Yanardağ’la irtibatlı olduğunu, kişisel verilerin yabancı ülkelere gönderildiğini, 2019 seçiminde manipülasyon yapıldığını savundu. Soruşturma kapsamında İmamoğlu ve Özkan’ın yanı sıra Yanardağ tutuklandı. TELE1’e el konuldu.

Türkiye günlerdir İngiltere’ye casusluk yapıldığı iddialarını tartışırken Hong Kong’da yaşayan gazeteci Nury Vittachi, 90’lı yıllarda İngiliz Gizli İstihbarat Servisi ile (MI6) ülkücülerin irtibatını anlattı.

Vittachi, günümüzde başını ABD’nin çektiği, Çin'e karşı Uygur bölgesindeki ayrılıkçı unsurları destekleme meselesinin geçmişini hatırlattı. Sri Lankalı gazeteci, 20 Ağustos’ta Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (HKBTÜ) tarafından düzenlenen MI6 ve CIA’in 1990’larda Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki selefi-ayrılıkçı grupları nasıl finanse ettiğini ve eğittiğini inceleyen “Küresel Karşılaştırmalı Sincian Perspektifleri” başlıklı bir konferansta tartışılan konuları aktardı.

Konferansta gündeme getirilen konulardan biri, Journal of Strategic Studies dergisinin 12 Nisan 1996 tarihli 41. sayısında, Türkiye ve Kafkasya üzerine çalışmalarıyla ülkemizde de akademik çevrelerde tanınan Joseph Brewda'nın kaleme aldığı “Pan-Türkler Çin’in Sincian’ını hedef alıyor” başlıklı makalede sunulan belgeler oldu. 

Vittachi'nin haberinde Çin’in bölünmesi için Uygurlar’ın nasıl kışkırtıldığı ve Türkiye’de bir dönem sıkça tartışılan ülkücü çete liderlerinden Abdullah Çatlı’nın Çin’deki faaliyetleri de yer aldı.

Çatlı, 'Michael Nicholson' sahte pasaportuyla MI6 için Uygurları kışkırttı

ABD, Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği'ne karşı Çin'le ittifak yapmış, fakat Soğuk Savaş'ın Sovyetler Birliği'nin çözülmesiyle sona ermesinin ardından Çin, emperyalizmin hedefi haline gelmişti. 

Konferansta ortaya konulan bilgilere göre İngiltere bu dönemde, 1990'ların ilk yarısında Çin’i Han Çini, Tibet ve Uygur olmak üzere üç ayrı bölgeye ayırmak için kapsamlı çalışmalar yürüttü. İngiliz istihbaratı, bir asır önce cetvelle çizdiği sınırları bu defa daha incelikli bir çalışmayla belirlemek için Kraliyet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nden İngiliz akademisyen Gerald Segal'ı görevlendirdi. 

Yapılan çalışmalarda Çin’i bölmek için en uygun aktörler olarak etnik ve dini farklılıkları bulunan Uygurlar seçildi. Soğuk Savaş döneminde Yeşil Kuşak projesi kapsamında islamcı hareketleri örgütlemekte deneyim kazanmış olan emperyalizm, bu birikimi de Sincan bölgesinde rahatlıkla kullanabileceği kanaatine varmıştı.

Uygurlar’ın kışkırtılmasında Türkiye’deki ülkücü mafyadan da yararlanıldı. 

Konferansta ele alınan, CIA’nın gladyo operasyonlarını anlatan bir kitapta yer alan bilgilere göre Bahçelievler’de 7 TİP’linin katledilmesinin sorumlularından, dönemin gladyo tetikçisi ve ülkücü çete lideri Abdullah Çatlı bu kapsamda MI6’nın kullandığı isim oldu. 

1978’de Ülkücü Gençlik Derneği Genel Başkan Yardımcılığı da yapan Çatlı, "Michael Nicholson" isimli sahte pasaportuyla sık sık Sincan’a giderek 162 kişinin hayatını kaybettiği Çin karşıtı terör eylemlerini düzenlemeye yardım etti. 

CIA radyosu çalışanı ülkücü ayrılıkçı lider

Ülkücü hareketin, Sincan'daki ayrılıkçı unsurlarla teması, yalnızca Çatlı üzerinden ve yalnızca İngiliz istihbaratı dolayımıyla olmadı. Hem başka isimler hem de başka istihbarat örgütleri oyunun içindeydi.

Türkiye’de ülkücü hareketin desteklediği, Alparslan Türkeş’in de yakın ilişkide bulunduğu Uygur ayrılıkçılarının siyasi lideri İsa Yusuf Alptekin’in açtığı yoldan, oğlu Erkin Alptekin devam etti. CIA’nın Asya kıtasına yönelik propaganda aracı olan Radio Free Asia'da (Özgür Asya Radyosu-RFA) çalışan Alptekin, Temsil Edilmeyen Ülkeler ve Milletler Örgütü’nün (UNPO) kurucuları arasında yer aldı. 

İngiltere’nin başlattığı Çin’i bölme projesine sonraki yıllarda ABD’den de katkı geldi. ABD’nin desteklediği, Doğu Türkistan İslam Hareketi adıyla BM’nin ve Türkiye’nin de terör örgütleri listesinde yer alan silahlı gruplar Çin içinde terör faaliyetleri yürüttü. Suriye’deki savaşta Türkistan İslam Partisi-TİP adını alan örgüt, IŞİD’in kurulduğu Mücahitler Şûra Konseyi’nin de parçalarından birisiydi. Daha sonra bu oluşumdan ayrılan örgüt, çeşitli noktalarda TSK'ya karşı da çatıştı.

FBI eski çevirmeni Sibel Edmonds, sonraki yıllarda ABD’nin girişimleriyle ilgili şu itiraflarda bulundu: “1996 ile 2002 yılları arasında biz, Amerika Birleşik Devletleri, Sincan'daki her türlü ayaklanma ve terörle ilgili planı planladık, finanse ettik ve uygulanmasına yardımcı olduk.”

14 Eylül 2004’e geldiğimizde ABD, Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti'nin kuruluşuna ev sahipliği yaptı. Washington’daki ABD Kongre Binası'nın HC-6 numaralı odasında kurulan Sürgün Hükümeti’nin ilk başkanı olarak Enver Yusuf Turani seçildi. 

Daha sonra merkezini Türkiye’ye taşıyan Sürgün Hükümeti, seçimlerini İstanbul’da yaptı, bakan ve vekillerini ağırlıklı olarak Türkiye’deki isimlerden seçti. Sürgün Hükümeti sonraki yıllarda bölündü.

ABD'den milyonlarca dolarlık destek

İngiltere ve ABD’nin başını çektiği merkezlerin Çin karşıtlığında bir diğer siyasi adımı da Dünya Uygur Kurultayı’nın (DUK) kurulması oldu. 

Almanya’nın Münih kentinde 16-19 Nisan 2004’te Doğu Türkistan (Uyguristan) Millî Kurultayı ile Dünya Uygur Gençleri Kurultayı’nın birleşmesiyle kurulan örgütün ilk başkanı Erkin Alptekin oldu. Alptekin’in ardından DUK’a başkanlık yapan Rabia Kadir ve Dolkun İsa’nın Türkiye’ye girişi, milli güvenliğe tehdit gerekçesiyle yasaklandı. 

DUK, ABD’den siyasi desteğin yanı sıra fon desteği de aldı. Sonraki yıllarda başta Türkiye olmak üzere birçok ülkede örgütlenen Uygur ayrılıkçılarına ABD'nin Federal Bütçesi'nden beslenen kurumlarından Ulusal Demokrasi Vakfı (National Endowment for Democracy-NED), 2004-2021 yılları arasında 8 milyon 758 bin 300 dolar verdi. 

Bu gerçeği NED'in Uygur Programı Yöneticisi ve Çin Masası sorumlusu Ekrem Kerem de internet sitesinden yaptığı açıklamada itiraf etti. Kerem, 2020’de ABD Kongresi’nde kabul edilen Uygur İnsan Hakları Politikası Yasası’nın kendi başarıları olduğunu, NED’in hibe verdiği kuruluşların çalışmaları üzerine inşa edildiğini belirtti. 

NED’in 2019’da verdiği Demokrasi Ödülü'nü alan isimlerden biri de dönemin DUK Başkanı Dolkun İsa oldu. DUK’un resmi merkezi Almanya’da bulunsa da gerçekte ABD ve Türkiye’deki faaliyetleri büyük önem taşıyor. NED’in fon verdiği Uygur İnsan Hakları Projesi, Uygur Amerikan Derneği, Uygurlar için Kampanya – Uygur Hareketi’nin (CFU) merkezi ABD’de yer alıyor. DUK’a bağlı Türkiye’deki teşkilatlar da özellikle iktidar ve muhalefet kanadındaki siyasilerle sık sık bir araya geliyor.

Gladyo'nun aranan ismi

NATO'nun Soğuk Savaş yıllarında Avrupa ülkelerinde yasadışı faaliyetler için kurduğu Gladyo'nun Türkiye’de yürüttüğü faaliyetlerde bir dönem başroldeki isimlerden biri Abdullah Çatlı'ydı. 

11 Temmuz 1978'de Ankara ili Gaziosmanpaşa semtinde Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Doç. Dr. Bedrettin Cömert'in öldürülmesinin faili ve 9 Ekim 1978'de Ankara ili Bahçelievler semtindeki 7 TİP'linin katledilmesinin baş sorumlusu olan Çatlı’nın, gazeteci Abdi İpekçi'nin öldürülmesi ve Papa suikastinde de, Mehmet Ali Ağca ve arkadaşlarıyla ilişkileri ortaya çıktı. 

Uyuşturucu kaçakçılığı başta olmak üzere pek çok suçtan hakkında arama kararı bulunan Çatlı, Mehmet Özbay, Mehmet Saral, Hasan Kurtoğlu gibi pek çok sahte kimlik kullandı. 1990’da İsviçre’de cezaevinden firar eden Çatlı, Türkiye’ye sahte pasaportla girdi. Çatlı, 3 Kasım 1996’da Eski Emniyet Müdür Yardımcısı Hüseyin Kocadağ, Gonca Us, Dönemin DYP Şanlıurfa Milletvekili Sedat Bucak’ın da içinde bulunduğu arabanın Susurluk’ta yaptığı kazada hayatını kaybetti.