6 Şubat depremlerinin ardından iktidarın ne kadar plansız, basiretsiz olduğu, devlet kurumlarının liyakatsiz kadrolar altında atalet içinde bırakıldığına dair çok yazıldı, çizildi. En çok eleştirilen kurumların başında da Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) geliyor. Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar dün yaptığı açıklamayla bu iddialara cevap verdi.

TSK, yapısı gereği olağan zamanlardan çok olağanüstü dönemlere hazır olması gereken bir devlet kurumu. Kuruluş amacı gereğince ülkenin dış güvenliğini her türlü koşul altında savunmak üzerine örgütlüyor. Ülkenin içinden geçtiği felaketlerde de derhal sahaya sürülebilecek örgütlü insan gücünün nasıl görev alacağı yazılı olarak tanımlı.

1997-2010 sürecinde aktif olan Emniyet-Asayiş-Yardımlaşma (EMASYA) Protokolü, yürürlükten kaldırılmış olmasına rağmen bu durum böyle. Ancak buna rağmen deprem sonrasında TSK’nın arama kurtarma faaliyetlerine gecikmeli olarak intikal etmesi, envanterindeki araç-gereç-ekipmanın bu faaliyette kullanılmaması gibi konular gündemdeydi.

Hulusi Akar dün bu iddialara ve deprem sonrası ortaya çıkan tabloda gündeme gelen sorulara cevap verdi. Ancak Akar’ın yaptığı açıklamalar konuyla ilgili yeni soruları beraberinde getirdi.

soL, bu açıklamaları yorumladı ve açıklamaların doğurduğu yeni soruları derledi:

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar: “Mehmetçik terörle mücadele ve hudut güvenliğinde olduğu gibi ilk andan itibaren depremle mücadelede de yapılması gereken ne varsa yaptı ve yapmaya devam ediyor.”

soL’un yorumu: Akar’ın açıklamasının hemen başındaki bu kısım, hem bir göz boyamayı hem de bir uyarıyı içeriyor. Ordu giderek profesyonelleştirilirken, askerlerle halkla arasındaki bağ koparılırken Akar, TSK ibaresi yerine “Mehmetçik” ifadesini kullanmayı tercih etti. Bununla depremde TSK’nın yaptıkları ve yapamadıklarının sorgulanmasını daha baştan terörle mücadelede yapılanlara birlikte ele alınmasını sağlamaya çalıştı. TSK’nın eleştirilmesine konuyla ilgisiz başka başlıklarla kalkan oluşturmayı hedefledi.

“Millî Savunma Bakanlığının yanı sıra Genelkurmay, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetlerinin Harekât Merkezleri süratle yapılması gerekenleri yaparak saat 04.30’da birliklerden rapor istedi. Aynı saatte Türk Silahlı Kuvvetleri İnsani Yardım Tugay Komutanlığına 'hazır ol' emri verildi. Saat 04.50'de 2’nci Ordu Komutanı Orgeneral Metin Gürak görevinin başındaydı ve birliklerden durum raporu almaya başladı.”

soL’un yorumu: 2.Ordu Komutanlığı ülkedeki 4 ordudan birisidir. 1. Ordu İstanbul ve Trakya, 2. Ordu Malatya, 3.Ordu Erzincan ve Ege Ordusu da İzmir merkezlidir. 2. Ordunun 6 – 7 –  8. Kolorduları sırasıyla Adana Yüreğir, Diyarbakır, Yenişehir’dedir. Ayrıca 3. Ordunun 8. Kolordusu da Elazığ’dadır. Hazır olma emri verilen birlik ise Kara Kuvvetleri Lojistik Komutanlığına bağlı Ankara merkezlidir ve kuruluş amacı gereği bu tür olaylar için yapılandırılmıştır, bu tür emirlere ihtiyaç duymaksızın hazırdır. Bakan Hulusi Akar dünkü açıklamasında kolorduların ne yaptıklarına dair neden ayrıntılı bilgi vermedi?

“Deprem bölgesinde yer alan 2’nci Ordu Komutanlığı birlikleri valilik ve AFAD ile koordineli olarak saat 06.00'da Kahramanmaraş, Malatya ve İskenderun'da arama kurtarma çalışmalarına başlamıştır (…) saat 10.00 itibarıyla depremden kendisi de etkilenen Hatay'daki 8’inci Komando Tugayının arama-kurtarma çalışmalarına başlamıştır.”

soL’un yorumu: Bahsedilen saatlerde ne ortada valilik vardı, ne AFAD. Maraş, Malatya ve İskenderun kentlerinde nereye saat kaçta intikal edildi? TSK’ya bağlı nizamiyelerden kayıtsız giriş ve çıkışın olamayacağı biliniyor. Bakan Akar, bu çerçevede kayıtlarla ilgili ve söz konusu birliklerin intikal noktalarına ilişkin daha ayrıntılı bir bilgi neden vermedi?

“2’nci Ordu Komutanlığınca ilk birlik takviyesi saat 13.00’de Nurdağı'na gerçekleştirildi.”

soL’un yorumu: Bakan Akar, aynı açıklamanın ilk kısmında 2’nci Ordu birliklerinin AFAD ile koordineli saat 06:00’da çalışmaya başlatıldığı belirtirken, hemen ardından 2’nci Ordu komutanlığınca K. Maraş’a ilk birlik takviyesinin saat 13.00’de yapıldığını söyledi. Aynı açıklamadaki bu iki ayrı ifade kafaları karıştırdı.

“Hatay Havalimanının deprem nedeniyle zarar görmesi ve kullanılamaz hâle gelmesi nedeniyle İncirlik'teki 10’uncu Tanker Üs Komutanlığına indiğimizde saat 11.30'u gösteriyordu. İncirlik’te de bazı inceleme ve koordinasyon çalışmalarının ardından hava şartlarının helikopter uçuşuna izin vermemesi nedeniyle, kara yoluyla Hatay'a gitmek için hareket ettik.”

soL’un yorumu: Depremin olduğu bölgeye giden ve ilk olarak İncirlik’teki ‘ABD Üssü’ne inen komutanların üste bir süre vakit geçirdikten sonra sonra helikopterle uçamayarak karayoluyla Hatay’a gidebildiği anlaşılıyor.

“Hava yardım koridorunda şu ana kadar 65 uçak, 70 helikopter, İHA/SİHA'larla birlikte toplam 4 bin 662 sorti gerçekleştirildi.”

soL’un yorumu: Akar, hava yardım koridoruna ilişkin ayrıntılı bilgiler verirken, açıklamasında nedense karada duruma ilişkin ayrıntı vermeyi tercih etmedi. TSK olarak iç bölgelere depremin hemen ilk birkaç gününde iş makinalarının, vinçlerin, jeneratörlerin, yakıt depolarının, acil yardım çadırlarının sağlanması için neler yapıldı? Seyyar hastane, seyyar aşevi, seyyar tuvalet altyapısı neden sağlanmadı. Envanterde bulunan ve nehir üzeri geçiş sağlayan zırhlılar neden yıkık köprülerin vb. kullanımı için kullanılmadı? Her türlü bozuk arazi koşulunda gitmesi için planlanan askeri araçlar neden günlerce erişilmeyen ilçelere, köylere ulaşılmak için kullanılmadı.