Suriye'deki Heyet Tahrir'uş Şam (HTŞ) yönetimi ile Ürdün ve ABD, geçtiğimiz Temmuz ayında Suriye'de rejimin körüklediği mezhepçi saldırılar nedeniyle 250'den fazla kişinin hayatını kaybettiği Süveyda'da güvenliği yeniden sağlama planlarını açıkladı.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, dün Şam'da Ürdün Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ve ABD'nin Suriye elçisi Tom Barrack ile yaptığı görüşmenin ardından basın açıklamasında konuştu. Şeybani, "Süveyda'da bir çözüm için hazırladığımız yol haritası, sivillere saldıranların hesap vermesini, insani ve tıbbi yardımın sürdürülmesini, etkilenenlere tazminat ödenmesini, yerinden edilmiş kişilerin geri dönmesinin sağlanmasını, temel hizmetlerin yeniden sağlanmasını, yerel İçişleri Bakanlığı güçlerinin yolları korumak için konuşlandırılmasını, kayıp kişilerin akıbetinin ortaya çıkarılmasını ve kaçırılanların iade edilmesini içeriyor" dedi.

Şeybani ayrıca, şiddet nedeniyle yerinden edilenlerin geri dönüşünün sağlanması planı üzerinde çalıştıklarını kaydetti. Birleşmiş Milletler (BM) rakamlarına göre vilayetteki çatışmalar nedeniyle yerinden edilenlerin sayısı 160 bini aşmıştı.

Hazırlanan yeni plan, Süveyda'daki etnik gruplar arasında bir "iç uzlaşı" süreci başlatma önerilerini de içeriyor. 

Safadi ise tarafların "Suriye'nin birliği ve istikrarı çerçevesinde Süveyda'daki olayların üstesinden gelmek" için Suriye-Ürdün-Amerikan ortak planı üzerinde anlaştıklarını belirtti.

Süveyda eyaletiyle sınır komşusu olan Ürdün, uzun yıllardır bu sınır bölgesinde uyuşturucu ve silah kaçakçılığı sorunu yaşıyor.

Şam'ın körüklediği mezhepçi saldırılar ve İsrail'in fırsatçılığı

Çatışmalar, geçtiğimiz Temmuz ayında bir Dürzi kamyon şoförünün kamuya açık bir otoyolda kaçırılmasının ardından başlamıştı. Olayın ardından ülkenin diğer bölgelerinden Bedevi aşiret savaşçıları bölgeye geldi. Dürzilerin çoğunlukta olduğu vilayette bir hafta süren şiddetin ardından ateşkes sağlandı.

Düzeni sağlamak iddiasıyla bölgeye sevk edilen güvenlik güçleri, bu süreçte açıkça Bedevilerin yanında yer aldı.

Buradaki karışıklıktan faydalanan İsrail, Süveyda'daki hükümet güçlerinin konvoylarına onlarca hava saldırısı düzenledi. Hatta başkent Şam'daki Suriye Savunma Bakanlığı karargahını vurdu. İsrail, bu saldırıları potansiyel müttefik olarak gördüğü Suriye'deki Dürzi azınlığı korumak amaçlı yaptığını öne sürdü.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçtiğimiz Ağustos ayında ülkesinin güney Suriye'de silahsızlandırılmış bir bölge kurmak için görüşmelerde bulunduğunu söylemişti.

HTŞ rejimi ise, huzursuzluktan tamamen İsrail'in sorumlu olduğunu öne sürdü.

HTŞ'nin bakanı: İsrail'le güvenlik anlaşması için ABD'yle çalışıyoruz

HTŞ öncülüğündeki cihatçı grupların geçtiğimiz Aralık ayında Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ı devirmesinin ardından İsrail, bu karışıklığı fırsat bilerek Golan Tepeleri'ndeki tampon bölgeye asker konuşlandırmıştı. İsrail, Suriye toprağı olan Golan Tepeleri'ni hâlâ işgal altında tutuyor.

İsrail, ayrıca Esad'ın devrilmesinden bu yana Suriye'yi defalarca bombaladı.

Bu arada Suriye'de HTŞ yönetiminin Dışişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, ABD ve Ürdün'le birlikte Süveyda vilayeti için sunulan istikrar planı kapsamında, Şam ve Washington'ın İsrail ile güvenlik mutabakatı sağlamaya çalıştığını belirtti.

Bakanlık yol haritasını açıklayan açıklamasında, "ABD, Suriye hükümetiyle istişare halinde, hem Suriye'nin hem de İsrail'in meşru güvenlik endişelerini ele alan ve Suriye'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü vurgulayan, güney Suriye konusunda İsrail ile güvenlik mutabakatlarına varmak için çalışacaktır" dedi.

Süveyda’da Dürzi gruplar 'Ulusal Muhafızlar' çatısı altında birleşti