Honduras, ABD'ye Orta Amerika'dan giren mülteci ve sığınmacıların toplu sınır dışı edilmesi planlarına misilleme olarak ABD birliklerini sınır dışı etmekle tehdit etti.

Honduras Devlet Başkanı Xiomara Castro, yeni yıl mesajında, ABD Başkanı seçilen Donald Trump belgesiz göçmenlerin toplu sınır dışı edilmesini gerçekleştirirse ülkenin ABD ile askeri işbirliğini yeniden gözden geçireceği tehdidinde bulundu.

Castro, bu sınır dışı etmeler gerçekleşirse Honduras'taki ABD askeri tesislerinin, özellikle Soto Cano Hava Üssü'nün "var olma nedenlerini" kaybedeceğini belirtti.

Castro, ayrıca Honduras topraklarındaki uzun süredir devam eden ABD askeri varlığını kapsamlı şekilde eleştirme fırsatını da buldu. Honduras Devlet Başkanı, ulusal televizyonda yayınlanan konuşmasında, "Kardeşlerimizin toplu olarak sınır dışı edilmesine yönelik düşmanca bir tutum karşısında, özellikle askeri alanda, ABD ile işbirliği politikalarımızda bir değişiklik yapmayı düşünmeliyiz. Çünkü ABD, onlarca yıldır, bir kuruş ödemeden, topraklarımızda askeri üsler bulunduruyor ve bu durumda Honduras'ta var olma nedenlerini tamamen kaybedecekler" diye konuştu.

ABD'nin Honduras'taki askeri üsleri ne kadar önemli?

ABD'nin Honduras'taki askeri varlığı, Soto Cano Hava Üssü'ne odaklanmış olsa da, El Salvador'daki daha küçük üsleri de içeren Orta Amerika'daki geniş çaplı operasyonların bir parçası.

1980'lerde "bölgedeki komünist tehditlerle mücadele" adı altında faaliyete geçen Soto Cano, 1000'den fazla ABD askeri ve sivil personeline ev sahipliği yapıyor. Burası, ayrıca Guantanamo dışında ABD ile Kolombiya arasında büyük uçakların iniş yapabileceği birkaç yerden biri.

Üs, ABD tarafından afet yardımı sağlamak ve yardımları yönetmek ve uyuşturucuyla mücadele operasyonları da dahil olmak üzere bölgedeki ABD güçlerinin hızla konuşlandırılması için bir başlangıç ​​noktası olarak tanımlanıyor.

Konumu Orta ve Güney Amerika'daki uyuşturucu kaçakçılığı koridorlarına yakın olan üs, "gözetim ve müdahale için önemli bir sahneleme alanı" olarak görülüyor.

Ancak, Washington'un nihayetinde 2022'de uyuşturucu suçları ve kara para aklama nedeniyle ABD'ye iade edilen Juan Orlando Hernandez hükümetini desteklemesinin ardından ABD'nin Soto Cano'daki askeri varlığının gerekçesi eleştirilmeye başlandı.

İki kez Honduras'ın devlet başkanı olan Hernandez, aldığı 45 yıllık bir hapis cezası nedeniyle Haziran 2024'ten bu yana New York'ta cezaevinde yatıyor.

Tehdit ne kadar önemli, Honduras bunu neden yapıyor?

Honduras'tan gelen tehdidin Orta Amerika jeopolitiğinde önemli bir anı işaret ettiği düşünülüyor.

ABD ordusunun, Orta Amerika'da askeri varlığı olmayan Çin ile rekabet ortamında Soto Cano'yu tutmaya özellikle meyilli olabileceği değerlendiriliyor.

Bununla birlikte, Honduras hükümetinin de ABD ile bağlarının kopmasını istemeyeceği kanısı hakim. Mevcut hükümet, yurtdışındaki vatandaşlarının para transferlerine güveniyor. 2022'de ülkenin gayri safi yurtiçi hasılasının yüzde 27'si ABD'den para transferlerinden geldi. Pew Araştırma Merkezi tahminlerine göre, Honduras'ın en büyük diasporası, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 5'inin (500 binden fazla kişi) yaşadığı ABD'de bulunuyor.

Honduraslılar, özellikle emek yoğun sektörlerde ABD ekonomisinde önemli bir rol oynuyor. Mart 2024'te Baltimore'daki Francis Scott Key Köprüsü'nün çökmesi sonucu hayatını kaybeden altı inşaat işçisinden biri Honduras vatandaşıydı. Diğerleri ise Meksika, Guatemala ve El Salvador'dan gelen göçmenlerdi.

Aynı dinamik, Honduras'ın kitlesel sınır dışı tehditleri karşısında sessiz kalmasını zorlaştırıyor. Ülkenin Dışişleri Bakan Yardımcısı Tony Garcia, 2025 yılında yaklaşık 250 bin Honduraslının ABD'den sınır dışı edilebileceğini söylüyor. Bu, Orta Amerika ülkesinin şu anda ev sahipliği yapmaya hazır olmadığı bir sayı. Buna ek olarak, ABD'deki vatandaşlarından gelen para transferleri olmadan Honduras ekonomisinin de büyük bir darbe alabileceği düşünülüyor.

Honduras'ın bunu gerçekleştirme olasılığı var mı?

Honduras'ın bu tehdidi ani bir politika değişikliğinden ziyade bir müzakere taktiği olarak görülüyor.

Bu çıkış, Batılı uzmanlar tarafından "Trump'a karşı önleyici bir saldırı ve Honduras ve Orta Amerika egemenliğinin önemli bir iddiası" olarak nitelendirildi. 

Diğer yandan, Honduras'ın ABD politikalarını anlamlı bir şekilde etkilemek için gerekli kaldıraçtan yoksun olduğu savunuluyor.

Soto Cano üssünün tarihi

Soto Cano üssü, ABD'nin iddia ettiğinin aksine, uyuşturucu ve kaçakçılık mücadeleden çok, Washington'un Latin Amerika ülkelerine yaptığı müdahaleler sırasında oynadığı rolle biliniyor. 

Üs, 1980'lerde Nikaragua'yla ABD destekli karşı devrimci gruplar arasındaki Kontra Savaşı'nda ABD adına önemli bir işlev gördü ve ABD'nin El Salvador'daki operasyonlarına da destek sağladı.

Trump göçmenler konusunda ne demişti?

Trump, yeni döneminde ülkesindeki belgesiz göçmenlerin hızla sınır dışı edileceğini söylemişti. Ancak Trump'ın ekibi, buna dair somut bir plan henüz sunmadı.

Trump, ayrıca, ABD'ye göçmen ve fentanil akışını durdurmazlarsa Meksika ve Kanada'ya yüzde 25 gümrük vergisi koyacağını belirtmişti.