Uzun mücadeleler sonucu kazanılan 8 saatlik işgünü bugün Türkiye'de ve dünyada ağır koşullar içinde çalışan milyonlarca emekçi için bir hayale dönüşmüş durumda. 

Sabah gazetesi ise bugün “Yüzyıllık çalışma saatine ince ayar! Bakanlıktan devrim niteliğinde uygulama: Çalışma saatleri ne kadar kısalacak?” başlığıyla bir haber yayımladı. 

Başlığa bakıp geçen okurun zihninde şekillenecek düşünce belli: “Demek ki AKP-MHP iktidarı çalışma saatlerini kısaltacak bir düzenleme hazırlığında.”

Ancak başlığa aldanıp merakla haberi okuyan okur, iş kanunundan yapılan alıntıların olduğu birçok paragraftan sonra, “devrim niteliğindeki uygulama”nın gerçekte "uzaktan, kısmi ve geçici süreli çalışmalarla" ilgili patronların ihtiyaçlarına yanıt verecek düzenleme hazırlığı olduğunu anlıyor.

Sabah’ın ağzındaki baklayı çıkardığı cümleler şöyle: “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da sosyal güvenlik mevzuatını yeni nesil esnek çalışma şekillerine uyumlu hale getirmek için çalışma yapıyor. Çalışma saatlerini aşağı çekecek uzaktan, kısmi ve geçici süreli çalışmalarla iş dünyasının ihtiyaçları ve iş-özel yaşam dengesi gözetecek mevzuat düzenlemeleri hızlı ve etkili bir biçimde hayata geçirilecek. Bu kapsamda bazı ülkelerdeki çalışma saatlerinin kısaltılması, çalışma modelleriyle ilgili deneyimler de inceleniyor.”

Bu tartışma başlıkları açılıyor ki kazanılmış haklar tırpanlansın

Patronların Ensesindeyiz Ağı avukatı Furkan Anlar’a göre işçi sınıfının yasal kazanımlarının altının oyulmasına zemin hazırlamak için bu türden tartışma başlıkları özellikle açılıyor.

Anlar, özellikle pandemi döneminde karşılaştığımız “uzaktan çalışma, kısmi çalışma ve geçici süreli çalışma” gibi başlıkları temelde patronların esnek çalışma biçimini yaygınlaştırıp yasal bir meşruiyet katma çabasıyla birlikte değerlendirmek gerektiğine işaret ediyor:

“Zaten uzun saatler ve güvencesiz çalışmanın bir kural halini almaya başladığı Türkiye’deki çalışma ortamında bu tartışma başlıkları açılıyor ki, işçi sınıfının yasal zeminde kazanmış olduğu hakların da altı oyulabilsin.”

Son dönemlerde bu başlıklar sayesinde patronların emekçilerin yaşam koşullarını ağırlaştırabildiğine dikkati çeken Anlar “Zaten evdesin” denilerek uzaktan çalışmanın “hiç bitmeyen” bir çalışma yöntemine dönüştürüldüğünü vurguluyor.

Fiili çalışma saatleri 45 saatin çok üzerinde

Sabah’ın haberinde “çalışma süresi 45 saat, bunun düşürülmesi hedefleniyor “ dendiğini hatırlatan Anlar fiili durumda Türkiye’de çalışma saatlerinin 45 saatin çok üstünde olduğunu belirtiyor ve ekliyor: “Anlaşılan bu ülkenin emekçilerini daha da fazla çalıştırmanın yollarını arıyorlar.”

Yeni bir saldırının işaret fişeği

Uzaktan, kısmi, geçici çalışmaya dair yakın zamanlarda yapılan düzenlemelerde “son derece patron yanlısı” bir karakterin kendisini gösterdiğini ifade eden Anlar şunları dile getiriyor:

“Örnek olsun 2021 yılında çıkarılan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği son derece öğretici. Öyle bir yönetmelik çıkarılmış ki evden çalışan emekçi ile patronun arasındaki mesela ‘evin çalışma ortamına uygun hale getirilmesi konusunda masraflara’ dair maddelerde ‘işçi ve patron kimin ödeyeceğine birlikte karar versin”’ deniliyor. Örgütlü bir işçi sınıfının yokluğunda patronlar eğip bükebilecekleri yönetmelikleri çok rahat çıkarıyor. 

Kısacası bu tarz başlıklar emekçilerin çalışma saatlerini ya da koşullarını iyileştirmek bir yana, kazanılmış haklarına yapılacak yeni bir saldırının işaret fişeği olacak gibi gözüküyor.”

Haber

Yaz bitti, saati kaldı: 'Karanlığa uyanma' bizi nasıl etkiliyor?