Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın geçen hafta El Cezire televizyonuna verdiği mülakatta İran’a yönelik sözleri Ankara ile Tahran arasında diplomatik krize yol açtı.

Önce İran Dışişleri Bakanlığı dün Tahran’daki Türkiye Büyükelçisi’ni bakanlığa çağırarak, “yanlış yorumların ve gerçek olmayan analizlerin ikili ilişkilerde gerilimlere yol açacağı” uyarısında bulundu.

Ardından Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İran’ın Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı’nı bakanlığa çağırdı ve “İranlı yetkililerin Türkiye'ye dönük eleştirilerini, daha ziyade kamuoyu önünde dile getirmesi”ne tepki gösterdi.

'Türk yetkililer diplomatik nezaketi korumalı'

Öte yandan Fidan’ın sözlerine Tahran’dan bir tepki de İran dini lideri Ali Hamaney’in Uluslararası İlişkiler Danışmanı Ali Ekber Velayeti’den geldi.

Velayeti “Türk yetkililerin diplomatik nezaketi korumasını ve asılsız suçlamalarda bulunmaktan kaçınmasını bekliyoruz” dedi.

Fidan ne demişti?

Hakan Fidan El Cezire’ye verdiği mülakatta Suriye’deki gelişmelerin ardından İran’ın “bölge ülkelerindeki milisler üzerinden dış politika yürütme” yaklaşımını değiştirmesi gerektiğini öne sürmüştü.

İran’ın bu dış politika yaklaşımını “tehlikeli” diye niteleyen Fidan ayrıca İran’ın Suriye’de YPG’yi destekleme olasılığından da söz etmiş ve şu ifadeleri kullanmıştı:

"Eğer siz başka bir ülkedeki bir grubu destekleyerek orada rahatsızlık oluşturmak isterseniz, başka bir ülke de sizdeki başka bir grubu destekleyerek size rahatsızlık oluşturmak ister. Yani dünyada artık hiçbir şey gizlenemiyor. Sizde olan yetenekler başkasında da var. Dolayısıyla camınıza taş atılmasını istemiyorsanız başkasının camına taş atmayacaksınız.”

Velayeti'den tepki: 'Temelsiz ve müdahaleci iddialar'

Bu sözlerin ardından iki ülke arasında diplomatik kriz yaşanırken, Hamaney’in üst düzey danışmanı Velayeti de “Türk yetkililerin temelsiz ve müdahaleci iddialarının iki ülkenin çıkarlarına hizmet etmeyeceği” açıklamasını yaptı.

İran devlet televizyonu Press TV’nin aktardığına göre Velayeti, hiçbir ülkenin İran’ın bölgedeki köklü ve tarihsel bağlarını baltalamasına izin vermeyeceğini belirtti.

Ülkesinin her zaman uluslararası ilişkilerde karşılıklı saygı ve içişlerine karışmama politikasını benimsediğini kaydeden Velayeti “Türk yetkililerden diplomatik nezaketi korumalarını ve temelsiz suçlamalarda bulunmaktan kaçınmalarını bekiyoruz” dedi.

'İran'ın gücünü yanlış değerlendirmeyin' uyarısı

İran’ın kadim bir uygarlığa sahip güçlü bir ülke olduğunu ve bölgesel güvenlik ve işbirliğini ilerletmek için çalıştığını belirten Velayeti Türkiye’yi İran’ın konumu ve bölgedeki gücünü yanlış değerlendirmekten de kaçınmaya çağırdı.

Velayeti “Eğer Türkiye’de bazı kişiler yabancı güçlerin etkisiyle yanlış tutumlar yansıtarak İran’ın bölgedeki duruşunu zayıflatabileceklerine inanıyorlarsa ağır bir yanılgı içindeler” dedi.

Tarihin İran’ın herhangi bir saygısızlığa uygun bir şekilde karşılık vereceğini kanıtladığını kaydeden Velayeti, İran ile Türkiye’nin coğrafi yakınlığa ve ortak çıkarlara sahip olduğunu belirtirken aynı zamanda iki ülke arasındaki bağları zorlayabilecek açıklamalardan kaçınmanın Türk yetkililer için bir zorunluluk olduğunu savundu.

Velayeti “İran her zaman diyaloğa ve etkileşime açık ancak temelsiz söylemlere karşı da sessiz kalmayacak” diye belirtti.

'Suriye'de iç savaş olasılığı yüksek'

Suriye’nin geleceğinin belirsizliğini koruduğunu da kaydeden Velayeti, Suriye’yi bölmeye yönelik çabaların çoktan başladığına dair işaretlerin görüldüğünü dile getirdi.

Hamaney’in danışmanı Velayeti “Kürtler, Aleviler, DAEŞ ve HTŞ dahil çeşitli grupların her biri ülkenin farklı parçalarında hak iddia ediyorlar. İç savaş olasılığı halen yüksek olmaya devam ediyor” dedi.

Suriye’deki yabancı güçlerin başında ABD ve İsrail’in geldiğini kaydeden Velayeti, yabancı güçlerin varlığının Suriye’nin parçalanması riskini artırdığını ifade etti.

Velayeti “Yakın zamanda İsrail Dışişleri Bakanı AB yetkilileriyle bir araya geldi ve açıkça Suriye’nin etnik ve mezhepsel hatlar boyunca bölünmesi gerektiğini söyledi. Bu onların gündemini ortaya koyuyor ve Suriye halkı uyanık kalmalı” dedi.

Suriye halkının tarihsel olarak Filistin davasını desteklediğini dile getiren Velayeti “Bu miras göz önüne alındığında, Suriyeliler sonunda ülkelerini yabancı komplolardan geri alacaklardır" diye belirtti.

Türkiye-İran hattında 'Suriye' gerilimi: Büyükelçi Dışişleri'ne çağrıldı