Güney Kore'de Anayasa Mahkemesi, Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol'ün, 3 Aralık 2024'teki sıkıyönetim ilanının anayasaya aykırı olduğuna hükmederek görevden azline karar verdi.

Mahkeme, Yoon'un sıkıyönetim ilanının anayasada belirtilen "ulusal kriz" koşulunu karşılamadığına, bu sebeple anayasaya aykırı olduğuna hükmetti.

Kararda, Yoon'un sıkıyönetim ilanının ardından, kararın reddedilmesini önlemek üzere Ulusal Meclis'e asker yollayarak kanunları ihlal ettiği vurgulandı.

Böylece Anayasa Mahkemesi, Ulusal Meclis'in azil istemini kabul ederek Yoon'un sıkıyönetim ilanı nedeniyle görevden alınmasını onayladı.

Azil kararı sonrası Yoon derhal görevden alınırken, ülke 60 gün içinde devlet başkanlığı için seçime gidecek.

Yoon'u devlet başkanlığına aday gösteren, iktidardaki Halkın Gücü Partisi (PPP), "kararı saygıyla kabul ettiklerini" bildirirken, ana muhalefetteki Demokratik Parti (DP) kararı "halkın zaferi" olarak niteledi.

Başbakan Han'dan geçiş döneminde 'istikrar' mesajı

Yoon Suk Yeol'ün yerine Devlet Başkanlığına vekalet eden Başbakan Han Duck-soo, azil kararı sonrası televizyondan halka hitap etti, istikrarı koruyacağı mesajını verdi. Han geçiş sürecinde Vekil Devlet Başkanı olarak “ulusal güvenlik ve dış ilişkilerde herhangi bir boşluk yaşanmamasını” sağlayacağını söyledi.

Yoon Suk Yeol'un devlet başkanlığı görevinden azledilmesinin ardından kendisine bağlı kıdemli danışmanlar da toplu şekilde istifa etme kararı aldı.

Yonhap'ın haberine göre, Anayasa Mahkemesi'nin Yoon hakkındaki azil kararı sonrası aralarında Özel Kalem Müdürü Chung Jin-suk ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Shin Won-sik'in bulunduğu 15 yetkili, istifa dilekçelerini Başkanlık Ofisi'ne sundu.

Devlet Başkanlığına vekalet eden Başbakan Han Duck-soo, Yoon'un kıdemli başkan danışmanlarının istifalarını kabul edip etmeme konusunda karar verecek.

Başkent Seul'de büyük çaplı gösteriler düzenlendi

Anayasa Mahkemesi’nin azil kararını destekleyen on binlerce kişi, başkent Seul'ün merkezinde kutlama gösterileri için toplandı. Güney Kore bayrakları açan ve "Halk kazandı" yazılı dövizler taşıyan Yoon karşıtı kalabalık, kararı meydanlarda kutladı.

Öte yandan, devlet başkanlığı konutunun önünde toplanan yaklaşık 1500 kişilik grup, mahkemenin kararına karşı çıkarak "Yalan söylemeyi bırakın" sloganları attı.

Yoon'un sıkıyönetim ilanı ve azil süreci

Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol, 3 Aralık 2024 gecesi televizyonda yaptığı konuşmada, "muhalefetin devlet karşıtı aktivitelere karıştığı" gerekçesiyle sıkıyönetim ilan etmiş ancak meclisin yaptığı oylamada bu kararın kaldırılması ve Bakanlar Kurulu'nda onaylanmasıyla geri adım atmıştı.

Ulusal Meclis'in 14 Aralık 2024'te yaptığı oylamada azli istenen Yoon, Anayasa Mahkemesi’nin hakkında vereceği karara dek görevden geçici olarak uzaklaştırılmıştı.

Azil davası dışında sıkıyönetim ilanı hakkında yürütülen adli soruşturma kapsamında 15 Ocak'ta gözaltına alınan Yoon, ülke tarihinde gözaltına alınan ilk devlet başkanı olmuştu.

Yoon, Seul Batı Bölge Mahkemesi’nin kararıyla "ayaklanmaya liderlik etmek" ve "görevi kötüye kullanmak" suçlamasıyla 19 Ocak'ta tutuklanmış, Güney Kore Savcılığı 26 Ocak'ta Yoon hakkında bu suçlamalarla iddianame hazırlamıştı.

Seul Merkez Bölge Mahkemesi'nin tutukluluğu iptal etmesi ve fiziksel gözaltı olmadan yargılanmasına izin vermesiyle Yoon, 8 Mart'ta serbest bırakılmıştı.

2017'de Devlet Başkanı Park da azledilmişti

Güney Kore'de devlet başkanının görevden alınması için Ulusal Meclis'e sunulan azil önergesinin, meclisin üçte ikisi tarafından onaylanması gerekiyor. Diğer siyasilerin azli için ise salt çoğunluk yeterli oluyor.

Azil oylamasının ardından azil istemi, Anayasa Mahkemesi’ne intikal ediyor. Azil sürecine ilişkin kanıtları dinleyip değerlendirmek üzere duruşma düzenleyen mahkemenin, azli istemini onaylamak veya reddetmek için 6 ay süresi bulunuyor. Mahkemedeki 9 yargıçtan 6'sının kararı onaylaması halinde lider görevden alınıyor. Mahkemede halen 8 yargıç görev yapıyor.

Güney Kore Ulusal Meclisi’nin 14 Aralık'taki oylamasında nitelikli çoğunluk sağlanarak Yoon'un azli talep edilmişti.

Anayasa Mahkemesi’nin yargılamanın ardından azline karar verdiği Yoon, 2017'de azledilen eski Devlet Başkanı Park Geun-hye'nin ardından bu şekilde görevden alınan ikinci devlet başkanı oldu.

Sıkıyönetim ilanı nedeniyle tutuklanan Güney Kore lideri serbest bırakıldı