İktidar ittifakı seçim sisteminde bir değişiklik yapmak için uzun süredir çalışıyordu. Ara ara da düşüncelerini açıkladılar tepkileri görmek için. Barajsız dar bölge sistemine, buna göre bölgelerin yeniden belirlenmesine kadar genişlettiler seçeneklerini. Ama seçimler özü bakımından yalnızca yasalarda yazılı seçim sistemine bağlı hareket etmez. Ekonomik ve toplumsal ilişkiler, krizler, pahalılık, düzen içi çelişkiler ve dengeler, bunların içinde gizlense de düzen siyaseti yönünden yadsınamayacak ortaklık çıkarları, pazarlıklar seçim sistemini geriye atan unsurlar olarak hep öndedir. Ki seçim sistemiyle oynamak da bu genel unsurlara bağlı ihtiyaç olarak görülür.

Nitekim siyasi partiler ve seçim yasaları, üzerinde en çok oynanan hukuk belgeleri olarak hareketlerini ve karmaşıklıklarını hep sürdürür. Her seferinde de iktidarda olan siyaset kartlarını açar, oyunlarını sergiler.

İşte yine o iktidar oyunlarından biriyle karşı karşıyayız. Bu seferki seçim planının öncekilerden önemli farkı başkanlı rejimde önerilmesi, ama başkanlık seçimiyle ilgili öneri içermemesi. İktidar, Millet İttifakının “güçlendirilmiş parlamenter rejimi”ne karşı başkanlı rejime dokundurtmayacağını söylüyor. Zaten Anayasa hükümleri yürürlükte.

15 maddelik teklifin yine bir iktidar planı olması, iplerin hala iktidarın elinde olduğunu gösteriyor. İki ortağın başka madde önerilerinde anlaşamaması da şimdilik Cumhur ittifakının devam işareti. Bu teklif “nasıl iktidarda kalabilirim”in biçimsel oynamalarını içeriyor.

'Bu AKP’nin MHP’yle devamını da MHP’siz devamını da içeren bir baraj'

En belirgin değişiklik olarak %10 barajının %7’ye çekilmesi görülüyor. Bu AKP’nin MHP’yle devamını da MHP’siz devamını da içeren bir baraj. MHP yönünden de durum aynı. Kaldı ki ittifaklı düzende zaten barajın önemi kısmen de olsa zayıflamıştı. Ama yine de düzen içi siyasi partileri, onların içinde de iki büyük (AKP ve CHP) ve iki küçüğü (MHP ve HDP) yaşatma, diğer siyasetleri bunlar içinde eritme ana planı sürdürülüyor. Buraya HDP kapatma davasını not düşmek gerekiyor. Tabii ek olarak AKP yönünden MHP dışı yeni ittifaklara kapıyı açarak. Bu taş ikinci kuşu da vuracak şekilde düşünülmüş; o da Millet ittifakının parçalanması. Ayrıca diğer partiler (kurulu 123 siyasi partiden 24’ü seçime girme hakkını kazanmış durumda şimdilik) için %7 barajı yine yüksek ki seçmeni 4 büyük partiye yönlendirme baskısı, küçük partileri de, “yerlerinize marş marş” diyerek büyüklere yamama etkisi değişmiyor. Yeni ittifak kanalları açmak, düzen muhalefetini parçalamak da hedefler arasında.

“Zaten ittifaklı sistemde barajın önemi kalmadı” görüşleri barajın büyük partilere yaraması etkisini ortadan kaldırmadı. Teklifte büyük partiler lehine getirilen değişiklik bu durumu daha da güçlendiriyor. İttifak var ama oyların ayrıştırılmasında “artık oy” dağılımından vazgeçiliyor ki, bu da oyların büyük partilere dağılımına yarayacak.

Seçime girme yeterliliğindeki koşullar arasında yer alan (CHP’nin İYİ Parti’ye desteği örneğinde görülen) grubu bulunma zorunluluğun kaldırılması demokrasi için deniliyor ama seçime girme koşullarının ağırlığı içinde ender karşılaşılacak bir örnek, vitrine konulmayacak kadar önemsiz; ittifak modeli daha cazip.

Yasa teklifiyle getirilenler kafaları karıştıracak kadar etkili değil ama karıştırması da amaçlanıyor. Komisyonlarda ya da Meclis’te getirilecek muhalefet önerilerinin sonucu, çoğunluk esasına göre baştan belli; küçük oynamalar da önemli değil zaten. İktidar açıkça kozunu oynuyor. Kendisini korumaya alırken önemsiz başlıklarla dikkatleri yaşam gerçeklerinden uzaklaştırmaya çabalıyor.

'Adaletsiz seçim sistemine dokunulmuyor'

Adaletsiz seçim sistemine dokunulmuyor. Adaletsiz seçim kulesi bırakın düzeltilmeyi sallanmıyor bile. Baraj, adaletsizliklerden yalnızca biri. Kütükten sandık dağılımına, sandık başı işlerden seçimlerin yönetim ve denetimine kadar bütünsel bir adaletsizlik var ve sürüyor. Siyasi faaliyet hakkında büyük adaletsizlik var ve sürüyor. Üstüne seçim kurullarıyla oynamak, ilçe-il seçim kurullarını sözde kurayla yeniden oluşturmak gibi başka yönetim zaafı ekleniyor. Kimi adaletsizlikler YSK’nin önüne gelmeden onaylansın isteniyor.

Başkanlı rejimle uyumlu seçim ve çoğunluk hedefi açık. Yönetimde asıl özne başkan ve onun seçimiyken siyasi partiler-parlamento alanında dar oynamalar, genel oy çalınmasının ve seçimle oyalamanın basit taktikleri.

Yine genel oy hakkından ve asıl olarak da halkın kendi kendisini yönetmesinden söz edemiyoruz. Yine düzen siyaseti ve egemen sermaye sınıfı ortaklığı sürüyor, adaletsizlik ve keyfilik sürüyor. Yine, kendileri pazarlıklara, siyasi rüşvetlere soyunurlarken emekçi halkı düzen istikrarı adına kandırmaya, sömürü gerçeğini unutturmaya çabalıyorlar.

Burjuvazinin gücünü ve hukukunu kullanarak seçimleri kendi isteği doğrultusunda mekana ve zamana göre yeniden yarattığı bir araç haline getirme kurnazlığı, bu kapsamda siyaseti seçimden seçime ve de kısıtlı olarak yerleştirmek hedefi, siyasetsizliği asıl kılmak hedefi değişmiyor. Seçim yönetim ve denetimi yine genel oy hakkını seçen ve seçilenin elinden alacak hukuk kılıflarına sahip.

Seçme ve seçilme hakkının, halkla ve halkın siyasi faaliyette bulunma hakkıyla bütünlüğünü sağlayacak her türlü önlem alınmadan mücadelelerle kazanılan genel oy hakkı sakat kalmaya devam edecek. Emekçilere düşen görev ve sorumluluk, bu demokrasi oyunlarıyla oyalanmadan yaşam ve gelecek mücadelelerini sürdürmek.