Akdeniz'de hasat erken başlıyor. Haziran ayında tamamlanan hasat işlemlerinin ardından boşalan tarlalarda samanlar toplanır ve hububat mesaisi tamamlanır. 

Sonrasında sıra yıllardır devam eden geleneğe, halıları tarlaya sermeye gelir. 

Antalya'da Döşemealtı'nda her yıl çeşit çeşit el dokuması halı, binlerce metrekarelik araziye seriliyor ve günlerce güneşte bekletiliyor. Sadece Antalya değil, dokumacılığın olduğu hemen hemen her yerden halılar, daha geniş arazilerde daha uzun süre güneşlenebilsin diye Antalya'ya gönderiliyor.

Burada güneşte bekletilen halılar tekrar renklerine kavuşuyor; yıkanan ve temizlenen halılar kirinden, taşıdığı bakterilerden arındırılarak evlerin zemininde kaplayacağı yerlere gitmek üzere hazırlanıyor. Bunların bir kısmı halı ve kilim ticareti yapan dükkanların depolarında bekletilen ürünler. Dolayısıyla da beklediği kış günlerinde nem nedeniyle oluşan bakterilerden ve halılarda yuva yapması muhtemel zararlı böceklerden arındırılması gerekiyor. 

En yaygın çözümlerden biri de kavurucu güneşte bu zararlılardan temizlenmesi.

Görsel şölenin ardındaki emek

Güneşlendirme işlemi sabah erken saatlerde başlayıp gün batımına kadar sürüyor. Bu işleri yapan emekçiler ise sık sık halıları çevirerek her iki tarafının da eşit şekilde güneşlenmesini sağlıyor. Antalya'nın Killik Mahallesi'nde bulunan bu tarlalarda en çok emekçi kadınlar öne çıkıyor. 

Burada kadınlar Antalya'nın kavurucu sıcağı altında, çıplak arazide güneşin altında çalışıyorlar.

Tüm bu emek süreci diğer yandan da görsel bir şölene, adeta tarlaların bir ressam tarafından tasarlandığı yerlere dönüşüyor. Hal böyle olunca sosyal medyanın da etkisiyle her sene birçok yurttaşımız buraları görmeye, gezmeye geliyor. Çalışanlar yaşanan ilgiden bir yanıyla memnun, diğer yandan da mesailerinin ve emek süreçlerinin bir izleyici kitlesi tarafından sürekli "denetleniyor" olmasından biraz rahatsız.

Halıların serilmesindeki matematik

Halılar çeşitlerine, desenlerine göre ayrı ayrı tasnif edilerek yerlere seriliyor. İlk bakışta rastgele gibi görünen bu serme işlemleri aslında kendi içinde bir metot ve matematikle işliyor. Temizlenecek halıların desen türleri, yapılış biçimleri ya da zeminlerindeki çeşitlilikler bunların tasnif edilmesindeki detayları da belirliyor.

On binlerce metrekareye yayılan bu halılar aslında uzun emeklerin ve yaz aylarındaki sezonluk işlerin bir örneği. 

Mevsimlik çalışan bu işçiler evlerde zemini, zaman zaman dekor amaçlı duvarları süsleyen halıların biçimlenmesini sağlıyor. Her sene "halı mevsimi" olarak tarif edilen bu süreç, aslında Türkiye'de hemen hemen her eve giren eski ya da yeni döşeme halıların bir süreliğine misafir olduğu yere dönüşüyor.

Dünyanın takip ettiği halı mevsimi

Konuya dair soL'a konuşan bu işlemlerin yapıldığı Antalya Döşemealtı'ndaki Killik Mahalle Muhtarı Raşit Ekin, sosyal medyanın etkisiyle buradaki halı mevsiminin artık tüm dünyanın takip ettiği bir konuya dönüştüğünü ifade ediyor. 

"Görsel şölen çok güzel ama burada çok ciddi bir emek var. Çalışanlar gece gündüz o halıların başında duruyor. Ufacık bir yağmur yağacak olsa binlerce metrekaredeki halılar toplanıyor. Çünkü tek bir yağmur tanesi dahi o boyalara zarar verebilir. Her güzelliğin olduğu gibi bunun da ciddi bir emek ve zahmeti var."

Her gün onlarca, yüzlerce yerli ya da yabancı turistin ziyaret etmeye geldiğini ifade eden Raşit Ekin, bu vesile ile tarlalarda halı mesaisi yapan emekçilerin de ekmeklerini kazandığını, öğrencilerin yaz aylarında harçlıklarını çıkardığını belirtiyor.

"Bu işlem sadece halıların serilmesi değil. Öncesi de var. Ciddi bir temizlik ve yıkama süreci. O da yine burada yapılıyor bu mahallede. Burayı zaten bir aile sürdürüyor. Babadan kalma bir meslek. Ve onca emekle halılar özel ilaçlarla yıkanıyor, temizleniyor sonra da işte bu tarlalara serilerek kurutuluyor. Bu sayede burada çalışan emekçiler evlerine ekmek götürüyor, kazançlarını sağlıyorlar."

İran'dan Avrupa'ya uzanan yolculuk

Antalya'da uzun yıllara yayılan bu halı mevsimi artık sadece bir geçim kapısı değil, aynı zamanda turistik bir ziyaret alanına dönüştü. Kaybolmakta olan meslekler statüsünde olan bu işlemler ilgilisi talep ettiği sürece devam ediyor. Üstelik bu halılar Raşit Ekin'in verdiği bilgilere göre buradan işlendikten sonra İran'dan Irak'a, Rusya'dan Avrupa'ya kadar birçok ülkeye de ihraç ediliyor.

Tüm bu süreçlerin içinde halıları temizlemek, zararlı bakterilerden ve nemden arındırmak, renklerinin eski canlılığına kavuşmasını sağlamak, her gün belli saatlerde çevirip havalandırarak kurumasını sağlamak ise Döşemealtı'ndaki emekçilere düşüyor.

Her yıl onca zahmet ve emekle yapılan bu işlemler doğayla insan emeğinin iç içe geçtiği bir manzaraya dönüşüyor.