29 Haziran'da İzmir'in Menderes ilçesinde çıkan yangının elektrik tellerinden kaynaklandığı itfaiye raporu ile teyit edildi. İzmir İtfaiyesi'nin raporuna göre, yangın gerilim hattındaki kısa devre sonucu çıkan kıvılcımların kuru otları tutuşturmasıyla başladı.

Yenigün Gazetesi’nden Nurcan Etik’in haberine göre, İzmir İtfaiyesi tarafından olay yerinde yapılan incelemeler sonucunda yangının çıkış sebebine ilişkin şu tespit yapıldı:

“Yangın yerinde yapılan tetkikte, yangın başlangıcının belirtilen adreste bulunan zeytinlik içerisindeki kuru otlarda olduğu görülmüş olup, yapılan araştırma ve soruşturmada; zeytinlik içerisinden geçen alçak gerilim elektrik hattında herhangi bir neden ile (rüzgâr nedeniyle elektrik tellerinin birbirine temas etmesi, ark yapması, elektrik hattındaki yıpranma, deforme olma vb.) meydana gelen elektrik kısa devre sonucu çıkan kıvılcımların altında bulunan kuru otları tutuşturması, buradan da zeytin ağaçlarına, ormana ve yerleşim yerlerine sirayet etmesi neticesinde yangın çıkmış olabileceği kanaatine varılmıştır.”

Çeşme'de ve Ödemiş Tosunlar Köyü’nde çıkan başka yangınların da benzer şekilde elektrik hatlarından başladığı bildirildi.

Gediz Elektrik iddiaları reddetmişti

İzmir Valisinin Çeşme, Seferihisar, Ödemiş ve Foça'daki yangınların elektrik hatlarından kaynaklı olduğunu söylemesinin ardından Aydem Grup'a bağlı Gediz Elektrik tarafından yapılan açıklamada "Sahada gerçekleştirilen ilk değerlendirmelere göre bölgemizdeki yangınların elektrik hatlarından çıktığına dair somut bir bulgu bulunmamaktadır" denmişti.

“Gediz sorumluluk kabul etmiyor ancak çıkan yangınların enerji nakil hatları boyunca uzanması, Gediz'in açıklamasını boşa düşürüyor” açıklamasını yapan Türkiye Komünist Partisi, İzmir'de Gediz Elektrik'in kapısına dayanmıştı.

Şirket önünde yapılan eylemde şu ifadelere yer verilmişti:

"Yangınların ortaya çıkmasında iletim hatlarında uygun ve düzenli bakımların yapılmaması, işlevsiz hâle gelen teçhizatların kullanılması, revizyonu yapılması gereken ama yapılmayan izolatör ve iletkenler kullanılması, dağıtım hatlarındaki ısınmanın havadan takip edilmemesi, nakil hatları boyunca ve çevresinde mevzuata uygun şekilde ot, çalı vb. temizliği yapılmaması önemli sebepler olarak karşımıza çıkıyor.

İzmir’de tarım ve ormanlık alanların imara açılması ve buralardaki aşırı yapılaşma da, yarattıkları başka risklerin yanında, elektrik dağıtım hatlarında aşırı yüklenmelerin yaşanmasına yol açıyor. Gediz Elektrik ise bu duruma yeni abone ve daha çok kazanç olarak bakıyor, bunun için yeterli altyapı yatırımları yapmadığı gibi, bunu bir maliyet kalemi olarak kabul ediyor.

İzmir’in karşı karşıya olduğu felaket, piyasacılığın ve özelleştirmelerin doğrudan sonucudur. Ormanlık ve tarımsal alanların talana açılması, elektrik gibi temel bir hakkın üretim, iletim ve dağıtım olarak parçalanması, kazanç kapısı hâline getirilip özelleştirmelerle holdinglere peşkeş çekilmesi, bugün yaşadığımız yangın felaketinin asıl nedenidir. Dağıtım şirketleri bedelsiz olarak derhal devletleştirilmelidir."

Şirketin sicili kirli

İhmaller ve kesintilerle tanınan Gediz Elektrik, son olarak İzmir Konak'ta açıkta bıraktığı elektrik kabloları nedeniyle iki kişinin ölümüne neden olmuştu.

Yerin 60-80 santim altında döşenmesi gereken kabloların 15 santimde bırakıldığı, yurttaşların yıllar süren şikayetlerine ve basında yer alan haberlere karşın hiçbir adım atılmadığı anlaşılmıştı.

Ormanlarda kayıp 5'e katlandı

Elektrik dağıtım şirketleri kamudan aldıkları desteklere rağmen gerekli bakım, onarım ve altyapı iyileştirmelerini yapmıyor.

Orman yangınların yaklaşık yüzde 4’ü enerji nakil hatlarından kaynaklanıyor. Bu yangınlarda yanan alan ise toplam yanan alanın yüzde 20’sine denk geliyor.

Özelleştirme öncesine ait veriler holdinglerin yol açtığı zararı ortaya koyuyor. 2010'da elektrik kaynaklı yangınlar yüzde 3,5 iken 2021'de yüzde 4,4'e çıktı. Aynı dönemde yıllık saha kaybı yüzde 4,9'dan yüzde 26,8'e çıktı.

Denetim yok, soruşturma yok: 'Özelleştirmeler sonucu elektrik hattı kaynaklı yangınlar katlandı'