Tunceli Valiliği her yıl 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Özel Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında "Geçici Özel Güvenlik" bölgesi alanları açıklıyor. 2020 yılında 28 olan sayı, 2021 yılında 29 olarak açıklanmıştı. Bu yıl ise "yasaklı bölge" sayısı 4’e düştü. 

90’lı yıllarda 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu ile fiilen boşaltılan, 2000’li yıllarda ise 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Özel Güvenlik Kanunu ile yasak bölge ilan edilen yerlerden yurttaşlar göç etmek zorunda kalıyor. Göç edenler çoğunlukla kent merkezlerine yerleşiyor. Köylerde tarım ve hayvancılıkla uğraşan halk için bu göç hem ekonomik hem kültürel olarak büyük tahribatlara yol açıyor. 

2009 yılında karara itiraz edilmişti

Dersim’e bağlı Nazımiye ilçesi Büyükyurt Köyü Dokuzkaya Mezrası da Genel Kurmay Başkanlığı kararıyla 2009 yılında "geçici askeri güvenlik bölgesi" ilan edilmişti ve bölgedeki yaylacılık faaliyetleri de yasaklanmıştı.

Karara, Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’nda yalnızca "atış ve tatbikat alanı olması durumunda geçici güvenlik bölgesi ilan edilebileceği" gerekçesiyle dava açılmış ve karar iptal edilmişti. Ancak 2015 yılında TBMM’ye gelen düzenlemeyle karar tekrar değiştirilmişti. 

Sayısı 4’e düştü ama fiili yasak devam ediyor

2015 yılından günümüze yayınlanan “Geçici Özel Güvenlik Bölgesi” listeleri güncellenerek valilik sayfasından paylaşılmaya devam ediyor. 

Geçtiğimiz yıl sayısı 29 olan Özel Güvenlik Bölgelerinin sayısı bu yıl açıklanan listeyle 4’e düştü. Dersim’de şu an Hozat Aliboğazı, Hozat Kıran Deresi, Ovacık Eğerci Bölgesi ve Ovacık Karadere bölgesi "Geçici Özel Güvenlik Bölgesi" olarak ilan edilmiş durumda. Ancak var olan alt yapı sorunları köylerde yaşamı olanaksız kıldığından aslında fiili yasak devam ediyor. 

Sanayiye dayalı üretimin neredeyse hiç olmadığı bölgede geçim temel olarak tarım ve hayvancılıktan karşılanıyor. Keçi, koyun gibi küçükbaş hayvan yetiştiriciliği temel geçim kaynaklarından. Mera alanlarının ve tarım arazilerinin yanı sıra zengin bitki çeşitliliği de arıcılığı önemli geçim kaynaklarından biri yapıyor.  

'Köylerimize 1993 yılından bu yana gidemiyoruz'

Bu yıl ki açıklamayla "Geçici Özel Güvenlik Bölgesi" listesinden çıkan Dokuzkayalar köyü muhtarı Aydın Gülmez’e uygulamanın sebep olduğu ekonomik ve toplumsal gelişmelerin sonuçlarını sorduk. Gülmez şunları söyledi:

"Geçici Özel Güvenlik Bölgesi" uygulamalarının etkilerini anlatan Gülmez "Biz köylerimize 1993 yılından bu yana gidemiyoruz. Göç 90’lı yıllarda başladı, o dönem en çok büyüklerimiz etkilendi, toprakla bağları kopartıldı. 

Köylerimizde arpa, buğday ekebiliyorduk, sebzemizi ekebiliyorduk. Çay, şeker dışında bir şeye para vermek zorunda kalmıyorduk. Herkesin ineği, keçisi, koyunu mutlaka vardı. 8-9 çocuklu bir aile üretimiyle kendisine yetebiliyordu."

'Bölgede hiçbir altyapı çalışması yok'

Son açıklanan listede Dokuzkayalar köyü yok ancak devam eden altyapı sorunları yüzünden, yasağın kalkması anlamını yitiriyor. Köye dönüşler için altyapı sorunlarının çözülmesi gerektiğini vurgulayan Gülmez, şöyle konuştu:

"Son açıklanan kararla Dokuzkayalar mevkiinde yasak kalktı ama fiili yasak aslında devam ediyor. Uzun yıllardır boş alan bölgede hiçbir altyapı çalışması yok ne su ne elektrik. En azından yaz aylarında köyümüze gidelim, arıcılıkla uğraşalım, bölgede ceviz, kuşburnu birçok yaban meyvesi var tüm bunlar bütçemize katkı sağlayacak kalemler ancak yasağın kalkmasına rağmen köyümüze ulaşamıyoruz.  

Zağge bölgesindeki asma köprü Pülümür çayı üzerinden köyümüze geçmemizi sağlayan tek yol ancak köprü yine güvenlik gerekçesiyle söküldü. Geçmiş yıllarda mezar ziyareti ya da meyve toplamak için günübirlik izin aldığımız oluyordu ama o durumda da sudan geçmemiz gerekiyordu, bu da her mevsim mümkün olmuyor. Ulaşım, altyapı gibi sorunlarımızın çözülmesini bekliyoruz."

Haber

TKP'den 'Kürtçe tabela önünde el hareketi'ne ilişkin açıklama