Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, gazetecilerle iftar programı yaptı. Fidan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına ilişkin ilk kapsamlı değerlendirmesini yaptı.

Türkiye’nin savaşa dahil olma ihtimali, Kuzey Kıbrıs’ın hedef olup olmayacağı, bölgedeki Türk vatandaşlarının durumu ve olası göç dalgası başlıklarında konuşan Fidan, savaşın seyrine dair dikkat çekici ifadeler kullandı.

'Türkiye kendini her zaman korur'

Savaşın Türkiye’ye sıçrama ihtimaline ilişkin konuşan Fidan, “İran konusundan bağımsız olarak söylüyorum: Türkiye kendini her zaman korur. Bunun için gerekli iradeye de yeteneğe de sahibiz” dedi.

Fidan, İran’ın Kıbrıs Adası’nı hedef alabileceği yönündeki olasılığa ilişkin ise Kuzey Kıbrıs için “çok fazla risk” görmediğini, Güney Kıbrıs’ta da riskin “çok sınırlı” olduğunu söyledi. “Sivil tesisler için çok fazla bir şey olmayabilir” ifadesini kullandı.

'ABD-İsrail'in asgari hedefi İran'ın askeri kabiliyetini azaltma'

Fidan, savaşın hangi koşullarda sona erebileceğine dair de değerlendirme yaptı.

Ortada “tek katmanlı değil, çok katmanlı bir müzakere süreci” bulunduğunu söyleyen Fidan, öncelikle savaşan tarafların yeniden masaya getirilip getirilemeyeceğinin belirleyici olduğunu ifade etti.

Bakan, saldırıların durması için “asgari şartın” İran’ın temel askeri kabiliyetlerinin yok edilmesi ya da etkisiz hale getirilmesi olduğunu söyledi. Buna karşılık “azami” senaryonun ise İran’da bir rejim değişikliği olduğunu dile getirdi.

Fidan’a göre, savaşın en erken askeri altyapının imhasıyla, en geç ise İran’da bir rejim değişikliğiyle sona ermesi mümkün. İran’ın geniş bir coğrafyaya yayılmış füze sistemleri, radar ağları, hava savunma ve elektronik harp unsurları bulunduğunu vurgulayan Fidan, bu kapasitenin etkisizleştirilmesinin zamana yayılabileceğini ima etti.

Avrupa ve Körfez'le temas

Fidan, Avrupa ülkeleriyle yoğun temas yürüttüklerini belirtti. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Fransa ve Almanya ile görüşmeler yapıldığını, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Cumhurbaşkanı ile temas kurduğunu, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de aradığını aktardı.

Körfez ülkeleriyle de temas halinde olduklarını belirten Fidan, Umman’ın arabuluculuk çabalarına dikkat çekti. ABD ile de görüşmeler sürdüğünü söyledi.

“Barış istiyorsanız beraber çalışalım” diyerek Avrupalı aktörleri sürece dahil olmaya çağırdıklarını ifade etti.

'20 bine yakın vatandaş İran’da'

Bakan Fidan, İran’da çifte vatandaşlar dahil yaklaşık 20 bin Türk vatandaşının bulunduğunu söyledi. Şu ana kadar yaralanan ya da hayatını kaybeden bir vatandaş bulunmadığını aktardı.

Türkiye’nin İran’la üç sınır kapısının açık olduğunu, hem Türk vatandaşlarının hem de üçüncü ülke vatandaşlarının geçiş yapabildiğini belirtti. Konsolosluk birimlerinin ve çağrı merkezlerinin 24 saat esasına göre çalıştığını, bölgeden yaklaşık 1500 vatandaşın bilgi talebinde bulunduğunu açıkladı.

Bakan ayrıca, Dubai’de bulunan vatandaşların dönüşünde hava sahalarının kapanması nedeniyle sorun yaşandığını, Suudi Arabistan hava sahasının açılmasıyla birlikte Riyad ve Cidde üzerinden dönüşlerin mümkün hale geldiğini söyledi.

'İran kendi vatandaşını çıkarmıyor'

İran’dan Türkiye’ye yeni bir göç dalgası ihtimaline ilişkin konuşan Fidan, Dışişleri koordinasyonunda İçişleri, AFAD, Kızılay, Savunma ve MİT’in katılımıyla hazırlık toplantıları yapıldığını belirtti.

Ancak şu aşamada İran’ın kendi vatandaşlarının sınırdan çıkmasına izin vermediğini, bu nedenle Türkiye’ye bir geçiş yaşanmadığını söyledi.

Gazze etkisi: 'Kötü etkileyecek'

Savaşın Gazze’ye etkisi sorulduğunda Fidan, “Tabii ki kötü etkiliyor, kötü etkileyecek” dedi.

İsrail’in Gazze’ye giriş-çıkışları savaş gerekçesiyle durdurduğunu hatırlatan Fidan, "Gazze dosyasında" birlikte çalışılan Suudi Arabistan, Katar, Ürdün gibi ülkelerin de yeni savaş başlıklarıyla karşı karşıya olduğunu, bunun gündem kaymasına yol açtığını ifade etti.

Türkiye’nin insani yardımını sürdürdüğünü belirten Fidan, Uluslararası Barış Gücü kompozisyonu içinde şu ana kadar Türkiye’ye bir talep iletilmediğini söyledi.