Dün Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye toprakları üzerinden yapılacak askeri malzeme sevkiyatlarına ilişkin kurallar yeniden belirlendi. 

AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yürürlüğe giren bu düzenleme harp araç ve gereçleri, silahlar, mühimmatlar, askeri patlayıcılar ve bunlara ait teknolojilerin Türkiye gümrük bölgesinden geçişini ve yeniden ihracatını kapsıyor. 

Kararın temel amacı, bu sevkiyatların "ulusal ve uluslararası güvenlik esaslarına göre yapılmasını sağlamak" olarak ifade edildi.

Bakanlık onayı alınacak

Yeni düzenlemeye göre, yabancı bir ülkeden başka bir ülkeye Türkiye üzerinden gönderilecek askeri malzemeler için Ticaret Bakanlığı’na başvurularak "uygunluk yazısı" alınması zorunlu hale getirildi. 

Bakanlık, bu izni vermeden önce ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerine başvuracak. Gümrük idareleri, sevkiyatın yapılmasına ancak bu onay yazısı alındıktan sonra izin verecek. Ayrıca Ticaret Bakanlığı, gerekli gördüğü durumlarda verdiği uygunluk yazısını iptal etme veya farklı başvuru usulleri belirleme yetkisine de sahip olacak.

Liste dışı ürünler de denetlenebilecek

Kararname, sadece belirli bir listede yer alan askeri ürünleri değil, askeri amaçla kullanılabileceğinden şüphe edilen her türlü eşyayı da denetim kapsamına alıyor.

Buna göre, bir eşya kontrole tabi listede olmasa dahi, askeri amaçla kullanılacağı yönünde bir beyan veya şüphe varsa Bakanlık onayı aranacak. Ayrıca "ulusal güvenliğin tehlikeye düşebileceği, insan hakları ihlallerine yol açabileceği veya Türkiye'nin dış ilişkilerini olumsuz etkileyebileceği" düşünülen sevkiyatlarda da aynı hükümler uygulanacak.

Yürürlüğe giren kararın hükümlerini yürütme görevi ise Ticaret Bakanı’na verildi.

Savaşın gölgesinde gelen kritik imza

Bu kararın, ABD ve İsrail'in İran'a açtığı savaşın sürdüğü bir dönemde alınması dikkat çekti.

Kararname, Türkiye’nin bu süreçteki rolüne ilişkin soruları da beraberinde getirdi.