AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Beyaz Saray’da resmi törenle karşılandı. Makam aracından inişinde ABD Başkanı Trump ile tokalaşarak gazetecileri selamlayan Erdoğan, daha sonra Trump'la birlikte içeri girdi.

Görüşme öncesinde heyetleriyle birlikte kameralar karşına geçen Erdoğan ve Trump, önce açıklamalarda bulundu, ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Erdoğan basın toplantısında Trump'a kıyasla sessiz kalırken, ABD Başkanı ise iki ülkeye ilişkin çeşitli değerlendirmelerde bulundu. 

Trump; Türkiye'nin Rusya'dan petrol almayı bırakması için çağrıda bulundu, iyi bir toplantı gerçekleştirilmesi durumunda CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini açıkladı ve Erdoğan'ın Suriye'yi Beşar Esad'dan "kurtaran" aktör olduğunu söyledi. 

Erdoğan: Türkiye Amerika ilişkilerinde farklı bir süreci yaşıyoruz

Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı açıklamada, "Öncelikle bu ziyaretimizi BM Genel Kurulu sürecinde gerçekleştirdiğimiz için çok mutluyuz. Gerek Sayın Trump'ın birinci döneminde gerekse ikinci dönemde Türkiye Amerika ilişkilerinde farklı bir süreci yaşıyoruz. Gerek F-35, gerek F-16 konusu, gerekse Halk Bankası ile ilgili aramızdaki ilişkiler konusunu etraflıca görüşme fırsatı bulacağımıza inanıyorum. Heybeliada Okulu ile ilgili üzerimize ne düşerse biz onu zaten yapmaya hazırız. Dönünce de Sayın Bartholomeos ile bu konuyu görüşme fırsatı bulacağım" diye konuştu.

1971 yılında faaliyetlerine son verilen Heybeliada Ruhban Okulunun, mevcut yasa gereği Yükseköğretim Kuruluna bağlanması gerekiyor, ancak patrikhanenin Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel okul olma isteği Türkiye ile Yunanistan arasında görüş ayrılıklarına neden oluyor.

Erdoğan'ın Heybeliada Okulu'ndan bahsetmesi üzerine Trump, yakın zamanda Rum Ortodoks Kilisesi yetkilileriyle bir araya geldiğini belirtti. Trump, "Gerçekten biraz yardıma ihtiyaçları var. Ben de bundan bahsedeceğimi söyledim" diye konuştu.

Erdoğan'ı gösterdi, 'Hileli seçimleri herkesten iyi bilir' dedi

Trump ise sözlerine "Cumhurbaşkanı Erdoğan, muazzam bir ordu kurdu ve kendisini Beyaz Saray'da ağırlamak bizim için bir onur. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile uzun zamandır arkadaşız. Çok saygın biri, kendi ülkesinde, tüm Avrupa'da, tüm dünyada çok saygı görüyor" diyerek başladı.

2020 yılındaki seçimlerde Joe Biden'a kaybeden Trump, Erdoğan ile ilişkisine dair "Haksız bir şekilde sürgünde olduğum dönemde bile devam etti ki hileli seçim sonucuydu" diye konuştu. Trump "hileli seçim" ifadesinden hemen sonra parmağıyla Erdoğan'ı işaret ederek, "Hileli seçimleri herkesten daha iyi bilir" dedi.

Erdoğan, Trump'ın ardından söz aldığında ABD Başkanı'nın kendisine yönelik "hileli seçim" imasına dair herhangi bir yorum yapmadı.

'Brunson’u bize vermişlerdi, çok önemli bir adımdı'

Trump, Türkiye'nin ABD'den F-16 ve F-35 almak istediğini hatırlatarak konuya ilişkin konuşacaklarını ifade etti. Trump, Türkiye ile çok iyi ilişkileri olduğunu söyledi ve Rahip Brunson'u hatırlatarak "Brunson’u bize vermişlerdi. Çok önemli bir adımdı" dedi.

23 yıl boyunca Türkiye'de misyonerlik faaliyetinde bulunan Rahip Andrew Brunson, Eylül 2016'da sınır dışı edilmek üzere gözaltına alınmıştı. Trump yönetimi ve Erdoğan arasında pazarlığa konu olan Brunson 21 ay tutuklu kaldıktan sonra varılan anlaşma sonucunda serbest bırakılmıştı.

'Rusya'dan petrol almayı bırakmasını isterim' dedi, Erdoğan sessizliğe büründü

Öte yandan Trump, Rusya-Ukrayna savaşına da değinerek, Türkiye'nin Rusya'dan petrol alımını durdurmasını umduğunu söyledi.

Trump, "İkimizin de ilişkilerinde savaş ve ticaret çok önemli bir rol oynuyor. Rusya Ukrayna Savaşı var. Savaş devam ediyor. Ekonomileri çok kötü durumda. 7 bin kişi öldürüldü. Ukraynalılardan çok Ruslar ölüyor. Putin’in durması gerek. Bunun için görüşeceğiz. İkili ilişkilerimizi görüşeceğiz" açıklamasında bulundu.

Trump, yaptığı açıklamada, "Rusya Ukrayna'ya yönelik saldırılarını sürdürürken ve aralarındaki çatışma sürerken, Rusya'dan petrol almayı bırakmasını isterim" dedi ve "Zaten milyonlarca can kaybettiler ve ne için, ne için? Utanç verici" diye ekledi.

"Şu anda çok tarafsız. Tarafsız olmayı seviyor. Ben de öyle, tarafsız olmayı seviyorum" ifadeleriyle konuşmasını sürdüren Trump, "Ama eğer bu işe karışırsa yapabileceği en iyi şey Rusya'dan petrol ve gaz almamak olur" diye konuştu.

Erdoğan ise Trump'ın Rusya'ya ilişkin açıklamalarına doğrudan yanıt vermedi ancak Türk-Amerikan ilişkilerini görüşmek için sabırsızlandığını söyledi.

'İyi bir toplantı gerçekleştirirsek CAATSA yaptırımlarını hemen kaldırabiliriz'

Trump, F-35 konusunda anlaşmaya varılabileceğini ifade etti ve iyi bir toplantı gerçekleştirilmesi durumunda CAATSA yaptırımlarının da kaldırılabileceğini duyurdu:

"F-35 konusunu görüşeceğiz. Bence başarılı olacağız. F-35'leri görmek istiyorsunuz. Çok ciddi şekilde konuşuyoruz. Önemli konular var burada. Bunlar da görüşülecek. İyi bir toplantı gerçekleştirirsek CAATSA yaptırımlarını hemen kaldırabiliriz. Türkiye ile çok iş yapıyoruz. Türkiye harika ürünler üretiyor. Onlardan çok şey satın alıyoruz, onlar da bizden çok şey satın alıyor."

Ayrıca Trump, Türkiye'ye uygulanan yüzde 15'lik gümrük vergisine dair de Erdoğan'la konuşacaklarını aktardı.

Gazze gündemi: 'Çok güçlü liderlerle çalışıyoruz'

Gerçekleştirilecek olan görüşmede Gazze'ye yönelik adım atılıp atılmayacağına ilişkin soruyu da yanıtlayan Trump, şöyle konuştu:

"Evet bugün bir adım atılabilir. Suudi Arabistan ve bölgedeki önemli ülkelerle görüştük. İsrail ile de görüşeceğiz. Çok fazla insan ölüyor. Tüm rehineleri kurtarmak istiyoruz. Biz bütün rehineleri tek seferde almak istiyoruz. Şu an çok iyi bir durumdayız. Çok güçlü liderlerle çalışıyoruz. Mısır da temsil gösterdi. Dünyanın o kısmındaki güçlü ülkeler ve liderlerle görüşüyoruz."

'Erdoğan Suriye'yi kurtardı'

Başını HTŞ'nin çektiği cihatçı grupların Suriye'de Beşar Esad yönetimini devirmesine ilişkin de konuşan Trump, "Bence Cumhurbaşkanı Erdoğan bu konuda sorumlu kişi. Suriye’yi eski liderinden kurtaran da oydu. Sorumluluğu üstlenmiyor. Ama aslında bu büyük bir başarı. 2000 yıldır yapılmaya çalışılan şeyi yaptı. Hakkını vermek gerek. 2000 yıldır Suriye işgal edilmeye çalışılıyor. O Suriye’yi kurtardı. Bu Türkiye’nin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başarısı" ifadelerini kullandı.

Trump, HTŞ'nin yönetimi ele geçirmesinin ardından ABD'nin Suriye'ye yönelik yaptırımları kaldırmasına dair " Eğer yapabiliyorsanız yaptırımları kaldırın dediler. Bende kaldırdım. Cumhurbaşkanı Erdoğan burada sorumlu kişilerden biri" dedi.

Görüşme yaklaşık 2,5 saat sürdü: 'Harikaydı'

Basın mensuplarının sorularının yanıtlanmasının ardından heyetler görüşmeye geçti.

Görüşmeye, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, MİT Başkanı İbrahim Kalın ve Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç'ın yanı sıra Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal da katıldı.

Beyaz Saray'da 2 saat 20 dakika süren görüşmenin sonrasında, kapıda Erdoğan ile bir süre daha sohbet eden Trump, tokalaşmasının ardından aracına binen Erdoğan'ı el sallayarak uğurladı.

Trump, kendisine görüşmenin nasıl geçtiğini soran basın mensuplarına, "Harika bir görüşmeydi" diye karşılık verdi.

Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı imzalandı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ise görüşmenin ardından Türkiye ile ABD arasında "Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı" imzalandığını duyurdu.

Bakan Bayraktar, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Sayın Donald Trump'ın Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği görüşmeye katılım sağladık.

Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki köklü ve çok boyutlu ortaklığı nükleer enerji alanında daha da derinleştirecek yeni bir süreci başlattık.

Görüşme sonrası ABD Dışişleri Bakanı Sayın Marco Rubio ile birlikte liderlerin huzurunda, Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı’nı imza altına aldık.

Anlaşma kapsamında yürütülecek çalışmaların önümüzdeki dönemde her iki ülke için de karşılıklı fayda üretmesini diliyorum."

'F-35'ler konusunda anlaşma yapabiliriz ama önce Erdoğan bizim için bir şeyler yapacak'

ABD Başkanı Trump, Oval Ofis'te TikTok ile ilgili bir başkanlık kararnamesine imza atarken Erdoğan ile Beyaz Saray'da yaptığı görüşmeye ilişkin de açıklamalarda bulundu.

Erdoğan ile görüşmesinin çok iyi geçtiği ifade eden Trump, birçok konuda yaptıkları görüşmede mesafe katettiklerini belirtti.

Trump, "Bugün Cumhurbaşkanı Erdoğan ile harika bir toplantı yaptık. Bence birçok farklı konuda çok sonuç verici bir görüşme yaptık, bunlar çok iyiydi. Kendisi çok saygın bir Cumhurbaşkanı, beraber zaman geçirdik, öğle yemeği yedik. Bugün gerçekleşenlerin ne olduğunu duyduğunuzda gerçekten etkileneceksiniz" diye konuştu.

Türkiye'nin F-35 savaş uçağı satın almasına izin verebileceğini de söyleyen Trump, "F-35'ler konusunda Türkiye ile rahatlıkla anlaşma yapabiliriz ama önce Cumhurbaşkanı Erdoğan da bizim için bir şeyler yapacak" dedi.

'Meşruiyet kaynağı emperyalist ABD'

Erdoğan ile Trump'ın gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Kemal Okuyan da açıklama yaptı.

Okuyan'ın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklama şöyle: 

"Biz ona meşruiyet verdik' dedi Trump. Meşruiyet kaynağı emperyalist ABD! Daha önemlisi bu 'vermeyebilirdik' demek. 'Vermemenin enstrümanlarına sahibiz' demek. Şantaj demek. 'Elimiz güçlü' demek. 'Senin kaderini biz elimizde tutuyoruz' demek."

ABD'nin Ankara büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Erdoğan-Trump görüşmesi öncesinde dikkat çekici açıklamalar yapmıştı. Barrack, Trump'ın Erdoğan hakkındaki sözlerini şöyle aktarmıştı:

 "Başkanımız 'Bundan bıktım, ilişkiler düzeyinde cüretkar bir adım atalım ve ihtiyacı olanı verelim' dedi. 'Tamam sayın başkan, neye ihtiyacı var?' diye sorduğumda 'meşruiyet' dedi. Çok akıllı biri. Mesele sınırlar, S-400 ya da F-16'lar değil. Mesele meşruiyet."