Gazeteci Murat Yetkin, YetkinReport'ta yayınlanan bugünkü yazısında AKP'nin İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliği konusunda NATO ve ABD’ye verdiği sözlere değindi.

Ankara’da Macar Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto’yu ağırlayan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliği konusunda deprem öncesi kesilen görüşmelerin 9 Mart’ta yeniden başlayacağını söylediğini hatırlatan Yetkin, "Bu kararın deprem ziyaretleri çerçevesinde yapılan ziyaretlerde NATO ve ABD’ye verilen sözlerin sonucu olduğu anlaşılıyor" dedi.

ABD’nin İsveç-Finlandiya baskısı

YetkinReport’un diplomatik kaynaklardan edindiği bilgileri aktaran Yetkin, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'ın, Ukrayna savaşının birinci yıldönümü yaklaşırken "Rusya’ya karşı NATO’nun sağlam durması" için İsveç ve Finlandiya’nın birlikte üye alınması gereğinden söz ettiğini aktardı. 

Yetkin, yazısında şöyle devam etti:

"Daha önce Çavuşoğlu’nun da söylediği gibi Erdoğan da Finlandiya ile fazla sorun olmadığını ama İsveç’in sözünde durmadığını söyledi. NATO’nun güçlenmesi isteniyorsa ABD’ye düşen F-16 sorumluluğunu hatırlattı.

Blinken hiç değilse görüşmelerin yeniden başlaması gerektiğini söyledi; Ankara’dan eli boş dönmek istemiyordu. Ankara bunu kabul etti ama görüşmelerin Brüksel’deki NATO karargâhında yapılmasını istedi; böylece İsveç’in sözünde durmadığını herkes görebilirdi. Bu koşul kabul edildi.

ABD’ye göre 11-12 Temmuz’da Litvanya’nın Başkenti Vilnius’ta yapılacak NATO Zirvesine kadar bu iş bitmeliydi. Böyle bir tarih dayatması İsveç’e taviz vermeme imkânı tanıyordu. Peki ya İsveç 9 Mart görüşmesinde Türkiye’nin taleplerini kabul ederse, Türkiye buna parlamento onayı verecek miydi?"

'ABD’ye 14 Mayıs sözü'

İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğinin onaylanmasına ilişkin Erdoğan'ın ABD’ye '14 Mayıs sözü' verdiğini ifade eden Yetkin, şunları kaydetti:

"Eğer seçim konuşulduğu gibi 14 Mayıs’ta yapılacaksa TBMM seçim nedeniyle kapanmış olacaktı. Kaldı ki o günlerde Türkiye’de seçimlerin 18 Haziran’da da yapılmaması, ertelenmesi tartışması vardı. Böyle bir durum zaten Erdoğan yönetiminde Türkiye’deki demokratik işleyiş üzerine Batı’da mevcut soru işaretlerini artıracaktı.

Erdoğan ise seçimden önce bu konunun -sadece Finlandiya için dahi olsa parlamentoya gelmeyeceğini söylüyordu. Seçimden sonra getirebilirlerdi. Bu Erdoğan’ın seçimi yine kazanacağı varsayımına dayanan bir sözdü.

Diplomatik kaynaklara göre Blinken, “Seçim yapılacak mı?” diye sormadı, bu zaten gerilimi artırırdı. Ancak İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğinin Vilnius Zirvesine yetişip yetişmeyeceğini anlamak gerekçesiyle ne zaman yapılacağını sordu. Erdoğan büyük ihtimalle 14 Mayıs’ta olacağı yanıtını verdi. Böylece hem ABD’ye hem NATO’ya Türkiye’deki seçimlerin zamanından önce yapılacağı, NATO Zirvesi sonrasına kalmayacağı teminatı verilmiş oluyordu.

Blinken Ankara ardından gittiği Atina’da Yunan hükümetine de NATO’nun güçlenmesi için Türkiye’yle birlikte çalışmaları gerektiğini anlattı. Bunun ardından 23 Şubat’ta Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, CNN International yayınında 14 Mayıs olabileceğini tekrarladı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun bir grup Ankara Temsilcisine “Muhtemelen 14 Mayıs” dedi. O arada Türkiye BM’deki oylamada Rusya’nın derhal Ukrayna’dan çekilmesini isteyen 141 ülke arasında yer aldı. Nihayet dün, 27 Şubat’ta AK Partili Mustafa Elitaş, seçimin ertelenmesinin söz konusu olmadığını açıkladı. Geriye Erdoğan’ın 10 Mart’ta (NATO’daki İsveç-Finlandiya toplantısından bir gün sonra) beklenen 14 Mayıs tarihini açıklaması kaldı.

'Erdoğan kazanırsa, kazanamazsa'

Erdoğan seçimi kazanırsa, belki önce Finlandiya ardından İsveç, belki de ikisinin birden Vilnius Zirvesinde NATO üyesi olmasına onay verileceği görülüyor. Çavuşoğlu’nun bugün İsveç’e koşulları yerine getirmezse onay verilmeyeceğini yinelemesine rağmen Erdoğan’ın ABD’ye direnişinin uzlaşmayla sonuçlanması mümkün görünüyor.
Erdoğan kaybederse ne olacak? Altılı Masa hem terörle mücadele hem Batı, özellikle de Avrupa Birliği ile ilişkilerin geliştirilmesi sözünü şimdiden vermiş bulunuyor."

Haber

Türkiye'nin Finlandiya ve İsveç'le NATO müzakeresi toplantısı için tarih belli oldu