Edebiyatın birçok türünde ürün veren Erdal Çakıcıoğlu bu kez bir distopik romanla geldi okurunun karşısına. “Duyuyor musun Yorgo?” (2005), “Uyan Dimme, Gün Işıyor” (2007), “Kır Zincirini Prometheus!” (2014), “Bıçkın / Delikanlı”(2016), “Kibele’nin Kızları“ (2017), “Orta Oyunu” (2022) ve şimdi Hava – Su – Toprak alt başlığıyla Elçi / Hasuto (2022).

Roman, “Şimdi, artık zaman belirsiz. Tarih yok. Tarihini de yok etti insanoğlu” cümleleriyle başlıyor. Yaşamakta olduğumuz bu karanlıktan çıkamayan insanın gezegenimizi nasıl bir cehenneme dönüştürebileceğini anlatıyor: 

“Gökyüzü gri ve kirli hep. Boz bulanık bir dumanla, hiç dağılmayan bir sisle kaplı. Güneş görünmüyor gökyüzünde, ay görünmüyor. Yok ikisi de. Dünyaya, insanoğluna küskün. Göstermek istemiyorlar sevimli yüzlerini. 

Mevsim yok, gün yok. Zaman kavramı yok. Yitip gitmiş hepsi.

Nerede olduğunu da bilmiyor insanoğlu…

Hangi ülkede? Ülke yok. Çoktan silinip gitmiş sınırlar. Ne ırk kalmış, ne ulus ne soy sop… Sadece hepsi birbirine benzeyen beton yığını kentler var. Gökdelenler var.”

Romanı okurken, insanoğlunun neden o kadar geç kaldığını anlamakta güçlük çekiyoruz. Sanıyorum, yazarımız en olumsuz koşullar altında bile umudun varlığını anlatmak istemiş. Bitkileri, ormanları, çiçekleri ve hayvanları yok edilmiş; yeraltı suları ve toprağı siyanürle; ırmakları ve denizleri atıklarla kirletilip zehirlenmiş bir doğa... Küresel ısınmayla buzulları erimiş, okyanusları ve denizleri yükselmiş, kıyı kentlerini ve verimli ovalarını su basmış, mavisini yitirmiş bir yorgun gezegende geçiyor roman. Zulüm ve sömürü had safhada. Savaşa savaşa artık sadece birkaç yüz milyon insan kalmış.

“Bunlardan birkaç bini, Güney Okyanus’taki küçük adalardan birinde, minik bir yeşil alanın – Bereketli Vadi’nin – çevresinde birikmiş, ilkel koşullar altında yaşam savaşı veriyor. Her an biraz daha yükselen okyanustan kaçmak için, adım adım tepelere, tepelerdeki derme çatma barınaklara doğru çekiliyorlar umutsuzca.”

Romanın hemen başlangıcında yer ve zamanı böyle tanımlıyor Erdal Çakıcıoğlu. Güney Okyanusu’ndaki bu adadaki görkemli sarayında bir diktatör yaşıyor; adı Başkan Zima. Başkan Zima’nın adına “Göz” dediği gözcüleri, askerleri, komutanları, robot savaşçıları, hareminde güzel kadınları, danışmanları, açlık ve zulümle yönettiği bir de halkı var. 

Roman başkahramanı Elçi Hasuto, olağanüstü yetenekleri olan bir uzaylı. Elçi Hasuto’nun klon sevgilisi Lili, Lili’yi klonlayan Profesör Ulgo Çaki, direnen efsane kadın Sakra, ünlü sinema aktristi Lili – Fi, zulme karşı direnmeyi unutmuş halklar ve giderek yamyamlaşmış “çöl uğruları”…

Evet, bu bir distopik romandır. Ne ki, en olumsuz koşullarda bile “büyük insanlık”, öncülerini yaratıyor, adına “devrim” dediğimiz o onurlu kurtuluşun bir yolunu mutlaka buluyor. 

“Büyük insanlık” romanda belirtilen zamanlardan ve koşullardan çok daha erken ve çok daha kolay yapacak devrimini. Mavi gezegeninin daha fazla örselemesine izin vermeyecek. Bundan sevgili Çakıcıoğlu’nun da kuşkusunun olmadığını biliyorum. Bence o, bir kez daha “ya Sosyalizm ya barbarlık” tezinin altını çizmek; en olumsuz koşullarda bile devrimin zorunlu ve mümkün olduğunu göstermek istiyor.

Matematikte “olmayana ergi yöntemi” diye adlandırdığımız bir ispat yöntemi vardır. Bu yöntemde bir an için ileri sürülen tezin yanlış olduğu varsayılarak işe başlanır ve akıl yürütülerek bir çelişkiye ulaşılır. Buradan, “öyleyse ileri sürülen tez doğrudur”, sonucuna varılır. Erdal Çakıcıoğlu bu romanda olmayana ergi yönteminden yararlanıyor gibi. “Büyük insanlık bu deli gömleğini yırtıp atacaktır”, tezini en olumsuz koşullarda ele alıp inceliyor. Sanırım o nedenle devrimin imkânsız gibi gözüktüğü bir yerde ve zamanda başlatıyor romanını. Bu koşullarda bile bu kahrolası düzenin böyle gitmeyeceğini, insanlığın kendilerine biçilen deli gömleğini yırtıp atacağını bize göstermek istiyor. 

Erdal Çakıcıoğlu çalışkan ve üretken bir yazar. Dünyaya sınıfın camından bakıyor. Dili arı, anlatımı zaman zaman şiirin kapılarını zorluyor. Romanın kurgusu da oldukça ilginç geldi bana. Çakıcıoğlu romanı kahramanlarına anlattırıyor. Böylece anlatımına kolaylık ve kıvraklık kazandırıyor. Bence öze en uygun biçimi yakalamış Çakıcıoğlu.

"Keşke öncü olarak Hasuto gibi olağanüstü yetileri olan bir uzaylının yerine bir dünyalıyı seçmiş olsaydı", demeden geçemiyorum. 

Büyük Usta’nın dediği gibi; “Hayır, gelecek günler için gökten ayet inmedi bize. Onu biz, kendimiz vadettik kendimize."

Elçi / Hasuto
Hava – Su – Toprak  ( Roman)
Yazar: Erdal Çakıcıoğlu
1.Baskı: Şubat 2022
Sayfa Sayısı: 328
Baraka Kitap Yayıncılık