Sayfa yolu
Enerji zamları patronların cebini doldurdu: Art arda kâr açıklamaları
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Turgut Yıldız
Yayın Tarihi: 11.05.2022 , 17:38 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
Yılbaşında elektrik ve doğalgaza gelen fahiş zamların ardından doğalgaza Nisan ayında tekrar zam yapılmıştı. Zamlar ve sübvansiyonlarla zenginleşen patronlar rekor kârlar açıklamaya devam ediyor. 2021’de rekor kâr açıklayan EnerjiSA’nın ardından Aksa enerji de 2022 ilk çeyreğinde 1,2 milyar TL kâr açıkladı.
Aksa Enerji, 2022 yılının ilk çeyreğinde net kârını 2021’in aynı dönemine göre 5 kattan fazla artırarak 1,2 milyar liraya yükseltti. Aksa Enerji hem elektrik hem de doğalgaz alanında üretim, dağıtım, perakende satış ve ithalat-ihracat faaliyetleri gösteriyor. Aksa Enerji’den önce de EnerjiSA Şubat ayında 2021 yılı için rekor kâr açıklamıştı. AKP döneminde özelleştirme ve piyasalaşma hamleleriyle zenginleşen enerji patronlarının kârları kriz koşullarında zamlar ve halkın parasıyla yapılan sübvansiyonlar aracılığıyla korunuyor.
Enerji tamamen özelleşti ve piyasalaştı
AKP’li yıllarda elektrik sektöründe üretim, dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin ayrı ayrı özelleşmesi ve tamamen piyasalaşmasıyla elektrik borsada alınıp satılan aracılar tarafından pazarlanan bir varlığa dönüştü. Bu durum evlerimize gelen faturalarda en az üç şirketin kârının bulunmasına yol açtı.
Aralarında Aksa ve EnerjiSA’nın da bulunduğu bir avuç şirket, kazançları yasalarla garanti altına alınacak şekilde ülkenin elektrik üretim tesisleri ve altyapısını adeta ele geçirdi. Bununla birlikte enerji talebi plansızca kısa vadeli ve sadece kâr odaklı yatırımlarla karşılanmaya çalışıldı. Böylelikle bugünkü enerji kıtlığı çeken, kaynakların neredeyse tamamında dışa bağımlı ve döviz karşısında aşırı kırılgan bir Türkiye yaratıldı.
Rekor kâr açıklayan Aksa Enerji de AKP döneminde hızlanan enerji özelleştirmeleri ile devlet bünyesindeki doğalgaz ve elektrik dağıtımı şirketlerini satın alarak büyüdü. Şu anda Aksa Enerji’nin bağlı bulunduğu Kazancı Holding Çoruh ve Fırat dağıtım bölgelerinde 9 ilde elektrik tedarik şirketlerinin sahibi. Aynı zamanda 31 ilde de doğalgaz dağıtım şirketinin sahibi.
Bir yanda artan kârlar diğer yanda kesinti ve zamlar
Fahiş zamlar ve sübvansiyon politikalarına tepkilerin yükselmesi üzerine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) elektrik dağıtım şirketlerine yönelik, “Astronomik düzeyde kâr elde edilmesi kesinlikle söz konusu olamaz” derken şirketlerin ardı ardına rekor kârlar açıklaması gerçeği gözler önüne seriyor.
Enerji alanında zamlarla ve kesintilerle yükselen tartışmalara AKP kanadından sürekli verilen sübvansiyon yanıtları aslında gerçeği yansıtmıyor. Hükümet yurttaşların faturaları düşsün diye değil patronların kârı eksilmesin diye sübvansiyon uyguluyor. Patronların bir gün bile zarar etmemesi için türlü önlemler alınırken faturaların ödenemez miktarlara ulaşması nedeniyle yurttaşların karanlıkta veya soğukta kalmasını kimse umursamıyor.
Sübvansiyon mekanizması basitçe, enerji şirketlerinin kâr edecekleri fiyatlardan enerji sayıldığı takdirde yurttaşların alamayacak olması nedeniyle aradaki bir miktarı devletin karşılaması anlamına geliyor. Ancak devletin karşılamanın aslında toplumun karşılaması olduğunu kimse vurgulamıyor. Neticede yurttaşların vergileri ile oluşturulan bütçeler kuralsız ve hesapsızca patronlara aktarılıyor.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.
