Heyet Tahrir'uş Şam (HTŞ) yönetimine bağlı silahlı kuvvetler ile çatışma halinde olan Hikmet el Hicri liderliğindeki Dürzi silahlı güçlerin, Rojava modelini uygulamak için harekete geçtiği belirtildi.

T24'ten Namık Durukan'ın aktardığına göre Suriye'nin güneyindeki Süveyda ilinde, Dürzi Muvahhidin Tarikatı'nın ruhani liderliği, ilin yönetimini üstlenmek üzere üst düzey yargıç ve avukatlardan oluşan bir Yüksek Hukuk Komitesi'nin kurulduğunu açıkladı. 

Açıklama kapsamında, geçici bir yürütme ofisi ve iç güvenlik güçleri için yeni bir güvenlik liderliği atandığı duyuruldu.

Rojava ile iletişime geçildi

HTŞ yönetimi Süveyda’dan silahlı güçlerini çekti ancak Dürzilerle yaşanan çatışmalar kentin dış kesimlerinde sürüyor. Dürzilerin, bölgede özerk bir yönetim modeli kurmak için kısa süre önce Rojava ile diyaloğa geçtiği öğrenildi.

Gazeteci İhsan Kaçar’ın iddiasına göre, yerel yönetim ilanı öncesi Dürzi topluluğu temsilcileri ile Rojava yetkilileri arasında görüşmeler gerçekleştirildi. Dürzilerin bu görüşmelerin ardından rojava'da uygulanan özyönetim modelini benimsediği öne sürüldü

Yerel yönetimin gerekçesi

Atılan adım, "Süveyda ilinin son dönemde tanık olduğu hassas süreç ve katliamlar sonrasında huzur ve güvenliğin yeniden tesis edilmesi" gerekçesine dayandırıldı. 

Dürzi ruhani liderliği, bölgedeki üst düzey yargıç ve hukukçulardan oluşan "Yüksek Hukuk Komitesi"nin kurulmasına karar verirken, komitenin temel görevi, Süveyda'daki idari, güvenlik ve hizmet sektörlerini yönetmek, kamu ve özel kurumlara ait mülkleri korumak ve yolsuzlukla mücadele etmek olarak tanımlandı.

Yüksek Hukuk Komitesi'nin üyeleri Hakim Muhaned Ebu Faur, Hakim Eymen Harfuş, Hakim Mufid Ammaşe, Hakim İsam Aravi, Hakim Şadi Murşid, Hakim Mutez Saiğ, Avukat Keyan Sabbağ, Avukat Enes Hatum, Avukat Mutez Rıdvan olarak açıklanırken, komite ilk icraat olarak, hizmet sektörlerini yönetmek üzere geçici bir yürütme ofisi kurduğu duyuruldu.

Kurulan ofisin amacı ise "vatandaşlara en hızlı şekilde hizmet sunmak" olduğu ifade edildi.

Öte yandan yapılan açıklamada yürütme ofisindeki kurumlar ile görev dağılımlarına yönelik de bilgi verildi. Açıklamaya göre belirlenen çalışma alanları şöyle:

• Belediye ve Belde Meclisleri Sektörü
• Sosyal İşler, Çalışma, Kızılay ve Yükseköğretim Sektörü
• Ulaştırma, Haberleşme, Elektrik ve İletişim Sektörü
• Sağlık, Kültür, Gençlik ve Spor Sektörü
• Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Sektörü
• Planlama, Bütçe ve Kamu Şirketleri Sektörü
• Tarım, Su Kaynakları ve İmar İşleri Sektörü
• Eğitim, Turizm, Tarihi Eserler, Çevre ve Maden Kaynakları Sektörü

'Esad yönetiminde generaldi' iddiası

Maher Galib Andari’nin Süveyda Valiliği Genel Sekreteri olarak atandığı vurgulanan açıklamada, Yüksek Hukuk Komitesi, ayrı bir bildiriyle "güvenliği pekiştirmek ve vatandaşları korumak" amacıyla İç Güvenlik Güçleri için yeni bir liderlik atandığı duyuruldu. 

Bu kapsamda Tuğgeneral Şukeyb Ecved Nasr, Süveyda İç Güvenlik Güçleri Komutanı olarak, Tuğgeneral Enver Adil Rıdvan ise Komutan Yardımcısı olarak görevlendirildi.

HTŞ yönetimine yakın medya kaynakları, Süveyda’da Hikmet el-Hicri tarafından kurulan “Yerel Yönetim”in İç Güvenlik Güçleri Komutanlığı’na atadığı Tuğgeneral Şukeyb Ecvet Nasır’ın Beşar Esad yönetimi döneminde Tartus’taki Siyasi Güvenlik Şubesi’nin başkanlığını yaptığını ileri sürdü.

Yapılan açıklamada, atılan bu adımların, son dönemde yaşanan gerginliklerin ardından ilde istikrar ve güven ortamını yeniden sağlamayı ve vatandaşların işlerini yönetmeyi hedeflediği belirtildi.

Bu gelişme, Temmuz 2025'te Dürzi gruplar ile merkezi hükümete bağlı güçler arasında yaşanan ve yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesine neden olan şiddetli çatışmaların ardından geldi. Dürzi ruhani liderliği, kısa süre önce de bölgede çeşitli komiteler kurarak özerk bir yapıya doğru adımlar atmıştı.

Ne olmuştu?

Çatışmalar, geçtiğimiz haftalarda bir Dürzi kamyon şoförünün kaçırılmasının ardından intikam saldırısının başlaması ve ülkenin dört bir yanından aşiret savaşçılarının bölgedeki Bedevi topluluğuna destek olmak için Süveyda'ya akın etmesiyle patlak verdi.

Çatışma, Heyet Tahrir'uş Şam'ın (HTŞ) müdahalesiyle daha geniş bir boyut kazandı. HTŞ'ye bağlı güçlerin müdahalesi sonrasında çatışma, Şam ile Dürzi güçlerinin savaşına dönüştü.

HTŞ yönetimine bağlı Savunma Bakanlığının kente güvenlik güçleri sevk etmesiyle, Dürzi sivillerin öldürüldüğüne dair katliam görüntüleri de kamuoyuna yansımaya başladı.

İsrail ise Süveyda ve Suriye'nin başkenti Şam'a yoğun hava saldırıları düzenledi. Saldırıların gerekçesinin, azınlık grubunun bazı üyelerinin hükümet güçlerini kendilerine yönelik kötü muameleyle suçlamasının ardından Dürzi topluluğunu korumak olduğu iddia edildi.

HTŞ hükümeti, güvenlik güçlerini Süveyda'ya konuşlandırdıktan saatler sonra, Dürzilerle çatışan Bedevi savaşçıların vilayetten çıkarılmasını emretti ve bölgedeki çatışmalara son verildiğini duyurdu.

Suriye Sağlık Bakanlığı'na göre çatışmalarda en az 260 kişi öldü, 1700 kişi de yaralandı. Çatışmaya dahil olan silahlı gruplar ise ölü sayısının 900'ün üzerinde olduğunu belirtiyor. Bu süreçte 87 binden fazla kişi de yerinden edildi.

ABD aracılığıyla Suriye ile İsrail heyetleri Paris'te bir araya geldi ve görüşmenin ardından varılan anlaşmaya ilişkin çeşitli iddialar basına yansıdı. İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'nin aktardığına göre anlaşma hükümlerinin uygulanmasını ABD yetkililerinin denetlyeceği, Suriyeli aşiret güçleri ile İç Güvenlik Güçleri'nin Dürzi nüfuslu bölgelerden çekileceği ve Dürzi grupların bu bölgeleri tarayarak tahliyeleri doğrulayacağı belirtildi.

Anlşama doğrultusunda Süveyda sakinlerinden oluşan yerel konseyler idari sorumlulukları üstleneceği ve hizmet sağlayacağı aktarıldı. Ayrıca, ihlalleri belgelemek ve ABD tarafına raporlar sunmak üzere yeni bir izleme komitesi kurulacağı ifade edildi. Anlaşmanın ayrıca İsrail’in Golan Tepeleri’ndeki işgalini genişletmesinin ardından ısrarla talep ettiği Kuneytra ve Dera vilayetlerinde de silahsızlanma sürecini kapsadığı belirtildi.

ABD'den 'Suriye' raporu: 'SDG'nin Suriye ordusuna entegrasyonu çıkmaza girdi'