ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında ülkenin lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinden 9 gün sonra İran’da yeni lider belirlendi. 

İran devlet medyasına göre, Hamaney’in ikinci oğlu Mücteba Hamaney ülkenin yeni lideri olarak seçildi.

İran’daki 88 üyeli Uzmanlar Meclisi’nin oy çokluğuyla seçtiği Mücteba Hamaney için halka birlik çağrısı yapıldı. 

ABD ve İsrail’in, Ali Hamaney’in Tahran’daki yerleşkesine düzenlenen bombardımanda Hamaney’in eşi, kızı, damadı ve torunu hayatını kaybetmişti. 56 yaşındaki Mücteba Hamaney’in ise saldırı sırasında bölgede bulunmadığı ve bombardımandan sağ kurtulduğu aktarılmıştı.

İktidar içindeki en güçlü isimlerden biriydi

Mücteba Hamaney uzun yıllardır İran’daki iktidar yapısının en etkili isimlerinden biri olarak görülüyordu. Hiçbir zaman seçimlere katılmayan ve kamuoyunda fazla görünmeyen Hamaney, babasının çevresindeki en güçlü figürlerden biri olarak tanınıyordu.

Özellikle İran Devrim Muhafızları Ordusu içindeki güçlü bağlantılarıyla bilinen Mücteba Hamaney’in babasının yerine geçebilecek isimlerden biri olduğu sık sık dile getiriliyordu.

Protestoların bastırılmasıyla ilişkilendiriliyor

Mücteba Hamaney’in adı yaklaşık yirmi yıldır İran’daki protestoların bastırılmasıyla ilişkilendiriliyor.

Özellikle 2009’daki “Yeşil Hareket” protestoları sırasında seçimlere müdahale edildiği ve Devrim Muhafızları’na bağlı Besic güçlerinin protestoculara karşı kullanılmasında rol oynadığı iddiaları reformist çevreler tarafından sık sık dile getirildi.

Son yıllarda İran’da meydana gelen kitlesel protestolarda da Besic güçleri iktidarın başlıca müdahale aygıtlarından biri olarak öne çıktı.

Devrim Muhafızları ile güçlü bağlar

Mücteba Hamaney gençlik yıllarından itibaren güvenlik aygıtlarıyla yakın ilişkilere sahip bir isim olarak biliniyor. 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında Devrim Muhafızları’nın Habib Taburu’nda görev yaptı.

O dönemde birlikte görev yaptığı bazı isimler daha sonra İran’ın güvenlik ve istihbarat kurumlarında üst düzey pozisyonlara yükseldi.

Batılı ülkelerin yaptırım listesinde bulunan Mücteba Hamaney’in aynı zamanda geniş bir ekonomik ağ kurduğu da iddia ediliyor.

Bu iddialar doğrudan kendisinin adına kayıtlı işlemler üzerinden değil, İran yönetimiyle bağlantılı kişiler ve şirketler üzerinden yürütülen finansal ağlar üzerinden dile getiriliyor.

Dini statüsü tartışmalı

Mücteba Hamaney’in dini konumu da İran içinde tartışma konusu.

Hamaney yalnızca “hüccetülislam” yani orta düzey bir din adamı unvanına sahip. Oysa İran’daki dini liderlerin genellikle “ayetullah” seviyesinde olması bekleniyor.

Ancak benzer bir durum babası Ali Hamaney için de yaşanmıştı. Hamaney 1989’da dini lider olduğunda ayetullah değildi ve yasa bu duruma uygun şekilde değiştirilmişti. Aynı tür bir düzenlemenin Mücteba Hamaney için de yapılabileceği belirtiliyor.

ABD-İsrail'in İran saldırılarının onuncu gününde yaşananları canlı haberimizden takip edebilirsiniz.