Dardanel fabrikasında çalışan işçiler düzenli maaş alamıyor. En son Ağustos ayı maaşlarını Eylül ayında aldıklarını ifade eden işçiler, ne kirayı ne de faturalarını ödeyebiliyor.

Çocuklarını kuru ekmekle doyurup okula yollayan işçiler patronun vurdumduymazlığına tepki gösteriyor.

Konu işçilerin, Patronların Ensesindeyiz Mücadele ve Dayanışma Ağı'na ulaşmasıyla ortaya çıktı. İşçiler, maaşların ödenmemesinin bir rutin haline geldiğini, itiraz edenlerin ise işten atılmakla tehdit edildiğini söyledi.

soL'a konuşan işçiler, dayanacak güçlerinin kalmadığını belirterek yaşadıkları sorunları anlattı.

'Yıllardır burada çalışıyorum, düzenli maaş yattığını görmedim'

İşçilerden Serhat*, karşılaştığı sorunları anlatırken en başta düzenli maaş alamamayı sayıyor:

"Yıllardır buradayım. Düzenli maaş yattığını görmedik. Alıştırmışlar insanları. Zaten çoğunluğu dönemsel çalışıyor. Balık sezonu gelince burada çalışıyorlar, o bitince zeytin toplamaya gidiyorlar. 'Para bir şekilde yatar hesaba, biz de boşta kalmamış oluruz' diye bakan var. Ama derdin büyüğü sabit çalışanlarda. Kredi kartları, ev sahipleri, faturalar... Hepsi sorun."

Serhat, fabrikada birçok kişinin ailece çalıştığını, çünkü bir maaş ile geçinmenin mümkün olmadığını vurguluyor:

"Çoğu çalışan kadın ya kardeşi ya babası ya da eşi çalıştığı için, eve ikinci bir maaş girsin, geçim olsun diye çalışıyor fabrikada. Artık kimse tek maaşla geçinemiyor zaten. Bir yıl içinde çalıştığı para parça parça, yarım yamalak da olsa yatıyor. Eve giren bir sabit maaş olunca ses çıkarmıyorlar. Korkuyorlar. 'Nasıl olsa bu, üç ay sonra da olsa yatar, biz de evin ihtiyaçlarını karşılarız' diye bakanlar var. Ama çoğumuz tek maaşla buranın gözünün içine bakıyoruz. O da gecikince her şey duruyor."

'Çocuğumu kuru ekmek yedirerek yolladım okula'

Dardanel çalışanlarından Funda* ise geçimin sağlanamadığının altını çizerek,"Düzenli maaş alamayınca geçim de olmuyor, tencere de kaynamıyor" diyor.

Funda, yaşadıkları tabloyu şu sözlerle anlatıyor:

"Düzenli gelir olmayınca, maaşlar zamanında ödenmeyince mutfak da yürümüyor. Bakın buzdolabının hali bu, bunu az evvel çektim. Şaka yapmıyorum, abartmıyorum, bu haldeyiz. Bakın bu da bir başka arkadaşımın fotoğrafı. Sabah çocuğuna bunu yedirip okula yollamış. Ben de aynı şekilde. Kuru ekmeğin yanına bir yumurta bulunca 'iyi oldu' diyoruz. Bu hale getirdiler bizi."

'Yabancı işçi getiriyorlar, sayısı da artacak diyorlar'

Fabrikadaki bir diğer gündem ise göçmen işçiler. Serhat durumu şöyle aktarıyor:

"İşçi getirdiler, bir sürü. Özbekistan'dan getirildi diye duyduk, tam bilmiyoruz. Ama sayısı artacakmış. Bunlara yatacak yer veriyor, karnını doyuruyor. Askeri kışla gibi, 20 bin liraya çalıştırıyormuş. Bundan sonra daha çok gelecek, sayısı artacak diye rivayet var. Yani adamlar bize verdikleri eksik maaşı bile çok görüyor, daha azına işçi getirecekler diye plan yapıyorlar."

'Zorla gelin dedikleri işlerin sigortası yatmıyor'

İş yerinde yaşanan sorunlardan biri de sigortaların eksik yatırılması. Funda bu sorunu şöyle anlatıyor:

"Sürekli WhatsApp'ta yazıp çiziyorlar. 'Yarın gelmeyenlerin listesini alacağız', '29 Ekim'de gelmek zorundasınız' falan diyorlar. Resmi tatillerde zaten çalışıyoruz. Hadi onu geçtim, bari sigortaları sağlam yatırın. Bir bakıyoruz, mesela ben o ay fazla çalıştıysam eksik sigorta yatırılıyor."

Sorunlar yeni değil

Dardanel fabrikasında işçilerin karşı karşıya kaldığı sorunlar yeni değil. Fabrika, geçmişte de benzer hak gasplarıyla kamuoyunun gündemine gelmişti.

2020 yılının Mart ayında fabrikada yaşanan ciddi bir iş kazasının üzeri örtülmek istenmişti. Beli kırılan ve felç kalma riskiyle ağır bir ameliyat geçiren balık temizleme işçisi Arzu Kırmızıgöl, şikayetçi olduğu için yöneticilerin psikolojik baskısına maruz kalmış ve tazminatsız şekilde işten çıkarılmıştı.

Bu haksız işten çıkarma, fabrikadaki ağır çalışma koşullarına ve yoğun mesai dayatmasına isyan eden 200 civarında balık temizleme işçisinin sabah mesaisinde işbaşı yapmayarak fiili bir grev gerçekleştirmesinin hemen ertesi günü yaşanmıştı.

Aynı yılın Ağustos ayında ise pandemi dönemi fırsat bilinerek fabrikada "kapalı devre çalışma sistemi" adı altında işçiler tesise hapsedilmişti. Bu uygulamanın ardından Türkiye Komünist Partisi (TKP) Çanakkale İl Örgütü, işçilerin sağlığını ve haklarını hiçe sayan Dardanel hakkında suç duyurusunda bulunarak konuyu yargıya taşımıştı.

*İşçilerin isimleri değiştirilmiştir.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.