Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rusya-Ukrayna savaşının sahada değil masada sona ereceğini belirterek, "Sahada askeri kazanımlarla biteceğini düşünmüyoruz. Böyle bile olsa on yıllar sürebilecek bir savaş riski var” dedi.

Gelecek yıl Cumhuriyet'in 100, hariciye teşkilatının ise 500’üncü yılının kutlanacağını belirten Çavuşoğlu, "Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılını tüm dünyada bir 'Türkiye Yüzyılı' yapma hedefimiz var. Gazi Mustafa Kemal Atatürk Cumhuriyetimizi kurduktan sonra 'Yurtta sulh, cihanda sulh' demiş. Bu ilke doğrultusunda, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılını tüm dünyada barışın yüzyılı yapmaya çalışıyoruz" diye konuştu.

'Dünyanın ekonomik ağırlık merkezi batıdan doğuya kayıyor'

Küresel belirsizlik ortamının nedenlerine de değinen Çavuşoğlu, şöyle devam etti:

"Kriz-sistem döngüsü tarihsel bir gerçek. Modern uluslararası sistem kurulduğundan beri krizler yerini düzene bırakıyor, sonra yeniden kriz dönemi geliyor. Bu süreçte dikkat çeken bir gerçek var. Krizden sonra kurulan sistem ömrü gitgide kısalıyor. Mesela 1648’de Westphalia’da kurulan sistem Napolyon Savaşları’na kadar yaklaşık 1,5 asır sürdü. 1814’te Viyana Kongresi’nde kurulan sistem 1. Dünya Savaşı’na kadar yaklaşık 1 asır sürdü. 1945’te 2. Dünya Savaşı sonrasında kurulan sistem 1989’da Soğuk Savaş’ın bitimine kadar yarım asır sürdü.1989’da kurulan sistem nasıl? Ortaya çıkan tek kutuplu sistem ise hızlı bir şekilde çok kutupluluğa evrildi, halen de sistem kimliğini arıyor. Yani kurulmuş bir sistem yok. Biz buna belirsizlikler çağı diyoruz."

Çavuşoğlu, dünyada yaşanan gelişmelerin ve değişimlerin diplomasiye de yansıdığını ifade ederek, Batı'nın ekonomik ve hegemon gücünü yitirdiğini, Batı merkezli okumaya alternatiflerin ortaya çıktığını anlattı.

"Dünyanın ekonomik ağırlık merkezi her yıl 140 kilometre hızla batıdan doğuya kayıyor, yani Asya'ya kayıyor" diyen Çavuşoğlu, Brezilya, Hindistan, Güney Afrika ve Türkiye gibi bölgesel aktörlerin küresel aktörler olmaya başladığına işaret etti.

'Aktif ve güçlü olmazsak akıntıya kapılma riski var'

Çavuşoğlu, dünyanın yeni bir sistem değişiminin başında olduğunu belirterek, bu değişime ayak uydurmanın ve değişimi yönlendirmenin önemli olduğunu kaydetti.

"Aktif ve güçlü olmazsak akıntıya kapılma riski var" şeklinde konuşan Çavuşoğlu, bu nedenle Türk dış politikasının "etkin, insani, çok yönlü, çok aktörlü, esnek, gerçekçi ama değerlere dayalı olduğunu" ileri sürdü.

Türkiye'nin arabuluculuk girişimlerine de değinen Çavuşoğlu, Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı gibi organizasyonlarda Türkiye'nin arabuluculuk konularında öncü olduğunu söyledi.

Çavuşoğlu, Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik yürütülen çabalara ilişkin, "Dün Medeniyetler İttifakı toplantısı için Fas'ın Fes şehrindeydik. Herkes artan ırkçılıktan, hoşgörüsüzlükten, yabancı düşmanlığından, göçmen düşmanlığından ve bunların yarattığı yansımalardan bahsederken aynı zamanda tahıl krizinin çözülmesinin de bu anlamda önemini vurguluyor. Çünkü krizler birbirini besliyor" dedi.

Ukrayna ile Rusya arasında esir değişiminin Erdoğan'ın girişimleriyle mümkün olduğunu söyleyen Çavuşoğlu, Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu (Rosatom) ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı temsilcilerinin de Zaporijya Nükleer Santrali ile ilgili konuları Türkiye'nin girişimleriyle gerçekleştirdiğini ifade etti.

'Öyle ya da böyle bu savaş masada bitecek'

Çavuşoğlu, savaşın diplomasiyle çözümü için de Türkiye’nin çaba sarf ettiğini belirterek, “Mart ayına göre yeni şartlarda yeni gerçekler var, daha karmaşık hale geldi. O kadar kolay değil ama umudu kaybetmemek lazım. Öyle ya da böyle bu savaş masada bitecek. Sahada askeri kazanımlarla biteceğini düşünmüyoruz. Böyle bile olsa on yıllar sürebilecek bir savaş riski var” dedi.

Çavuşoğlu, “Aslında İstanbul’da bir araya getirdiğimiz zaman taraflar bir ateşkese çok yaklaşmışlardı. Ama sonra sihirli eller değdi ve tarafların masalardan uzaklaştığını gördük ve bugünkü noktaya geldik” diye konuştu.

AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın "iki ülkenin devlet başkanlarıyla eşit şekilde görüşebilen tek NATO ülkesi devlet başkanı olduğunu" söyleyen Çavuşoğlu, “NATO ülkesi olmak demek Rusya’yla ya da başka ülkelerle görüşemeyeceğimiz anlamına gelmez. Bu dengeyi iyi kollamak lazım” dedi.

'Türk dünyasının artık bu tür tehdit ve baskılara boyun eğmeyeceğini görmüş oldular'

Avrupa Birliği'nin (AB), ABD'nin Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'yle Kuzey Kıbrıs'ın TDT'ye gözlemci üye olmasına ilişkin verdiği tepkilere de değinen Çavuşoğlu, "AB'nin ABD'nin, Yunanistan'ın ve GKRY'nin rahatsızlığı olabilir ama biz onlar rahatsız olacak diye adım atmaktan korkarsak birliği sağlayamayız. Türk devletlerini tehdit ettiler, baskı yaptılar ama Türk dünyasının artık bu tür tehdit ve baskılara boyun eğmeyeceğini görmüş oldular" diye konuştu. (AA)