İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) İstanbul Şubesi, tarihi bir seçimi geride bıraktı. 

On yıllardır ilerici ve toplumcu mühendislik çizgisini sürdüren Çağdaş Mühendisler Grubu, 2 bin 305 oyda kalarak liderliği 2 bin 347 oy alan AKP'ye yakın Uygarlık Mühendisleri Grubu’na devretti.

Şaşkınlık yaratan bu 42 oyluk fark, seçimin ardından "Neden kaybedildi?" sorusunu gündeme taşıdı.

Kamu imkanları sandığa taşındı

Seçim sürecini yakından takip eden oda üyeleri, Uygarlık Mühendisleri Grubu’nun başarısında kamu imkanlarının rolüne işaret ediyorlar.

Oda üyelerinin aktardığına göre, kamu kurumlarındaki idareciler, mühendisler üzerinde nüfuzlarını kullandı. Bakanlıklar, Karayolları ve İSKİ gibi kurumlarda çalışan mühendislerin yanı sıra, iktidara yakın büyük müteahhitlik firmalarında görev yapan çalışanlar organize bir şekilde sandığa taşındı.

Bazı belediyelerde birim müdürlerinin, amirlerin hatta belediye başkanlarının dahi mühendislere AKP’ye yakın Uygarlık Mühendisleri Grubu’na oy vermeleri için “telkinde” bulunduğu belirtiliyor.

TOKİ ve Emlak Konut yöneticilerinin de Whatsapp grupları aracılığıyla benzer çağrılarda bulunduğu kaydediliyor.

AKP'li belediyelerden otobüsler kaldırıldı, oyunu kullanan 'rapor' verdi

Nitekim seçim günü yaşanan manzara da bu bilgileri destekler nitelikte.

Bir oda üyesinin aktardığına göre, kamu kurumlarından ve belediyelerden gruplar halinde getirilen mühendisler, sadece oy kullanmakla kalmayıp adeta bir "üst makama" rapor verir gibi hareket etti. Seçim günü “Şu kamu kurumunun şu biriminden geliyoruz, şu kadar arkadaşla oyumuzu kullandık, hayırlı olsun” diyerek salondan topluca ayrılan kişilere tanık olundu.

Geçmiş yıllarda da benzer manzaraların yaşandığını hatırlatan üyeler, bu kez baskının ve organizasyonun çok daha sistematik hissedildiğini vurguluyor.

Bunu doğrulayan bir gösterge de seçimin lojistiği. İnşaat Mühendisleri Odası üyelerinin oy kullanabilmesi için seçim günü belirli noktalardan otobüsler kaldırmasına rağmen, AKP'li ilçe belediyelerinden kaldırılan otobüslerle üyelerin seçim salonuna getirildiği görüldü.

Kampanya için yüz binlerce lira harcandı

Seçimi yerinde takip eden bir oda üyesi, soL'a yaptığı açıklamada yaşananların alışılagelmiş bir meslek odası seçiminin çok ötesinde olduğunu vurguladı. Geçmişte görülmemiş bir bütçenin bu seçim için harcandığını belirten üye, yüz binlerce liraya mal olan kahvaltılar, kamplar ve reklam çalışmaları yapıldığını ifade etti.

İnşaat Mühendisleri Odası bir meslek kuruluşu olduğu için İTO, İSO, TOBB gibi şirketlerin üyelikleriyle değil, bireylerin üyelikleriyle oluşuyor.

Ancak Uygarlık Mühendisler Grubunun seçim kampanyasını şirketlerin “sponsorlukları” yürüttüğü belirtiliyor. Bu da birtakım müteahhitlerin, kanunlara ve usule aykırı uygulamalara itiraz eden İstanbul İnşaat Mühendisleri Odası yönetimini hedef alan bir planın parçası olduğunu gösteriyor.

Örneğin Uygarlık Mühendisler Grubu’nun düzenlediği etkinliklerin son katılımcılarından biri Akyapı Yönetim Kurulu Başkanı sıfatıyla MÜSİAD Başkanı Mahmut Asmalı olmuştu. 

AKP’nin önde gelen isimleri tarafından desteklenen vakıf ve derneklerin sürece doğrudan müdahil olduğunu söyleyen üye, seçim atmosferini şu sözlerle özetliyor: "Oda kültürüne ve siyasetine tamamen mesafeli, hatta alerjisi olan kitleler, gerçekleşmesi mümkün olmayan vaatlerle sandığa getirildi. Seçim günü boyunca insanlar manipüle edildi, gerginlik tırmandırıldı."

Soylu'dan açık destek

Seçim sadece sandık başında değil, genel kurulun işleyişi sırasında da büyük tartışmalara sahne oldu. Genel kurula mühendis olmayan dışarıdan gruplar getirilerek divan oylamasına müdahale edilmeye çalışıldı. Özellikle ülkücü grupların salonda yarattığı gerginlik ve Çağdaş Mühendisler'e yönelik hakaretler, yer yer seçimin dahi önüne geçti. Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından atılan tekbirler, odadaki yeni yönetimin hedefini de ortaya koydu. 

Seçim sonucunun ardından eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun sosyal medya üzerinden paylaştığı kutlama mesajı bunu doğruladı. Soylu, 1999 yılında İstanbul İl Başkanı olduğu dönemde bu oda yönetimini ele geçirmek için bir ittifak kurduklarını ancak başaramadıklarını hatırlatarak, "Aradan geçen yıllarda köprünün altından çok sular aktı. Yeni yönetimi tebrik ediyor, görevlerinde muvaffakiyetler diliyorum" dedi.

Çağdaş Mühendisler kan kaybetti

Kamu olanaklarının seferber edildiği, dev bütçelerin ayrıldığı seçimin sonucunda Uygarlık Mühendisler Grubu oylarını yüzde 38 artırdı. 2024 seçimlerinde 1714 oy alan Uygarlık Grubu, bu seçimde oyunu 600'den fazla artırarak 2 bin 347'ye çıkardı.

Madalyonun diğer yüzünde ise Çağdaş Mühendisler Grubu’nun yaşadığı oy kaybı duruyor. Bir önceki dönemde 2 bin 507 oy alan grubun 2 bin 305’e gerilemesi, 202 kişilik bir fire verildiğini gösteriyor. 

Çağdaş Mühendisler Grubu uzun zamandır sandıktan birinci çıksa da son yıllarda düzenli olarak oy kaybetmeye başlamıştı.

Bu kaybın bir kısmı seçimlere katılım oranının düşmesinden kaynaklanırken, bir kısmının ise “üyelerle ilişki kurma” konusunda bırakılan boşluklardan kaynaklandığı kaydediliyor.

Özellikle genç mühendisler nezdinde bir kopuş yaşandığı kabul ediliyor. Oy kaybının büyük çoğunluğunun kamuda yeni çalışmaya başlamış veya 5-10 yıl önce mezun olmuş genç inşaat mühendisleri grubunda yaşandığı tahmin ediliyor.

Mega projelere 'dikensiz gül bahçesi' mi hazırlanıyor?

İMO İstanbul Şubesi’nin el değiştirmesi, sadece oda içi bir mesele olarak değil, İstanbul’un geleceğine yönelik de bir tehdit. 

TMMOB’un en güçlü bileşenlerinden biri olan odanın, bugüne kadar rant odaklı kent politikalarına, çevre tahribatına ve kontrolsüz mega projelere karşı yürüttüğü hukuk mücadelesinin yeni yönetimle birlikte zayıflayacağı tahmin ediliyor. 

Özellikle rantın ve toprak değerinin en yüksek olduğu İstanbul’da, denetleyici ve itiraz eden bir mekanizmanın devre dışı bırakılmak istendiği anlaşılıyor.