Dün, Milli Eğitim Bakanlığı; YÖK; ÖSYM; Yükseköğretim Kalite Kurulu; 127 üniversite; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı; Karayolları Genel Müdürlüğü; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu; Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün bütçe ve kesin hesapları görüşüldü.

İlk konuşma Allah’ın adıyla;

AKP grubu adına konuşan vekil sözlerine; “Günün ilk konuşmasına Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla başlamak istiyor, Allah’ın rahmeti ve bereketinin hepinizin üzerine olmasını diliyorum…” diye başladı. Konuşmasını, bir meslek lisesinin kendi yaptığı maske üretim makinesiyle günde 80 bin maske; bir başkasında savunma sanayisinde seri üretimle 250 çeşit mekanik parça üretildiği bilgisini vererek sürdürdü. 748’inci yılında Mevlana’nın anma etkinliklerinin bu yılki temasının “irfan vakti” olduğunu söyleyip bitirdi.

AKP Grubu adına konuşan bir başka vekil de ilkini aratmadı; “Celaleddin Rumi ‘Hamdım piştim yandım elhamdülillah’ derken en güzel iksiri ve insanıkâmilin yolunu göstermiştir.”

Tam da Milli Eğitim ve Yükseköğretim Bütçelerinin görüşüldüğü sırada yurt sorunlarını anlatmak için Ankara’ya gelen öğrencilerin araçlarının durdurulduğu, toplananların dağıtılmaya çalışıldığı; onlarcasının gözaltına alındığı haberleri geldi.

Bir başka gelişme daha oldu. Erzurum’da Kuran kursundaki erkek çocuklara cinsel istismar dosyasına gizlilik kararı verildi.

Mesleki Eğitim = Sömürü

Milli Eğitim Bakanı meslek okullarını atölye sanıyor; “Mesleki eğitim artık yeniden geleceğimize umut olmuştur, özellikle Covid-19 salgını günlerinde artan üretim kapasitesiyle, maskeden dezenfektana, tek kullanımlık önlükten yüz koruyucu siperliğe, solunum cihazından maske makinasına kadar toplumun ihtiyaç duyduğu tüm ürünleri kısa sürede üreterek…” diye cümleler kurdu. Bu cümlelerin ardından öğrencilerin, okullarda haftada bir gün eğitim almalarını, kalan günlerde işletmelerde işçi olarak çalıştırılmalarını savundu. Bakanın önerdiği yöntem; stajyer adı altında işletmelere köle emeği sağlamaktan başka bir anlam taşımadığı gerekçesiyle salondan epeyce eleştiri aldı.

Milli Eğitim Şûrası harcamaları yasal değil mi?

İYİP Grubu adına konuşan sözcü, Milli Eğitim Şûrası harcamalarının yasal olmadığını söyledi; “652 sayılı KHK ile MEB örgüt yapısı yeniden düzenlenirken Milli Eğitim Şûrası’na yer verilmemiştir…” Bu görüş doğruysa eğer yasal dayanağı kalmamış olan Şûra’ya tahsis edilen ödeneklerin reddedilmesi gerekirdi. Oysa tartışılmadı bile.

127 Devlet üniversitesinin toplam bütçesi Oxford Üniversitesi’nin üçte ikisi kadar

İYİP Grubu adına konuşan vekil, ilginç bir bilgiyi paylaştı; “127 devlet üniversitemizin toplam bütçesi 57 milyar 740 milyon liradır. Bu miktar, İngiltere’de sadece Oxford Üniversitesinin bütçesinin üçte ikisi kadardır.”

Bir ülkede çok üniversite kurulması iyi bir şey mi?

Türkiye’de 127 üniversite, 8 milyon üniversite öğrencisi olduğu belirtildi, karşılaştırma yapılabilmesi için şu sayılar verildi: Almanya’da 2 milyon 800 bin; İngiltere’de 2 milyon 380 bin üniversite öğrencisi var. Ve Türkiye’de her 4 üniversite mezunundan 1’i işsiz. İşsiz olduklarını anlamasınlar diye gençlerimize üniversite okutuyoruz.

ÖSYM para tuzağı

ÖSYM bütçesi görüşülürken öğrencilerden 2020 yılında 860 milyon lira toplandığı belirtildi ve darphane gibi para basıyor benzetmesi yapıldı. Şu örnekler verildi; “ÖSYM’de attığınız her adım para. Örneğin, başvuru hizmet ücreti 10 TL, şifre edinme 10 TL, her soruya itiraz 20 TL, soru kitapçığını inceleme 20 TL, TYT, AYT gibi sınavlarda başvuru ücreti 500 liraya yaklaşıyor.”

'Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde…'

AKP Grubu adına söz alan vekillerin hemen hepsi, önceki yıllardan farklı olarak, konuşmalarının bir yerine “Cumhurbaşkanımız sayın Recep Tayyip Erdoğan Beyefendi…”, “sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde…”, “Türkiye’mizi dünyada gıptayla bakılan ülkeler arasına getiren…çığır açan liderimiz, Cumhurbaşkanımız, Genel Başkanımız…” gibi sözler ekleyip teşekkür ediyorlar. Nedenini, “Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine” bağlayamayız. Bu yıl, yeni Anayasa’nın dördüncü bütçesi görüşülüyor. Önceki yıllarda bu denli abartılmamıştı. Başka bir anlamı olmalı. Bütçe görüşmelerinde konuşma hakkına kolay sahip olunamıyor. Belki söz hakkı alabilmenin koşullarından biridir, belki bir yerlere mesaj veriliyordur. Belki ülkenin bütçesiz kalması istenmiyordur, kabul edilmesinden sonra açıklığa kavuşur.

'Yeni İpek Yolu’nun kalbindeyiz'

Şu sözler Ulaştırma ve Altyapı Bakanına ait; “Avrasya’nın merkezinde yeni İpek Yolu’nun kalbinde yer alan ülkemiz, ticaretin seyrini belirleyecek bölgesel bir lider olan, hatta onun da ötesine geçecek dünya ekonomisinin oyun kurucularından biri haline geleceği tarihi bir dönemeçtedir.”

Bakan, Türkiye’nin önündeki fırsatları şöyle sıraladı; “Türkiye, sadece dört saatlik uçuş süresiyle 1 milyar 650 milyon insanın yaşadığı, 38 trilyon dolar GSMH sahip ve 7 trilyon 45 milyar dolar ticaret hacmi bulunan 67 ülkenin merkezi konumundadır. Bu stratejik konumumuzun bize yüklediği misyonla, ülkemizi tüm ulaşım modlarında bölgesel kesişme ve ‘hub’ noktası haline getiriyoruz. Karayolları, …demiryolları…hava limanları… deniz yapıları…haberleşme sistemleri… (inşa ediyoruz)”

AKP Grubu adına yapılan konuşmalarda; “…19 yılda dünyada takdir toplayan yap-işlet-devret modelleriyle 1 trilyon 137 milyar liralık kamu yatırımını hayata geçirmiş bir ülkeyiz”, “…dün ‘hayal’ denilen birçok proje, elhamdülillah bugün gerçek olmuştur”, Dünyanın 10 mega projesinin 6’sını biz yaptık”, “İnşallah ayın 19’unda 8’inci uydumuzu da uzaya fırlatacağız. İşte böyle bir bakanlığın bütçesini konuşuyoruz” sözleri havalarda uçuştu.

MHP de geri kalmıyor. Grup sözcüsü şunları söyledi; “Asya ve Avrupa arasında köprü görevi gören ülkemizin coğrafi konumunun sağladığı fırsatların ekonomik ve ticari avantajlara dönüşebilmesi için demir yollarında yeni yatırımlara ihtiyaç vardır.”

Bu sözlerden sonra hızını alamadı ulaştırma ve altyapıyla ilgisiz konulara geçti. Alıntı uzun ama okuması heyecan veriyor; “Kırk altı yıldır hayalet şehir olan kapalı Maraş, çok şükür ki aslına dönmüş, Kıbrıs halkının kullanımına açılmıştır. Müslüman Türk milletinin haklı ve meşru beklentisi karşılık bulmuş, Ayasofya’nın kapıları, hamdolsun, ardına kadar açılarak tertemiz alınların secdeyle buluşması sağlanmıştır. Tarih gözlerini açmış, coğrafya uykusundan uyanmış, Türklük ihtişamlı mazisinin iradesiyle kutlu bir istikbalin muhteşem rotasını çizmiş ve Karabağ Ermeni işgalinden kurtulmuştur.”

Dolarla yapılan sözleşmeler

Grubu adına konuşan HDP sözcüsü Numan Kurtulmuş’un basında yer alan sözlerine bir gönderme yaparak şunu sordu; “Numan Bey, Devletin verdiği Türk parasını dövize yatırmak ahlaksızlıktır demişti, yap-işlet-devret projeleri neyle yapıldı?”

Verilen örneklere baktığınızda ihaneti görüyorsunuz: “Osman Gazi Köprüsü’nün toplam maliyeti, yatırım, finansman, ağır bakım onarım, işletme giderleri toplamı 2,3 milyar dolardır. Garanti edilen gelir ise 13 milyar dolardır.” Bu bilgileri veren İYİP sözcüsü; “bu rakam yanlışsa düzeltirsiniz” dedi, kimseden ses çıkmadı. Demek ki yanlış değil.

Sözcü şöyle bir bilgi daha verdi; müşteri garantileri dövize endeksli olduğu için Osman Gazi, Yavuz Sultan Selim, Avrasya Tüneli ve Zafer Havalimanı 2021 yılında Hazineden 4 milyar 317 milyon lira fazladan ödenecek.

Yap-İşlet-Devret hesaplarına bir ek yapmakta yarar var: ülkeye zararını hesaplarken yalnızca bütçeden garanti ödemeleri dikkate alınıyor. Oysa kullananlardan dövize endekslenmiş geçiş ücretleri alınıyor, bunları da hesaba katmalıyız. Üstelik bunlar bütçeden değil doğrudan cebimizden çıkıyor. Az para değil: Sakarya’dan İzmir’e gidiş dönüş için 860 lira ödendiği belirtildi.

2022 yılı bütçesinin 12 Aralık günlü görüşmeleri ödenek ve harcama genel toplamlarının okunması ve oylanmasıyla bitirildi.