27 Mart günü haber ajanslarının talihsiz bir kaza olarak duyurdukları olaydan bahsetmek istiyorum. Alaska’nın kırsal bölgelerinde tatil yapmakta olan Petr Kellner’in de aralarında bulunduğu ekibi taşıyan helikopter kaza sonucu düştü. Kaza sonrasında Çekya’nın en zengin milyarderi olarak tanımlanan Kellner de dahil olmak üzere helikopterdeki 5 kişi – yaralı kurtulan bir kişi hariç – hayatını kaybetti.1 Burada dikkat çekmek istediğimiz küresel pandemi koşullarında dünyadaki emekçilerin yaşadıkları ortadayken bazı hayatların nasıl oluyor da “bambaşka” yaşanırken “yakalanmış” olmaları. 

Ölmeden önce PPF Group NV. adlı finans ve yatırım grubunun çoğunluk hissesi sahibi olan Petr 1964 yılı Mayıs ayında doğar. Sosyalist Çekoslovakya’nın kırsal kesiminde dünyaya gelir. Ancak dünyaya geldiği ülke sosyalist olmasına rağmen sorunlu bir ülkedir. 1968 Prag Baharı adıyla anılan ve emperyalist çevreler tarafından desteklendiği ortaya çıkmış bir karşı-devrimin yaşandığı bir ülke. Karşı-devrim ülkedeki az sayılamayacak komünist tarafından desteklense de Sovyetler Birliği önderliğindeki Varşova Paktı Orduları tarafından bastırılmak durumunda kalınmıştır. İşçi sınıfı iktidarına cephe alan girişim bastırılsa da ideolojik olarak ülke kaybedilmiş, piyasacı ve kapitalist düşünceler yaygınlaşmıştır. Ülkede sosyalizm 1991 yılında çökmüş olsa da “dava” çok önceleri kaybedilmiştir. İşte bu kayıp nesillerden bir “girişimci” adayıdır Petr. Batı Almanya kökenli Ricoh fotokopi makinalarının ithalatçısı olan bir devlet firmasında çalışmaktadır ama kafasında sürekli yırtma planları vardır. 

Sosyalizmin yıkılmasının ardından Batı Almanya ağırlıklı sermaye gruplarının başlattıkları kamu kaynaklarını yağmalama harekâtı başlatılır. İlk başlatılan özelleştirmeler girişimci Çekoslovak vatandaşlarına açılma kisvesi altında kapitalist devlere açılır. Petr Kellner de kendi düşüncesine yakın girişimci dostlarını bulmuş, gerekli yapılanmayı başlatmış, ilk özel şirketini kurmuştur. Ancak ortada bir eksik vardır, sermaye. Bunun için yine kamu kaynaklarını yağmalayarak devletin olan Sklo adlı cam fabrikasının başına çöreklenen başka bir girişimciden destek görür. İstediği kaynağı alan Kellner büyük bir reklam kampanyasına girişir ve yırtma planı yapan yurttaşlarının birikimlerini toplayarak özelleştirmelere aktif olarak katılır ve yağmada öne geçer. Bu ilk adımın ardından önü açılır ve Avrupa sermayesinin de dahil oluşuyla önemli bir aktör haline gelir. Bundan sonra ülkedeki ilk özel televizyon TV Nova’yı satın alır, İtalyan sigorta devi Generali ile işbirliği yapar. Macaristan, Bulgaristan ve Sırbistan’da telekomünikasyon firmalarının hisselerini alan, çok çeşitli bankalarda payı bulunan grup Avrupa sermayesinin önemli bir kolu haline gelir.

Sosyalizmde doğmuş olmasına rağmen emekçi halk iktidarına sırt çevirmiş bir genç. Kapitalist ideolojiye sarılıp kamu kaynaklarını yağmalayarak zengin olan bir girişimci. Milyarlarca insan küresel pandemi sırasında aç kalmamak için ölümü göze alıp çalışmak zorunda kalırken, Alaska’da yapmakta olduğu kış tatili sırasında helikopter kazasında ölen bir milyarder. Döngü tamamlanmış diyebilir miyiz?

Haber

Alaska'da helikopter düştü: Çekya'nın en zengin ismi ölenler arasında