Göçmenlere yönelik baskının ve göç karşıtı siyasetin giderek güçlendiği Almanya, diğer yandan ekonomisini ayakta tutabilmek için yabancı işçilere giderek daha fazla bağımlı hale geliyor.

Alman hükümetinin Federal Meclis’te (Bundestag) Sol Parti’nin soru önergesine verdiği yanıta göre, Haziran 2025 itibarıyla ülkede personel açığının bulunduğu, Almancada “Engpassberufe” olarak adlandırılan mesleklerde yaklaşık 8,8 milyon kişi çalışıyor.

Bunların yaklaşık 1,3 milyonu, yani yüzde 14,6’sı yabancı ülke vatandaşı.

Alman kamu yayıncısı ARD’ye bağlı Tagesschau’nun aktardığına göre bu mesleklerde çalışan yabancıların payı son 10 yılda yaklaşık iki katına çıktı. Bazı mesleklerdeyse tablo çok daha çarpıcı: Her üç çalışandan biri yabancı ülke vatandaşı.

Kamyon ve diğer ağır vasıta sürücüleri, iskele işçileri, zemin döşeme işçileri ve bina temizliği çalışanları bunlar arasında bulunuyor.

Bazı sektörlerde çalışanların yüzde 60'ı yabancı

Yabancı emeğine bağımlılığın en yüksek olduğu alanların önemli bir bölümünü ağır çalışma koşulları ve düşük ücretlerle bilinen işler oluşturuyor.

Fast-food zincirlerinin de içinde bulunduğu sistem gastronomisi ile et işleme sektörlerinde yabancı ülke vatandaşları toplam çalışanların yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor.

Sol Parti Federal Meclis üyesi Pascal Meiser, bu tabloyu çalışma koşullarıyla ilişkilendiriyor.

Meiser, Alman vatandaşlarının tercih imkânına sahip olduklarında fast-food restoranları ya da mezbahalarda çalışmayı kabul etmeden önce birkaç kez düşündüklerini belirterek, bunların “çok ağır işler” olduğunu söyledi.

Meiser ayrıca söz konusu mesleklerin kötü çalışma koşulları ve kimi zaman düşük ücretlerle karakterize olduğuna işaret ederek, yabancı işçilerin Almanya’da kalmasının istenmesi halinde bu koşulların değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Almanya Federal İstatistik Dairesi’nin (Destatis) daha geniş kapsamlı “göç geçmişi” verileri de aynı eğilimi ortaya koyuyor.

2024’te kaynak ve bağlantı teknolojilerinde çalışanların yüzde 60’ı, gıda üretiminde ve aşçılıkta çalışanların yüzde 54’ü, iskele işçilerinin yüzde 48’i, otobüs ve tramvay sürücülerinin yüzde 47’si göç geçmişine sahipti.

Almanya’daki bütün ücretli çalışanlar içinde göç geçmişine sahip kişilerin oranı ise yüzde 26 düzeyindeydi.

Hükümet: Daha fazla yabancı işçiye ihtiyaç olacak

Bu bağımlılığın önümüzdeki yıllarda azalması değil, artması bekleniyor.

Alman hükümeti Sol Parti’nin soru önergesine verdiği yanıtta, demografik değişim nedeniyle önümüzdeki yıllarda yabancı işgücüne duyulan ihtiyacın daha da büyüyeceğini öngördü.

Meiser de hükümetin verdiği yanıtı aktarırken, “önümüzdeki yıllarda yurtdışından gelen çalışanlara ihtiyacın belirgin şekilde artacağını” söyledi.

Özellikle eski Doğu Almanya eyaletlerinde durum daha çarpıcı. Federal hükümete göre demografik gelişmeler nedeniyle bu bölgelerin nüfuslarına oranla Batı Almanya’dan daha yüksek net göçe ihtiyaç duyması bekleniyor.

Ülkede önümüzdeki yıllarda milyonlarca kişinin emekli olması beklenirken yeni kuşakların işgücüne katılımı boşalan yerleri doldurmaya yetmiyor.

Nitelikli işgücü açığının ekonomik kriz nedeniyle bazı alanlarda geçici olarak daralmasına karşın özellikle enerji-elektrik, metal, inşaat, sağlık ve bakım sektörlerinde açık sürüyor.

Yabancı işçi alımı hızlandı

Almanya bu nedenle son yıllarda yabancı işçi alımını kolaylaştırmak için mevzuatta art arda değişiklikler yaptı.

2020’de yürürlüğe giren Nitelikli İşgücü Göç Yasası’nın ardından çalışma amacıyla Almanya’ya gelen üçüncü ülke vatandaşlarının sayısı hızla arttı.

Federal İş Ajansı’nın verilerine göre Haziran 2025’te çalışma nedeniyle alınmış oturma veya yerleşme izniyle sosyal sigorta sistemine kayıtlı olarak çalışanların sayısı 420 bine ulaştı. 2020’de bu sayı yaklaşık 200 bindi. Başka bir ifadeyle beş yıl içinde iki kattan fazla arttı.

Federal İş Ajansı ayrıca 2025 yılı boyunca yabancı ülke vatandaşlarına 521 bin çalışma piyasası onayı verdi. Bu sayı 2021’e kıyasla yüzde 140, yalnızca bir yıl öncesine kıyasla ise yüzde 17 artış anlamına geliyor.

Verilen onayların dörtte üçünden fazlası doğrudan işgücü göçü kapsamında Almanya’ya gelmek isteyen kişilere yönelikti. En fazla onay verilen alan ise 78 bin kişiyle bakım hizmetleri oldu.

Türkiye çalışma amaçlı göçte öne çıkıyor

Almanya’nın ihtiyaç duyduğu yabancı işgücünün kaynak ülkeleri arasında Türkiye de önemli bir yere sahip.

Federal hükümetin 2024 Göç Raporu’na göre Almanya’ya çalışma amacıyla gelenlerin başlıca kaynak ülkeleri arasında Hindistan, Türkiye, ABD ve Batı Balkan ülkeleri bulunuyor.

Almanya 2024 yılında çalışma amacıyla 172 binden fazla vize verdi. Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 9,2 arttı.

Nitelikli ve akademik işgücü özelinde Türkiye’nin ağırlığı daha da belirgin. Federal hükümetin verilerine göre 2024’te akademik eğitimli nitelikli işçilere verilen vizelerde en sık görülen beş vatandaşlık Türkiye, Hindistan, Özbekistan, İran ve Kosova oldu. Mesleki deneyime dayalı çalışma vizelerinde de Türkiye ilk sırada yer aldı.

Federal İçişleri Bakanlığı verilerine dayanan haziran ayındaki bir başka değerlendirmeye göre ise Almanya’da çalışma ve nitelikli işgücü göçü kapsamında oturma izni bulunan üçüncü ülke vatandaşları arasında Hindistan’ın ardından Türkiye ve Vietnam öne çıkıyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.