Almanya’daki çifte vatandaşlık yasası çerçevesinde Türkiye pasaportuna başvurabilecek 1 milyon 300 bin kişiden yalnızca 30 bini başvuruda bulundu.

Cumhuriyet'in konuyla ilgili sorularını yanıtlayan AKP İstanbul Milletvekili Oğuz Üçüncü, dövizli askerlik bedelinin başvuruların düşük olmasında önemli bir etken olduğunu söyledi.

Bu yılın ilk yarısı için bedelli askerlik tutarı 333 bin lira olarak belirlenmişti. Bu tutar Avrupa'da yaşayanlar için 6 bin 500 avro civarına denk düşüyor.

Üçüncü, “Vatandaşlık müracaatlarına engel olan ne diye bakıldığında, dövizli askerlik bedelinin önemli bir etken olduğunu insanlarımız söylüyor. Mükellefler, 6 bin 400 küsür avroluk dövizle askerlik bedelinin yüksek olduğunu, ödeme güçlerinin olmadığını ileri sürüyor. Alman vatandaşı kaldıklarında böyle bir askerlik mükellefiyeti oluşmuyor. Yani kendilerince, yeniden Türk vatandaşlığına girmeyerek konuyu çözüyorlar” dedi.

Türkiye'dekilerden farklı olarak yurt dışında yaşayanlar için bedelli askerlik kapsamında 1 ay kışlaya gitme zorunluluğu bulunmuyor. Bu kişiler sadece uzaktan eğitim portalı üzerinden eğitim alıyor. Bu farka bir de bedelli ücretinde indirimin eklenmesi eşitsizliği daha da derinleştirecek.

Oluşacak ayrımın tepki çekeceğini vurgulayan AKP'li Üçüncü, bedelin herkes için düşürülmesinin gündemde olduğunu söyledi:

"Bedelin düşürülmesi gündemimizde ancak dövizli bedelin belli bir tutara düşürülmesi toplumsal bir tartışma yaratabilir. Zira, yurt içindeki insanlara farklı bir bedel, yurt dışındaki insanlara farklı bir bedelin yeni tartışmalara sebebiyet vermemesi gerekiyor."

AKP'ye can simidi olmuştu

AKP'yi, önemli bir gelir kalemi olan bedelli askerlikte indirime zorlayan etmenlerin başında seçimler geliyor. 

Bugün bedelli askerlik ücreti, asgari ücretle çalışan bir emekçinin neredeyse 1 yıllık maaşına denk. Askerlik süresini 5 ay kısaltmak için 12 aylık ücretten vazgeçmek birçok kişi için mümkün değil. Bu alanda bir iyileştirmenin gündeme getirmesi, iktidarın seçim sathı mahalline doğru yol aldığını ispatlıyor.

Öte yandan çifte vatandaşlık başvurularını da etkileyecek olası düzenlemenin kendisini hissettireceği asıl başlık yurt dışı oyları.

Yurt dışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları 2014 yılına dek sadece sınır kapılarında ve havalimanlarında oy kullanabiliyordu. 2014 yılındaki Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde yapılan bir düzenlemeyle yurt dışındaki seçmenler ilk kez Türkiye'ye gelmelerine gerek kalmadan, yaşadıkları ülkelerdeki başkonsolosluklarda ve büyükelçiliklerde sandık başına gidip oy kullanabildiler.

Bu değişiklik bugüne kadar hep AKP ve Erdoğan'a yaradı.

2014'te Erdoğan yurt içinde yüzde 51,65 oy alırken, yurt dışı sandıklarında bu oran yüzde 62,30’a çıktı. Rakibi Ekmeleddin İhsanoğlu yurt içinde yüzde 38,57 alırken, yurt dışında yüzde 27,92’de kaldı.

O yıl yurt dışındaki katılım oranı oldukça düşük kalsa da sandıktan çıkan sonuçlar Erdoğan'ın oyunu yüzde 0,14 artırırken, İhsanoğlu'nun oyunu yüzde 0,13 geri çekmişti. Erdoğan'ın 1,79 puanla yüzde 50 sınırını aştığı seçimde yurt dışı oyları Erdoğan'a 0,27 puan avantaj sağlamıştı.

Benzer şekilde 2023'teki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda yurt dışı oyları Erdoğan'ın oy oranını yüzde 0,27 artırarak yüzde 52,18'e taşımış; Kemal Kılıçdaroğlu'nun oy oranınıysa yüzde 0,27 düşürerek yüzde 47,82'ye çekmişti. Böylece iki aday arasında yurt içinde 3,82 puan olan fark 4,36'ya çıkmıştı.

Parlamento seçimlerinde de tablo farklı değil. 2018'de yurt dışı oyları eklenmeden önce AKP'nin milletvekili sayısı 284 iken, oyların dağıtılmasıyla bu sayı 295'e yükselmişti. Yani AKP, yurt dışı oyları sayesinde Meclis'te fazladan 11 sandalye kazanmıştı. Bu sandalyelerin 8'i MHP ve CHP'den, 3'ü ise HDP'den gelmişti.

AKP 2023'te de yurt dışı oyları sayesinde DEM Parti(Yeşil Sol), İYİP ve MHP'den birer koltuk alarak milletvekili sayısını 3 artırmıştı.