Suriye'de Heyet Tahrir'uş Şam (HTŞ) yönetiminin lideri Ahmed Şara, ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) Suriye'nin doğusunda çekilmesiyle kontrolü sağladı.

Fırat Nehri havzasındaki petrol, enerji ve tarım açısından kritik bölgelerde SDG’nin on yıla yaklaşan hakimiyeti üç gün gibi kısa sürede sona erdi. HTŞ yanlısı güçler, askeri olarak bölgede ilerlerken büyük bir direnişle karşılaşmadı.

SDG kaynaklarının iddiasına göre, Washington, HTŞ'nin bölgeyi kontrol altına almasına karşı çıkan SDG’nin daha gelişmiş silahları kullanmasını engelledi ve en az bir askeri yardım talebine yanıt vermedi. 

Önceki gün ABD arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşmasıyla, daha önce SDG kontrolünde olan geniş alanların HTŞ hükümetine devri resmileşti.

Ancak HTŞ hükümetinden bir yetkili ve diplomatik kaynaklar, Washington’ın bu süreci “bedelsiz” yürütmediğini vurguluyor. The National News'a konuşan kaynaklara göre ABD, bölgedeki daha geniş hedefleri doğrultusunda, özellikle HTŞ ile İsrail arasında bir normalleşme süreci için Şara’dan taviz koparmaya hazırlanıyor.

Yetkili, “Şam yönetimi, ABD’nin SDG’ye karşı yanında durmasının karşılıksız olmadığının farkında” dedi.

Paris görüşmesi ve sahadaki değişim

Hükümet güçlerinin SDG bölgelerine ilerleyişi, 6 Ocak’ta Paris’te ABD gözetiminde İsrail ve HTŞ arasında yapılan görüşmelerin hemen ardından başladı. Görüşmelerde iki tarafın doğrudan çatışmadan kaçınma, güvenlik ve ticari işbirliği ihtimallerini ele aldığı bildirildi. HTŞ'nin bu operasyonlar için Washington’dan açık onay alıp almadığına ilişkin sorular ise yanıtsız bırakıldı.

Yetkili, “Hem ABD hem de İsrail, Suriye’de ‘azınlıklar dönemi’nin kapandığını görüyor” ifadelerini kullandı.

Golan meselesi ve 'Ürdün senaryosu'

HTŞ yetkilileri, bir yandan olası bir Suriye–İsrail anlaşmasının, Ürdün’ün 1994’te İsrail’le imzaladığı barış sonrası aldığı Batı yardımlarına benzer bir ekonomik destek sürecini tetikleyebileceğini savunuyor. Ancak bunun için öncelikle İsrail’in 1967’de işgal edip 1981’de ilhak ettiği Golan Tepeleri’nin statüsüne ilişkin bir çözüm bulunması gerekiyor.

“Önceliğimiz iç savaşın ardından yeniden inşa. Bu en az 15 yıl sürecek” diyen yetkili, “Golan önemli ama sürecin önünde engel olmamalı” ifadelerini kullandı.