ABD'nin Türkiye büyükelçisi adayı Tom Barrack, Senato'da ABD ile Türkiye arasındaki çeşitli ikili ve bölgesel konulardaki "önemli uçurumlara" nasıl yaklaşacağıyla ilgili soruları yanıtladı.

Geçtiğimiz haftaki oturumda Senato Dış İlişkiler Komitesi üyelerinden gelen sorular, senatörlerin Türkiye'yle ilgili "önemli ve sayısız hayal kırıklıklarını" içeriyordu.

Sorulara yanıt veren Barrack ise, ABD ile Türkiye arasındaki anlaşmazlıklara yaklaşımının, ABD'nin önceliklerini ve hedeflerini Türk hükümetine sunmayı ve Ankara'dan da aynı şeyi anlamaya çalışmayı içereceğini, böylece iki tarafın hükümetler arası çabalarla "bunları başarmak için sağlam ve yapılandırılmış bir süreç yaratabileceğini" ifade etti.

Barrack, açılış konuşmasında Türkiye'yi "Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun en stratejik kavşağında bulunan değerli bir NATO ortağı" olarak tanımladı. Büyükelçi adayı, Türkiye'yi "NATO'ya, IŞİD'e karşı mücadeleye ve Ukrayna'yı destekleme çabalarına önemli faydalar sağlayan bir ülke" olarak nitelendirdi.

'Trump'ın İran'a karşı kampanyasında önemli bir ortak'

Büyükelçi adayı Barrack, konuşmasında Türkiye'nin bölgedeki rolünü vurguladı ve ülkenin Orta Doğu'daki "İran etkisine karşı koyma yeteneğini" övdü. 

Barrack, "Türkiye, Başkan Trump'ın Orta Doğu'daki İran etkisine karşı koymaya yönelik azami baskı kampanyasında önemli bir ortak ve Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış görüşmelerinin anahtarıdır" dedi.

'İsrail'le ilişkiler konusunda sürekli diyalog halinde olacağız'

Senatör Jacky Rosen tarafından Türkiye'nin artık Hamas için bir sığınak gibi davranmamasını ve İsrail ile kötüleşen ilişkilerini iyileştirmesini sağlamak için nasıl çalışacağı sorulduğunda Barrack, "tutumunun Türkiye hükümetiyle sürekli diyalog, sürekli baskı, sürekli ve tutarlı bir şekilde arzularının ne olduğuna odaklanmak olduğunu" belirtti. Barrack, belirli politikaların yönetim ve Kongre tarafından yönlendirileceğini sözlerine ekledi.

Senatör Ted Cruz'un da Türkiye'nin İsrail yöneticilerine dönük Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) tutuklama emirlerine verdiği destek hakkında sorması üzerine Barrack, Türkiye'yi, emirleri kınayan Donald Trump ile çatışmaya girmemeye çağıracağını ve ABD'nin tutumunu açıkça belirteceğini ifade etti.

Cruz, bunun üzerine ABD yaptırımlarının "uygulanması ve genişletilmesi" gerektiğini savundu. Cruz, Barrack'a UCM davasına yardım etmede Türkiye'nin olası katılımının ayrıntılarını sorduğunda, Barrack ilgili bilgiye sahip olmadığını söyleyerek yorum yapmayı reddetti.

'S-400 ve F-35 meselesine müdahale gerektiğini anlıyorum'

Senatör Chris Van Hollen tarafından da, ABD'nin Türkiye S-400 sisteminden vazgeçene kadar F-35 savaş uçağı programına erişiminin engellenmesini savunan tavrı soruldu. Barrack, bunun üzerine konuyla ilgili ABD tarafından "çok ayrıntılı bir yasal müdahale" olması gerektiğini anladığını ifade etti.

Ankara'nın Suriye'deki rolünü övdü

Türkiye'nin yeni Suriye hükümetindeki rolü ve etkisi sorulduğundaysa, Barrack "kaostan fırsat doğar" dedi.

Türkiye'nin "IŞİD'e karşı koalisyon"da ABD ile işbirliğine işaret eden ve Ankara'nın "istikrarlı bir Suriye'yi teşvik etmedeki rolünü" öven Barrack, "Hepimizin hemfikir olduğu şey, Suriye'deki Esad rejiminin geri çekilmesinin, İsrail adına, Amerika adına, Türkiye adına Şii hilalinden kurtulma ve IŞİD'i ortadan kaldırma fırsatı sağladığıdır. Ancak karşı karşıya olduğumuz sorunların boyutu muazzam" dedi.

Barrack, ayrıca, onaylanması durumunda ABD hükümetinin tüm unsurlarını ve Suriye'deki duruma dahil olan tüm uluslararası tarafları masaya getirip "bir tartışma başlatmaya" ve ABD'nin sahip olmadığı yeni bir Suriye politikası oluşturmaya çalışmayı umduğunu belirtti.

'Avrupa için Rusya'ya karşı kalkan sağlar'

Barrack, ayrıca Türkiye'nin Ukrayna savaşındaki rolünü de övdü.

Barrack, "Türkiye ayrıca Rusya'nın saldırganlığının oluşturduğu potansiyel tehdidin tarihsel olarak farkındadır ve Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcından bu yana Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve bağımsızlığını desteklemiştir" diye konuştu.

Türkiye'nin enerji alanındaki rolüne işaret eden Barrack, "Türkiye, Avrupa’ya daha fazla gaz için bir merkez olarak gaz dağıtım terminalleri aracılığıyla sevkiyat terminali olabilir, bu da Avrupa’ya Rus müdahalesine karşı başka bir kalkan sağlar" dedi.

'Çin'e karşı stratejik bir arayüz'

Barrack, bununla birlikte ABD ve Türkiye arasında ekonomik bir ortaklığın büyükelçi olarak gündeminin en başında olacağını söyledi ve Türkiye'nin "özellikle Afrika'da gelişmekte olan pazarlarda Çin'e bir alternatif olarak ortaya çıktığını" vurguladı. Türkiye'nin "el değmemiş kritik mineral rezervlerine sahip olduğunu ve Çin tedarik zincirlerinden çeşitlendikçe stratejik bir ortak haline gelebileceğini" sözlerine ekledi.

Barrack, "Türkiye, savunma, havacılık ve Amerikan şirketleriyle ortaklıklar konusunda, ayrıca Çin’i, Kuşak ve Yol Girişimi'ni bir süreliğine uzak tutmak için stratejik bir uluslararası arayüzdür" dedi.

Diğer Senatörler ne dedi?

Oturum sırasında Senatörler, Türkiye'ye dair çeşitli değerlendirmeler yaptı.

Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Jim Risch, açılış konuşmasında Türkiye'yi "kritik bir ABD ve NATO müttefiki" olarak tanımladı ancak "İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya katılımını engellemek, Rusya ve Hamas ile bağları sürdürmek, muhaliflere yönelik iç ve dış baskı geçmişine sahip olmak ve Suriye'de endişe verici ve potansiyel olarak istikrarsızlaştırıcı bir rol oynamak gibi karşılıklı çıkarları desteklemede Amerika ile aynı çizgide olmaktan uzak" olarak nitelendirdi.

"Uzun süredir devam eden Amerikan endişelerini gidermek ve ileriye doğru bir yol bulmak için Türkiye ile çalışmaya açığım, ancak Türkiye bu rahatsız edici unsurlardan bazılarını ortadan kaldırmalı" diyen Risch, özellikle Rus S-400 füze savunma sistemleri satın alımından bahsetti.

Risch, Türkiye hükümetini bir "sorun" olarak gördüğünü açıklığa kavuşturarak, "Türkiye en zorlu müttefik ve Türkiye hakkında konuşurken bu kelimeyi dikkatli kullanıyorum" diye ekledi 

Komitedeki kıdemli Demokrat Senatör Jeanne Shaheen de, Ankara'nın yakın zamanda Ekrem İmamoğlu'nu tutuklaması, gazetecileri ve protestocuları tutuklaması ve Suriye'deki potansiyel olarak sorunlu rolü de dahil olmak üzere bir dizi endişesini özetledi. Shaheen, Barrack'a "Kesinlikle işiniz zor olacak" dedi.

Trump’tan Netanyahu’ya: 'Makul olursanız Türkiye ile sorununuzu çözebilirim'