İsrail’in Gazze’de 65 bini aşkın Filistinliyi katlettiği saldırıları ikinci yılına yaklaşırken Avrupa Birliği (AB) İsrail’e karşı “yaptırım” planı duyurdu.

AB Komisyonu İsrail’in üye ülkelerle serbest ticaretini kısmen askıya alacak bir öneriyi kabul etti.

AFP'nin İsrail’in Gazze’deki saldırılarının başından beri AB Komisyonu’nun İsrail’e karşı kabul ettiği en "kararlı" plan diye nitelediği bu önerinin üye ülkelerce kabul edilip edilmeyeceğiyse belirsiz.

Teklifin detaylarına dair Brüksel’de yapılan basın toplantısında “Amaç İsrail’i cezalandırmak değil, Gazze'deki insani durumu iyileştirmek” denilmesi de dikkat çekti.

Ben-Gvir ve Smotrich'e yaptırım teklifi

AB’nin yürütme organı olan AB Komisyonu üye ülkelere İsrail mallarına uygulanan ticari imtiyazların askıya alınmasını ve İsrailli “aşırılıkçı” bakanlar Itamar Ben Gvir ve Bezalel Smotrich’e yaptırım uygulanmasını teklif etti.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve AB Komisyonu’nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic, Brüksel'de düzenledikleri ortak basın toplantısında İsrail'e yönelik yaptırım teklifinin detaylarını açıkladı.

Kallas: Amaç İsrail'i cezalandırmak değil, Gazze'deki insani durumu iyileştirmek

"İsrail hükümetinin Gazze'ye yönelik saldırısı, savaşın yeni bir tırmanışıdır ve insani krizi daha da derinleştirecektir" diyen Kallas, “aşırılık yanlısı” İsrailli bakanlara, işgal altındaki Filistin topraklarını gasp eden şiddet yanlısı yerleşimcilere ve bunu destekleyen kuruluşlara yönelik yaptırım paketi sunduğunu duyurdu.

Kallas, "Çok açık olmak istiyorum, amaç İsrail'i cezalandırmak değil, Gazze'deki insani durumu iyileştirmek" ifadesini kullandı.

Tüm üye ülkelerin Gazze'deki durumun sürdürülemez olduğu konusunda hemfikir olduğunu belirten Kallas, "Savaş sona ermeli, acılar sona ermeli ve tüm esirler serbest bırakılmalı. Bu amaca ulaşmak için elimizdeki tüm araçları kullanmalıyız. Ayrıca, Batı Şeria'da iki devletli çözümün uygulanabilirliğini azaltan tehlikeli gelişmeleri de gözden kaçırmamalıyız" diye konuştu.

Kallas, "AB Komisyonu, ticaret imtiyazlarının kısmen askıya alınmasına yönelik bir öneriyi kabul etti" dedi.

Teklif kabul edilirse İsrail gümrük vergisi ödeyecek

Önerinin detaylarını paylaşan AB Komisyonu’nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Sefcovic, teklifleri kapsamında İsrail ile ilişkilerde Avrupa-Akdeniz Anlaşması'nın ticaretle ilgili temel hükümlerinin askıya alınacağını belirtti.

"İnsan haklarına ve demokratik ilkelere" saygının İsrail'le AB arasındaki anlaşmanın temel unsurları olduğunu anımsatan Sefcovic, "Teklif edilen askıya alma kararı, İsrail'e tanınan tercihli muameleyi hedef alıyor. Bu, malların serbest dolaşımı, iş kurma hakkı, hizmet sağlanması, kamu alımları, rekabet ve fikri mülkiyet haklarını kapsamaktadır" bilgisini paylaştı.

Sefcovic, "Bu, uygulamada İsrail'den AB'ye yapılan ithalatın AB pazarına tercihli erişim hakkını kaybedeceği ve bu mallara, AB'nin serbest ticaret anlaşması bulunmayan diğer üçüncü ülkelere uygulanan düzeyde gümrük vergisi uygulanacağı anlamına geliyor" diye konuştu.

Gazze'de devam eden insani kriz göz önüne alındığında bu önlemin “uygun ve orantılı olduğuna inandıklarını” dile getiren Sefcovic, söz konusu teklife ilişkin kararın AB Konseyi'nde nitelikli çoğunlukla alınacağını anımsattı.,

AB İsrail'in en büyük ticaret ortağı

Sefcovic, AB ile İsrail arasında 2024 yılında toplam mal ticaretinin 42,6 milyar avroya ulaştığına, AB'nin İsrail'in en büyük ticaret ortağı olduğuna dikkati çekti.

Teklif edilen kısmi askıya alma kararının giderek aciliyet kazanan bir duruma karşı dikkatle değerlendirilmiş bir yanıt niteliği taşıdığını belirten Sefcovic, Gazze'deki insani krizi sona erdirmenin zamanının geldiğini söyledi.

AB Komisyonunun teklifi, AB Konseyi'nde üye ülkeler tarafından görüşülecek. Konseyde kabul edilmesi için ise nitelikli çoğunluk gerekiyor.

2 milyar avroluk ihracatı etkileyecek

AFP’nin haberine göre yetkililer, kabul edilmesi halinde bu planın, İsrail'in AB'ye yaptığı yaklaşık 6 milyar avro değerindeki ihracatın üçte birinden fazlasını etkileyeceğini, buna hurma ve kuruyemiş gibi önemli tarım ürünleri de dahil olduğunu söylüyor.

Öte yandan plana Almanya ve İtalya başta olmak üzere bazı ülkelerin muhalefeti Konsey’de teklifin yeterli desteği bulmayacağı yorumlarına neden oluyor.

İsrail’den tepki: 'Avrupa’nın kendi çıkarlarına zarar verir'

İsrail ise Brüksel'i teklifi uygulamaya koymamaya çağırdı.

AB Komisyonu'nun teklifine X hesabından yaptığı açıklamayla tepki gösteren İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, teklifin "ahlaki ve siyasi açıdan çarpık" olduğunu öne sürdü.

Saar, "İsrail'e karşı atılan adımlar Avrupa'nın kendi çıkarlarına zarar verecektir” ifadesini kullandı.

Komisyonun teklifinin uygulanmaması çağrısı yapan Saar, “İsrail'e karşı herhangi bir eylem uygun bir yanıt alacaktır ve umarız bunları kullanmak zorunda kalmayız” diye yazdı.

İsrail'in Gazze'ye kara harekatında ikinci gün: BM'den 'soykırım' açıklaması