ABD istihbarat raporları, Venezuela’da Nicolas Maduro’nun ABD tarafından kaçırılmasının ardından geçici devlet başkanlığını üstlenen Delcy Rodriguez’in, Washington’ın çizdiği hatta ne ölçüde uyacağı konusunda ABD cephesinde ciddi kaygıların başladığını gösteriyor.

Reuters’a konuşan ve raporlara aşina dört kaynak, Trump yönetiminin Rodriguez’e duyduğu güvensizliğin son haftalarda daha da arttığını aktardı.

ABD’li yetkililer, Rodriguez’den İran, Çin ve Rusya başta olmak üzere Venezuela’nın uzun yıllardır ilişkide olduğu ülkelerle bağlarını koparmasını, bu ülkelere ait diplomat ve danışmanları ülkeden çıkarmasını talep ediyor. Ancak Rodriguez’in bu yönde kamuoyuna yansıyan herhangi bir adımı bulunmuyor.

Üstelik Rodriguez, bu ayın başındaki yemin törenine söz konusu ülkelerin temsilcilerinin katılımını da engellemedi. ABD’nin Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu 3 Ocak’ta haydutça kaçırmasının ardından görevi devralan Rodriguez’in, Washington’ın Venezuela stratejisine ne ölçüde entegre olduğu ABD istihbarat raporlarında “belirsiz” olarak değerlendiriliyor.

Rodriguez, bu süreçte CIA ile görüşme yapsa da, ABD ile işbirliği içerisinde olmadığını ve amaçlarının Maduro'yo geri getirmek olduğunu vurguluyordu. ABD ise Rodriguez'le başından beri işbirliği içerisinde olduklarını iddia etse de, bunun doğru olduğuna dair herhangi bir veri şu anda bulunmuyor.

CIA Başkanı Karakas’taydı

CIA Direktörü John Ratcliffe’in 15 Ocak’ta Karakas’a giderek Rodriguez’le görüştüğü belirtilirken, Reuters bu temasların ABD istihbaratının yaklaşımında bir değişikliğe yol açıp açmadığının netleşmediğini aktardı. CIA ve Venezuela hükümeti ise konuya ilişkin yorum yapmadı.

Trump yönetimi, Batı yarımkürede “rakip” olarak tanımladığı ülkelerin etkisini sınırlamayı hedeflerken, Venezuela Washington'un bu stratejisinde özel bir yere sahip. OPEC üyesi Venezuela'nın devasa petrol rezervleri, Washington açısından temel motivasyonlardan biri olarak öne çıkıyor.

Rodriguez’in ABD’nin rakipleriyle bağlarını koparması, Washington’ın Venezuela enerji sektörüne daha fazla nüfuz etmesinin önünü açacak. Ancak ABD istihbaratına göre, Rodriguez’in kontrol edilememesi durumunda, ülkenin geçici yönetimini uzaktan yönlendirme ve doğrudan askeri müdahaleden kaçınma planları da riske girebilir.

Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili, ABD Başkanı’nın Venezuela liderleri üzerinde “azami baskıyı” sürdürdüğünü ve bu işbirliğinin devamını beklediklerini söyledi.

'Uzun süreli müttefikleri terk et' dayatması işe yarıyor mu?

CIA daha önce, Rodriguez’in de dahil olduğu Maduro’ya yakın isimlerin, yönetim değişikliğinin ardından ülkeyi idare edebilecek en güçlü aktörler olduğunu değerlendirmişti. Ancak Trump’ın Venezuela politikasını eleştiren çevreler, Maduro döneminden gelen isimlerle ilerlemenin ABD için ne kadar “güvenli” olduğu konusunda başından beri şüpheli.

ABD’nin talepleri, Venezuela’nın bölge dışındaki müttefiklerini tamamen terk etmesini öngörüyor. İran, ülkenin petrol rafinerilerinin onarımında rol oynarken, Çin borç karşılığı petrol alımı yaptı. Rusya ise Venezuela ordusuna füze sistemleri dahil olmak üzere askeri destek sağladı.

Washington ayrıca, Küba’yı da Venezuela’nın kopması istediği ülkeler arasında gösteriyor. ABD Venezuela'dan Küba'ya petrol sevkiyatlarını engellerken Küba'ya uyguladığı ablukayı daha da boğucu hale getirmeyi hedefliyor.

Maduro’nun ABD tarafından kaçırılmasının ardından Rodriguez, ABD’yle ilişkileri yumuşatmak amacıyla bazı adımlar attı. Bunlar arasında siyasi tutukluların serbest bırakılması ve ABD’ye 30 ila 50 milyon varil petrol satışına izin verilmesi de bulunuyor.

Ancak Rodriguez, pazar günü yaptığı bir konuşmada Venezuela’nın ABD müdahalelerinden “yeterince” bıktığını dile getirdi. Buna rağmen, ABD’li yetkililerin son günlerde Rodriguez’le olumlu görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor.

Trump yönetimi, kamuoyu önünde Rodriguez’e güçlü destek vermiş olması nedeniyle, şimdilik onunla çalışmaktan başka “acil” bir seçenek görmüyor. Öte yandan Washington’un, olası bir rota değişikliğine karşı üst düzey askeri ve güvenlik yetkilileriyle temaslarını sürdürdüğü de ifade ediliyor.

Machado senaryosu masada

Son ABD istihbarat raporlarında, Washington kuklası muhalefet lideri Maria Corina Machado’nun da Venezuela’nın uzun vadeli yönetimi için değerlendirilen isimler arasında olduğu belirtiliyor. Ancak raporlar, Machado’nun güvenlik aygıtı ve petrol sektörüyle güçlü bağlarının olmamasının, kısa vadede yönetme kapasitesini zayıflattığını kaydediyor.

Trump, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada Machado’nun Venezuela yönetiminde “yer almasını” istediğini söylerken, ayrıntı vermedi. Beyaz Saray’la yapılan görüşmelere aşina bir kaynak, Machado’nun Washington’da olumlu karşılandığını ve "uzun vadeli bir liderlik seçeneği" olarak görüldüğünü aktardı.

Buna karşın, başka bir kaynak Machado’nun şimdilik yalnızca danışmanlık rolü için değerlendirildiğini, nihai bir karar alınmadığını belirtti. Machado’nun temsilcileri ise yorum taleplerine yanıt vermedi.