ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları birinci ayına yaklaşırken, Washington yönetiminin elindeki istihbarat değerlendirmeleri savaşın etkisine dair daha temkinli bir tablo ortaya koyuyor.

Reuters'ın ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, İran’ın geniş füze envanterinin yalnızca yaklaşık üçte birinin kesin olarak imha edildiği değerlendiriliyor. Bir diğer üçte birlik bölümün akıbeti ise net değil. Bu füzelerin bir kısmının yer altı tünellerinde ve sığınaklarda hasar gördüğü, gömüldüğü ya da kullanılamaz hale geldiği tahmin ediliyor.

Benzer bir durum İran’ın insansız hava aracı kapasitesi için de geçerli. Kaynaklar, bu alanda da yalnızca belirli bir kısmın kesin biçimde yok edildiğinin söylenebileceğini belirtiyor.

Durum Trump'ın aktardığı gibi değil

Bu tablo, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İran’ın elinde çok az füze kaldığı” yönündeki açıklamalarıyla çelişiyor. ABD’li yetkililer ise İran’ın halen “kayda değer” bir füze stoğunu koruduğunu ve savaş sona erdiğinde hasar görmüş sistemlerin bir kısmını yeniden devreye alabileceğini değerlendiriyor.

Pentagon’dan yapılan açıklamalarda, İran’ın saldırı kapasitesinde ciddi düşüş olduğu savunulsa da, kesin imha oranlarına ilişkin net bir veri paylaşılmıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) yürüttüğü saldırılar kapsamında binlerce hedefin vurulduğu, füze ve İHA üretim altyapısının önemli bölümünün hasar aldığı öne sürülüyor

İsrail kaynakları ise savaş öncesinde İran’ın yaklaşık 2 bin 500 balistik füzeye sahip olduğunu öne sürerken, fırlatma kapasitesinin yüzde 70’inin etkisiz hale getirildiğini iddia ediyor. Ancak kalan kapasitenin ortadan kaldırılmasının daha zor olduğu kabul ediliyor.

İran'ın kapasitesi sahada görülüyor

Öte yandan sahadaki gelişmeler, İran’ın askeri kapasitesini tamamen kaybetmediğini gösteriyor. İran güçleri son günlerde Birleşik Arap Emirlikleri’ne füze ve İHA saldırıları düzenlerken, Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssünü hedef alan uzun menzilli saldırılar da dikkat çekti.

Uzmanlar, özellikle İran’ın yer altı tünel ağı nedeniyle gerçek kapasitenin tam olarak ölçülmesinin zor olduğunu vurguluyor. Paris merkezli Sciences Po’da görev yapan araştırmacı Nicole Grajewski’ye göre, İran’ın saldırılarını sürdürebilmesi ABD’nin saldırılarının etkisinin abartılmış olabileceğine işaret ediyor.

ABD’li üst düzey bir yetkili de benzer şekilde, yer altındaki stokların büyüklüğü ve erişilebilirliği bilinmeden kesin bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını ifade ediyor.

Son tabloya göre, İran’ın askeri kapasitesi ciddi darbe almış olsa da tamamen ortadan kaldırılmış değil.