ABD'nin İran'a başlattığı saldırılar 14'üncü gününe girerken, Donald Trump yönetimini zorlu günlerin beklediği ortaya çıktı.

ABD ordusunun İran'a yönelik saldırılarında yıllık mühimmatın tüketildiği, hatta yıllarca yetmesi planlanan stokların da büyük oranda eritildiği ifade ediliyor.

Bu nedenle ABD Savunma Bakanlığı'nın önümüzdeki günlerde 50 milyar dolara varan ek bütçe talep edeceği, bu talebin ise Trump yönetimine yönelik tartışmaları daha da artıracağı aktarılıyor.

'Yıllarca yetecek kritik mühimmat tüketildi'

Konuya aşina üç kişinin belirttiğine göre Trump yönetimi, İran'a başlattığı saldırılarda "yıllarca" yetecek kritik mühimmatı tüketti. Söz konusu durumun ABD'de, çatışmanın artan maliyeti ve stokların yenilenme kapasitesine dair tartışmalara neden olduğu belirtiliyor.

Financial Times'ın haberine göre yetkililer, hızla tükenen silahlar arasında uzun menzilli Tomahawk füzelerinin de bulunduğunu aktardı. ABD ordusunun mühimmat kullanımı hakkında bilgi sahibi bir kişi de yaşananları "devasa bir Tomahawk sarfiyatı" olarak nitelendirerek, "Donanma bu harcamanın etkilerini birkaç yıl boyunca hissedecek" dedi.

Ek bütçe talebi sunulacak: Tartışmaların alevlenmesi bekleniyor

ABD Savunma Bakanlığı'nın önümüzdeki günlerde Beyaz Saray ve Kongre'ye, ordu için 50 milyar dolara varan ek harcama talebi içeren resmi bir başvuru yapması bekleniyor. 

Bahse konu ek finansman talebinin Kongre'de, Trump yönetiminin eylemlerine yönelik artan huzursuzluğu daha da derinleştireceği ve sert bütçe tartışmalarına neden olacağı değerlendiriliyor.

Federal bütçeyi onaylamakla görevli Senato Tahsisat Komitesi'ndeki Cumhuriyetçi üye Lisa Murkowski de Pentagon'un Kongre ile "temas kurması" gerektiğini vurgulayarak şöyle konuştu:

"Bize talep edildiği üzere bilgi ve gerekçe sunabilmelisiniz. Kongre'nin rolünün sadece çek yazmak olduğunu varsaymayın."

İran'a yönelik saldırıları finanse edecek herhangi bir ek bütçe tasarısının, Temsilciler Meclisi ve Senato'da dirençle karşılanabileceği belirtiliyor. 

Saldırının Kongre'nin onayı alınmadan başlatılması nedeniyle tartışmalar sürerken, Demokratların söz konusu ek bütçeye karşı çıkması bekleniyor. Öte yandan Cumhuriyetçilerin de askeri finansman paketine çiftçiler için gümrük vergisi indirimi gibi ek kamu harcamalarının dahil edilmesi durumunda tasarıya karşı çıkabileceği aktarılıyor.

İlk altı günde maliyet 11 milyar doları aştı

Pentagon yetkilileri bu haftanın başında senatörlere, saldırının maliyetine dair açıklama yaptı.

Yapılan açıklamaya göre saldırının ilk altı gününde maliyet, 11 milyar doları aştı. Maliyetlerin ezici çoğunluğunu ise mühimmatlar oluşturdu.

Demokrat senatör ve eski Hava Kuvvetleri mensubu Mark Kelly, "Ateşlediğimiz mühimmatlar, Patriot mermileri, Thaad mermileri... Bu silah sistemlerinin her bir mermisi milyonlarca dolar" dedi. 

Öte yandan Kelly, ABD istihbarat yetkililerinin İran'ın tanesini 30 bin dolara hızla üretebildiğini söylediği Shahed'lere atıfta bulunarak, "İranlılar ise ucuz dronlar fırlatıyor. Bu matematik tutmuyor" dedi.

Ordunun, önümüzdeki günlerde Kongre'ye harcanan mühimmatlar hakkında brifing vermesi bekleniyor.

Stoklar ve üretim kapasitesi

ABD'li yetkililer son yıllarda, kritik mühimmat kullanımının üretimin gerisinde kalabileceğine, özellikle de ABD'nin Rusya veya Çin gibi devletlerle çatışmaya girmesi halinde bu durumun Washington için tehlikeli olabileceğine dair değerlendirmelerde bulunmuştu.

İran'a yönelik saldırıların ardından ABD stoklarının kritik şekilde tükenebileceği, bu nedenle ABD ordusunun gelecekteki savaş veya çatışmalarda sorun yaşayabileceği vurgulanıyor.

Senato Tahsisat Komitesi'ndeki Cumhuriyetçi üye Lisa Murkowski, "İran'daki operasyonların günlük olarak tükettiği envanter seviyesiyle, mühimmat konusundaki durumumuzu sorgulamak için hepimizin haklı nedenleri olduğunu düşünüyorum" dedi.

Öte yandan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise geçen hafta yaptığı açıklamada, "Mühimmat sıkıntımız yok. Savunma ve saldırı silahı stoklarımız, bu harekâtı ihtiyaç duyduğumuz sürece sürdürmemize olanak tanıyor" iddiasında bulunmuştu. 

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt de Hegseth'e benzer şekilde şu açıklamayı yapmıştı:

"ABD ordusu, Başkan Trump tarafından belirlenen Destansı Öfke Operasyonu'nun hedeflerine ve ötesine ulaşmak için fazlasıyla yeterli mühimmat, cephane ve silah stokuna sahiptir. Bununla birlikte, Başkan Trump her zaman silahlı kuvvetlerimizi güçlendirmeye yoğun bir şekilde odaklanmıştır ve savunma müteahhitlerini, dünyanın en iyisi olan Amerikan yapımı silahları daha hızlı üretmeye çağırmaya devam edecektir."

Yaklaşık 450 kilogramlık bir savaş başlığına sahip olan seyir füzeleri Tomahawk'lar, ABD'li silah üreticisi RTX tarafından her biri 3,6 milyon dolar maliyetle üretiliyor. ABD ordusu son beş yılda bu füzeden sadece 322 adet satın aldı, buna donanmanın 2026 mali yılı için 206,6 milyon dolar maliyetle ayırdığı 57 füze de dahil. Bu sayıların, muhtemelen son günlerde kullanılan miktarın sadece küçük bir kısmını karşılayabildiği belirtiliyor.

ABD ayrıca 2024 ve 2025 yıllarında Yemen'deki Husileri ve İran'ın nükleer tesislerini hedef almak için bu füzelerden en az 124'ünü kullanmıştı.

Uluslararası ve Stratejik Çalışmalar Merkezi (CSIS), ABD'nin 28 Şubat'ta başlattığı saldırının ilk 100 saatinde 168 Tomahawk kullandığını tahmin ediyor.