ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırılar sürüyor.

Fiili olarak kapatılmasından bu yana Hürmüz Boğazı'na yönelik iddialarının hiçbirini yerine getiremeyen ABD Başkanı Donald Trump, Boğaz'ın açılması için İran'a verdiği süreyi bir kez daha erteledi. Trump, Boğaz'ın salı gününe kadar açılmaması halinde İran'ın elektrik santrallerinin ve altyapılarının hedef alınacağını iddia etti. 

İran ise Trump'ın tehditlerini hayata geçirdiği takdirde Hürmüz Boğazı'nın yanı sıra Babu'l Mendeb Boğazı'nın da kapatılabileceği uyarısında bulundu.

ABD basınına yansıyan habere göre Trump'ın verdiği süreyi ertelemesinin nedeni, İran ve bölgesel arabulucular ile "45 günlük bir ateşkes sağlanmasına ilişkin girişimin devam etmesi".

ABD basınında çıkan bir diğer iddia ise bölgesel arabulucuların ateşkese yönelik girişimlerinin sürdüğü, ancak tarafların masaya oturmayı kabul etmediği yönünde.

Ancak her iki iddiada da ortak bir nokta var: Bölgesel arabulucular. Kamuoyuna yansıyan haberlere göre söz konusu arabulucular Türkiye, Mısır ve Pakistan'dan oluşuyor.

'Türkiye, Mısır ve Pakistan müzakere masasına oturulması için çabalıyor'

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Türkiye, Mısır ve Pakistan'dan arabulucular, savaşı durdurmak ya da geçici bir ateşkes sağlamak amacıyla girişimlerini sürdürüyor.

Kaynaklar, Türkiye, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanlarının İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile telefon görüşmeleri yaptıklarını, ancak herhangi bir ilerleme kaydedilmediğini belirtti.

Türkiye ve Mısır'ın olası müzakerelere ev sahipliği yapması için İstanbul ve Katar seçeneklerini değerlendirdiğini ifade eden kaynaklar, Katar'ın ABD ve Orta Doğu ülkeleri tarafından kendisine teklif edilen arabulucu rolüne karşı çıktığını öne sürdü.

Kaynaklar, İranlı yetkililerin taleplerinden taviz vermeyi reddettiğini ve geçici ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması da dahil çeşitli önerileri geri çevirdiğini belirtti.

Ayrıca kaynaklar, İran'ın ABD'nin savaşı sona erdirmeye yönelik taleplerini kabul edilemez bulduğunu ve ABD'li yetkililerle Pakistan'ın başkenti İslamabad'da görüşmeyi reddettiğini aktardı.

'ABD, İran ve bölgesel arabulucular 45 günlük ateşkes için şartları görüşüyor'

ABD merkezli bir diğer haber sitesi Axios'un konuya aşina dört kaynağa dayandırdığı haberine göre ise ABD, İran ve bölgesel arabulucular 45 günlük bir ateşkes sağlanmasına ilişkin girişimlerini sürdürüyor.

Kaynaklar, 48 saat içinde bir anlaşmaya varılma ihtimalinin düşük olduğunu ancak bu girişimin savaşın daha da tırmanmasını önlemek için son fırsat olarak görüldüğünü belirtti.

Arabulucuların taraflarla iki aşamalı bir anlaşmanın şartlarını görüştüğünü iddia eden kaynaklar, ilk aşamada 45 günlük bir ateşkes öngörüldüğünü ve bu süreçte kalıcı bir anlaşma için müzakerelerin yürütüleceğini aktardı.

Kaynaklar, söz konusu müzakerelerin Türkiye, Mısır ve Pakistan'dan arabulucular üzerinden ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasındaki mesajlaşmalar aracılığıyla sürdüğünü ifade etti.

ABD ve İsrail'in, İran'ın enerji tesislerine yönelik kapsamlı bir bombardıman planının hazır olduğunu öne süren kaynaklar, Trump'ın Tahran yönetimine tanıdığı 48 saatlik süreyi 8 Nisan'a kadar uzatmasının anlaşma için son bir fırsat yaratmayı amaçladığı değerlendirmesinde bulundu.

Kaynaklar ayrıca, görüşmeler için daha fazla zamana ihtiyaç duyulması halinde ateşkesin uzatılabileceğini kaydetti.

Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılması ile İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumuna ilişkin çözümün ancak nihai anlaşmanın parçası olabileceğini söyleyen kaynaklar, arabulucuların konuya ilişkin güven artırıcı önlemler üzerinde çalıştığını söyledi.

Kaynaklar, bu iki konunun İran'ın müzakerelerdeki en önemli pazarlık kozları olduğunu, bu nedenle Tahran'ın yalnızca 45 günlük bir ateşkes karşılığında bunlardan tamamen vazgeçmesinin beklenmediğini aktardı.