Irak yıllardır 1990 Kuveyt işgalinin onarım tazminatını ödüyor. Saddam Hüseyin'in devrildiği 2003 yılına kadar BM bu tazminata karşılık olarak Irak'ın petrol gelirinin %25'ine el koyuyordu. Saddam'ın devrilişinin ardından bu oran %5'e düştü, ancak Irak halkı hâlâ kendilerinin de mağduru olduğu rejimin bedelini ödüyor. Son olarak Nisan ayında alınan kararla birlikte Irak hükümeti ABD'ye 400 milyon dolar tazminat ödeyecek.

Saddam'ın Körfez Savaşı sırasında esir aldığı Amerikan birlikleri ve Kuveyt'te yaşayan Amerikalı petrol işçileri, Irak'a tazminat davası açmışlardı. Yargıçlar bu tazminatı onaylamadan önce dışişleri bakanlıkları ve finans bakanlıklarıyla görüştü. Oy çokluğuyla kabul edilen tazminatın kimlere ödeneceğine dair de bir açıklama yapılmış değil. Ancak bu kararın şimdi alınmadığı takdirde ileriki zamanda daha büyük meblağlarda ödeme yapmak zorunda bırakılacakları söyleniyor.

Çok uluslu şirketler Irak ekonomisini talan ediyor
Bununla birlikte yıllardır ödenen tazminatlar, "Irak'ı özgürleştirme" müdahalesinin ahlaki çöküntüsünü de gözler önüne seriyor. Dünyanın en zengin ülke ve şirketlerine ödenen trilyonlarca doların büyük bir kısmı Irak'ı işgal etmiş olan ülkelerden İngiltere ve ABD'ye gidiyor. Kuveyt'teki işgalde “kar kaybı” yaşamış olan Pepsi (3.8 milyon dolar), Philip Morris (1.3 milyon dolar), Toys R Us (189,449 dolar), Sheraton (11 milyon dolar) gibi şirketlere milyonlarca dolar tazminat ödeyen Irak, Saddam'ın devrilmesinin ardından Batılı petrol şirketleriyle “ürün paylaşım anlaşması” imzalayarak da petrol gelirinin büyük bir kısmını 30 yıllığına yabancı petrol şirketlerine bağlamıştı. Yalnızca 2004 yılında ödenen tazminatlar 200 milyon doları bulmuştu.

Irak halkı işsizlik ve hastalıklarla mücadele ediyor
ABD'nin Irak işgali için de ülkeye tazminat ödeniyor ancak Irak'ın ödediği miktardan çok daha az. Irak'ın tazminat ödediği ülkelerden giden yardım ise ödenen tazminatların yanında neredeyse hiç kalıyor. Ekonomisi çökmüş durumda olan Irak bugün işsizlikle mücadele ediyor. Ne gelen yardımlardan ne de işgal edilen ülkeleri için ödenen tazminattan pay alamayan Irak halkı, gençlik arasında %20'yi geçen işsizlik oranlarıyla yüz yüze. 15-24 yaş arası erkeklerdeki işsizlik oranı %23'ü, aynı yaş aralığındaki kadınlar arasındaki işsizlik oranı ise %21'i buluyor. Bu gençlerin %33'ü iş bulma umuduyla göç etmek niyetinde.

Yalnızca işsizlik değil, sağlık sorunları da çöken Irak ekonomisinin ve zarar gören altyapı tesislerinin yansımaları. Bir zamanlar eğitim ve sağlık sistemi Orta Doğu'da imrenilen Irak, bugün ekipman yetersizlikleri yüzünden difteri ve koleraya karşı bile çaresiz kalıyor. Çok uluslu şirketlere ödenen milyonlarca dolar bir yanda dururken halk temiz içme suyu bile bulmakta zorlanıyor. Gelirler ise işgal öncesinin çok altında.

(soL - Dış Haberler)