ABD 1956 yılında Ankara’da Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nin (ODTÜ) kuruluşuna önayak olduğunda, üniversitenin mimarisi kuş bakışı bakıldığında Moskova’yı hedef gösteren bir silah biçiminde tasarlanmıştı. Bir ülkenin yönetici nitelikteki kadrolarını yetiştiren yüksek öğretim kurumları, emperyalizmin yerli işbirlikçiler yetiştirme ihtiyacı açısından önemli rol oynadı. ODTÜ de Amerikan tedrisatından geçmiş yeni yönetici kuşakların eğitilmesi amacıyla kurulmuş, ancak kısa sürede öğrencilerin mücadelesi sayesinde ABD’nin adeta kendi “mezar kazıcılarını” yetiştiren bir kurum haline gelmişti. Emperyalizmin işbirlikçilerinin yetiştirilmesi görevini ise giderek bizzat ABD’deki üniversiteler üstlendi.

On yıllar sonra Türkiye, yüksek öğretimde yeni bir emperyalist planı hayata geçirmeye hazırlanıyor gibi görünüyor. Son bir haftadır Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Yusuf Ziya Özcan’ın yaptığı açıklamalar, AKP’nin bölgedeki taşeronluğa soyunduğu bu süreçte yüksek öğretimin de dış politikanın bir aracı olarak kullanılacağını ortaya koyuyor.

YÖK “rüzgârın arkasına takılacak”
YÖK Başkanı Özcan, 12 Ocak günü AKP hükümetinin açtığı 32 yeni üniversitenin rektörleriyle buluştuğu toplantıda, yurtdışına dönük planlarına da değindi. Ülkelerarası ilişkileri canlandırma niyetinde olduklarını belirten Özcan, “12-14 rektör arkadaşımızla Suriye'ye gideceğiz. Altyapı çalışmalarını tamamladık, protokolü imzaladık, her şey hazır. Sadece rektörlerimizin birbirlerini tanıma ve hangi konularda anlaşma yapabileceklerini tespit etmeleri gerekiyor. Şimdi Orta Doğu ülkelerine yöneliyoruz. Çünkü hükümetin dış ülkelere vize kaldırma ilişkileri sıfır sorun politikasına uygun olarak biz de 'Madem böyle açılımlar oluyor, siyasette biz de üniversiteler olarak açılımların, bu rüzgârın arkasında kendi yararımıza olan çalışmaları yapmalıyız' diyoruz” dedi.

Özcan, YÖK’ün Ortadoğu’ya açılım planını açıkladığı ilk gün, bunun AKP’nin bölgedeki yeni rolüyle ilişkili olduğunu bizzat dile getirmiş oldu. 12 Eylül darbesinden sonra “siyasetin bulaştığı” akademide solun önünü kesmek adına kurulan YÖK, böylece hükümetin dış politika planlarında rol alan bir devlet kurumu haline geliyor.

Yabancı öğrenciler için sınav kalkıyor
Yabancı öğrencilerin Türkiye’de yüksek öğretimde okumalarıyla ilgili kararları Başbakanlık, Milli Eğitim, İçişleri, Dışişleri ve YÖK temsilcilerinden oluşan bir “Değerlendirme Kurulu” alıyor. Bu kurulun son toplantısında, yabancı öğrencilerin Türkiye’deki üniversitelere girmeleri için gerekli olan sınavın kaldırılmasına karar verildi.

Hali hazırda Türkiye’de üniversite okumak isteyen yabancı öğrenciler, Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı’na (YÖS) tabi tutuluyordu. Alınan karara göre bu sınav kaldırılacak ve kabul şartları, kontenjan ve harçlar konularında tüm yetki üniversitelere bırakılacak.

Özcan'ın verdiği bilgiye göre yurtdışından gelecek öğrenciler için genel esasları YÖK belirleyecek. Uluslararası sınavlar veya öğrencinin geldiği ülkedeki sınavlar gibi çeşitli başarı kıstasları olacak. Üniversiteler, yabancı öğrenci kontenjanı ve kabul şartlarını kendileri belirleyecek. Ancak her üniversitenin kendisine göre belirleyeceği kriterler yine YÖK'ün onayından geçecek. Yabancı öğrencilerin Türkiye'de gelir getirici işte çalışmasının önündeki mevzuat engelinin kaldırılması için de bir çalışma yapılacak. Üniversitelerde yabancı öğrenci ofisleri açılabilecek ve bu ofisler hem öğrenci çekilmesi hem de gelen öğrencilerle yakından ilgilenilmesinde görev üstlenecek.

Yabancı öğrenci çekme projesini yürüten YÖK Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Yekta Saraç, 1,5 yıldır bu konu üzerinde çalıştıklarını belirterek, “Şu anda Türkiye'de 127 ülkeden 18 bin yabancı öğrenci okuyor. Bu, hiç uğraşılmadan oluşan bir rakam. Artık hem prosedürlerin hafifletilmesi hem de YÖK ve üniversitelerin gayreti ile bu rakam ciddi oranda artacak” diyor.

İlk hedef Suriye
Özcan, geçtiğimiz Mayıs ayında İslam Konferansı Örgütü’ne bağlı ülkelerdeki üniversitelerin rektörleriyle buluşmuş, başta Suudi Arabistan olmak üzere bazı ülkelerle işbirliğine dönük adımlar atmıştı.

Yeni açıklanan Ortadoğu’ya açılım planından sonra ilk ziyaret edilen ülke ise Suriye oldu. İki gün önce Özcan’ın başkanlığında bir YÖK heyeti Suriye’yi ziyaret etti. Heyette Suriye'ye yakın bölge üniversiteleri rektörleri de yer aldı. Ziyarette Suriyeli öğrencileri Türk üniversitelerine çekmeye dönük adımlar atıldı.

Yeni ODTÜ'ler geliyor
“Yeni Osmanlıcılık” politikası kapsamında AKP hükümetinin ABD’yle yakınlaştırmak üzere en çok çaba gösterdiği ülke olan Suriye’nin YÖK tarafından ilk ziyaret edilen ülke olması manidar. Daha önce sadece Türki cumhuriyetlerden öğrenci çekmeye çalışan Türkiye, gözünü tüm eski Osmanlı coğrafyasına dikecek gibi gözüküyor. Yabancı öğrenci alımı kıstaslarının üniversitelere bırakılması ise, bazı üniversitelerin belli ülkelerden yabancı öğrenci almaya odaklanarak özelleşeceklerini akla getiriyor.

ABD’nin Türkiye’de yüksek öğretimdeki ilk önemli girişimi olan Ortadoğu Teknik Üniversitesi öğrenciler tarafından emperyalizmin elinden çalındıysa da, emperyalizm Türkiye’ye bölgede taşeronluk görevi verdiği bu dönemde, yüksek öğretimde yeni bir girişimde bulunuyor. Yakında Arap ülkelerinden öğrenci çekmeye çalışacak 'Osmanlı' Ortadoğu Teknik Üniversiteleri’yle (OODTÜ) karşılaşmamız olası.

(soL - Haber Merkezi)